Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/5528 E. 2026/11241 K.

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/60 Esas, 2025/83 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin ve pilon yeri bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı idare, davalılar ve feri müdahil vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, Gaziemir ilçesi, ... Mahallesi 91... parsel sayılı taşınmazın irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile tapuya tesis ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar cevap dilekçesinde özetle; gerçek değerin tespitini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 26.01.2016 tarihli ve 2015/338 Esas, 2016/24 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; taşınmazın ve içinde bulunduğu bölgenin ileride imar uygulamasına tabi tutulması halinde kesilmesi gereken düzenleme ortaklık payı oranının ve dava konusu taşınmazın çevresinde düzenleme görmüş parseller var ise bunlardan kesilen düzenleme ortaklık payı oranları ile bunlara ilişkin bilgi ve belgeler Belediye İmar Müdürlüğünden sorularak alınacak cevaba göre bilirkişi kurulu raporu denetlenmeden dava konusu taşınmazın emsal karşılaştırması sonucu tespit edilen metrekare birim fiyatından % 40 oranında düzenleme ortaklık payı düşülmek suretiyle hesap yapan rapor doğrultusunda eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmadığı gibi, hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın değerinin tespitinde, şirkete yapılan özel amaçlı satış emsal olarak kabul edildiğinden, bu rapora göre hüküm kurulması mümkün olmadığından, bu durumda taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibarıyla, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibarıyla imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi hatalı olduğundan taşınmazın tapu kaydında bulunan hazine fazlalığı şerhine ilişkin olarak Hazine tarafından miktar fazlasının adına tescili için dava açılmadığı ve adına tapu oluşturmadığı sürece hak sahibi olamayacağı gözetilmeden mahkemece bu şerhin bedele yansıtılmasına karar verilmesi yerinde olmadığından ve 7139 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kanun'un 10/8 fıkrası gereğince bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedel bakımından 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden taraf vekillerinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalılar ve feri müdahil vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; emsal karşılaştarmasının doğru yapılmadığını, düzenleme ortaklık payı oranının hatalı alındığını, değer kaybı oranının yüksek hesaplandığını ileri sürmüştür.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; metrekare birim bedelinin piyasa rayiçlerinin altında kaldığını, düzenleme ortaklık payı oranının hatalı kesildiğini ileri sürmüştür.

3. Feri müdahil vekili temyiz dilekçesinde özetle; değer tespitini kabul etmediklerini, lehe vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Mahkemece ilk kararla tescil kararı verildiğinden, bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmişse de, dava konusu taşınmazda davalılar paydaş olup, ilk kararda, taşınmazdaki irtifak hakkının pay oranında tesciline karar verilmemiş olması hususu kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare, davalılar ve feri müdahil vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine,

2. Kamu düzeni gereğince; mahkeme kararının (5) numaralı bendinin çıkartılması, yerine “İzmir ili, Gaziemir ilçesi, ... Mahallesi 91... parselin davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile 05/10/2015 tarihli bilirkişi kurulu raporunun eki olup Harita Mühendisi ... tarafından düzenlenen krokide (22/B - kırmızı renk) ile gösterilen 400.00 m²lik kısmın ifrazı ile davacı ... adına tesciline, aynı raporda (22/A- sarı renk) ile gösterilen 1.558,25 m²lik kısımda davalıların payları oranında davacı ... lehine irtifak hakkı tesisine, kalan kısmın davalılar üzerinde bırakılmasına,” paragrafının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

16.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.