Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/3608 E. 2026/11989 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/3437 Esas, 2025/2427 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/311 Esas, 2024/224 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait Sakarya ili, Adapazarı İlçesi, ... Mahallesi 16 parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığını, acele el koyma kararı sonrası kamulaştırma davası da açılmadığını, bu nedenle dava konusu taşınmaza davalı idarece kamulaştırılmaksızın el atılarak tasarruf edilmesi nedeni ile el atma tazminatının yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza el atmanın söz konusu olmadığını, acele el koyma kararı verildiğini, makul sürenin geçmediğini, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi heyetince objektif değer arttırıcı unsur olarak kabul edilen raporda yazılı taşınmazın özellikleri, kapitalizasyon faizinin belirlenmesine esas unsurlar olduğu gözetilmeden, bilimsel yolla elde edilen bedele, ayrıca %100 objektif değer arttırıcı unsur sebebiyle ilave yapılarak kamulaştırma bedelinin fazla arttırıldığını, taşınmaza %100 objektif değer artışı uygulanmasını kabul etmediklerini, yıllara göre dekara ortalama verim miktarlarının, yine değerlendirme yılındaki dekar başına üretim masraflarının ve hasat dönemindeki ortalama toptan satış fiyatlarının ilgili kurumlardan sorulması ve arazinin sulanıp sulanmadığı, sulanıyorsa nereden ve nasıl sulandığının tutanağa yazılması gerektiğini ancak bilirkişilerin bu hususlara dikkat etmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğinde kabul edilen taşınmaza net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, buna göre hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın değerleme tarihi olan 2023/Temmuz ayı itibari ile neticeten belirlenen 586,56 TL/m² birim fiyatının davalı idarenin iddia ettiği gibi yüksek olmadığı, nitekim aynı bölgeden İstinaf ve Yargıtay incelemesinden geçmek sureti ile kesinleşen dava dosyalarının incelenmesinde, Dairelerinin 2024/1955 Esas sayılı dosyasında istinaf incelemesine konu edilen ... Mahallesi 915 parsel sayılı taşınmaz için 2019/Aralık ayı itibari ile belirlenen 116,97 TL/m² birim fiyatının Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2025/111 68... /16130 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/671 Esas sayılı dosyasında ... Mahallesi 1877 parsel sayılı taşınmaz için 2019/Temmuz ayı itibari ile belirlenen 191,74 TL/m² birim fiyatının uygun bulunduğu, yine dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan ... Mahallesi 51 parsel sayılı taşınmaz bakımından 2020/Eylül ayı itibari ile tespit edilen 166,53 TL/m² birim fiyatının Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2022/3981 Esas sayılı dosyasında uygun bulunduğu, anılan kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2024/6292 Esas- 2025/2647 Karar sayılı kararı ile onandığı gerekçeleriyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; tazminat bedelinin yüksek belirlendiğini, acele el koyma dosyasında ödenen bedelin dava tarihine göre güncellenmesi gerektiğini, davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmazın tarım arazisi niteliğinde değerlendirilmesi gerektiğini, arsa olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, emsal belirlenirken dava konusu taşınmazla benzer yüzölçümü olan, dava konusu taşınmaza yakın ve satış tarihi değerlendirme tarihine yakın ve dava konusu taşınmazla benzer nitelikte olan satışların dikkate alınması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ile bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Parsel Sorgu Uygulaması ve UYAP sisteminde bulunan Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) kayıtları üzerinden Dairemizce edinilen bilgiye göre dava konusu 6.960 m² yüzölçümlü 16 parsel sayılı taşınmazın 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/a maddesi uyarınca yapılan yenileme çalışmaları sonucu 63 67... parsel olarak tapuya tescil edildiği, taşınmazın yüzölçümünün 7.094,75 m² olduğu, el atılan alanın 2.058,20 m² olarak değiştiği anlaşılmakla, dava konusu taşınmazın güncel tapu kaydı getirtilerek yenileme sonrası oluşan durum üzerinden hesap yapılması, buna göre infaza yarar sayısal koordinatları içerir fen bilirkişi raporu düzenletilmesi ve yeni ada/parsel numarası üzerinden karar verilmesi gerektiği hâlde, yazılı şekilde yenileme öncesi durum üzerinden karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.