Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/733 E. 2026/10526 K.

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1990 Esas, 2025/3415 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Çaldıran 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/1602 Esas, 2024/928 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait Van ili, Çaldıran ilçesi, ... 1 01... ve 17 parsel sayılı taşınmazların davalının sorumluluğunda bulunan dere suları nedeniyle zarar gördüğünü, müvekkilin taşınmazlarını kullanamadığını belirterek kamulaştırmasız el atma bedeli isteminde bulunmuştur. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının eksik hesaplandığını, bu nedenle kamulaştırma bedelinin eksik hesaplandığını ileri sürmüştür.

2.Davalı idare vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan karar verildiğini, kamulaştırmasız el atmanın söz konusu olması için Yargıtay tarafından da gözetilen şartlardan olan taşımaza kamulaştırma yetkisine sahip bir idarece el atılması, kamulaştırma işleminin yapılmamış olması ve taşınmaza el koymanın geçici değil, daimi ve sahiplenme amacının bulunması gerektiğini, kamu hizmetinde kullanılmak amacı olmayan durumlarda kamulaştırmasız el atmadan bahsedilemeyeceğini, idareden sadece mevcut zararın tazmini veya eski hale getirme ve var ise ecrimisil talep edilebileceğini, müvekkili idarenin dava konusu taşınmaz üzerinde herhangi bir kamulaştırma plan ve projesinin olmadığını, el atma koşullarının oluşmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerekirken davacı lehine hüküm kurulmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, Uyuşmazlık mahkemesi ve Danıştay'ın birçok kararında taşınmazın yatak değiştirmesi veya ... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan bent nedeniyle arazinin sular altında kalması hallerinde açılan davanın idari yargı yerinde görülmesine dair istikrar kazanmış kararları olduğunu, ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken dava tarihi itibarıyla faize hükmedilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmeden karar verildiğini, kapitalizasyon faizi ve objektif değer artışının belirlenmesinde aynı hususların gözetilerek mükerrer uygulamanın yapıldığını, taşınmazın kuru tarım arazisi olduğunu, sulu tarım arazisi olarak değerlendirilip ecrimisil hesabı yapılmasının hatalı olduğunu ileri sürerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca o yörede mutad olarak ekilen münavebe ürünleri yonca ve buğday verileri esas alınarak olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden metrekare birim fiyatının 47,82 TL olarak hesaplanıp değerinin tespit edilmesinde, hesaplamaya esas alınan ürünler ile sulu tarım arazisinde kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak uygulanmasında, taşınmazların bilirkişi raporu, dosya kapsamı ve Kadastro Genel Müdürlüğü Parsel Sorgulama Sisteminden edinilen bilgilere göre özelliği ve durumu dikkate alındığında % 30 objektif değer artışı uygulanmasında istinaf edenin sıfatına göre bir isabetsizlik görülmediği, ancak dava konusu taşınmazlardan ... 1 01... parsel sayılı taşınmazın dere yatağı etki alanı içinde gösterilen ETKİ1 kısmın yüzölçümü 2.538,87 m² iken gerekçeli kararda maddi hata yapılmak suretiyle 2.358,87 m² olarak yazılmasının yerinde görülmediği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.