Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/2598 E. 2026/12071 K.

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/5329 Esas, 2025/3961 Karar KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ: Urla 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/162 Esas, 2025/190 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar ile davalı ... vekillerinin başvurularının esastan reddine, davalı Hazine vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davalı Hazine aleyhine açılan davanın husumetten reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idareler vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; dava konusu İzmir ili, Urla ilçesi, ... Mahallesi, 45 77... parsel sayılı taşınmaza imar planında ilköğretim alanı olarak ayrılmak suretiyle el atıldığını ve bedelinin yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükmedilen vekâlet ücreti maktu değil nispi olması gerektiğini, her davacı için tazminat tutarına ayrı ayrı hüküm kurulduğundan; asgari nisbi vekâlet ücretinin ayrı ayrı hesaplanıp belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi heyeti tarafından raporda emsal olarak gösterilen ve değer tespitinde esas alınan taşınmaz dava konusu taşınmaza emsal olabilecek nitelikte olmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın davalı Hazineye yöneltilmesi yasal düzenlemelere aykırı olduğunu, hazineye karşı açılan davanın husumet bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların davasına karşılık yapmış olduğumuz yargı yolu itirazı ile zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazları değerlendirilmemiş olduğundan, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, davaya konu taşınmaza herhangi bir el atma söz konusu olmadığından, davacıların dava açmakta hukuki yararları bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların iddialarını ve davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, takdir edilen tazminat miktarı yüksek belirlendiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporu yasal düzenlemelere aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşınmazın arsa olarak kabul edilmesinde, dava konusu taşınmazın zeminine, emsal esasına göre değer biçilmesinde, buna göre adil ve hakkaniyete uygun bir tazminat bedeli tespitinde isabetsizlik bulunmasa da; davalı Hazine yönünden pasif husumetten red kararı verilmesi gerekirken ve tazminat bedelinin davalı ... Bakanlığından alınmasına karar verilmesi gerekirken Hazineden tahsiline dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olmadığı, yine; "takyidatlardan ari tutularak tescil" hükmü kurulması gerekirken bu hususa riayet edilmemesinin usul ve kanuna aykırı bulunduğu gerekçesiyle davacılar ile davalı ... vekillerinin başvurularının esastan reddine, davalı Hazine vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı Hazine aleyhine açılan davanın husumetten reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemenin davanın reddine ilişkin kararına itirazlarının bulunmadığını ancak, davalı Hazine'ye karşı açılan davanın pasif husumetten reddine karar verilmiş olmasına rağmen, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti yönünden Hazine aleyhine hüküm kurulduğunu, istinaf kararının, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti yönünden verilen ve kararın 4 üncü ve 5 inci bentlerinde hüküm altına alınan kısımlarına itiraz ettiklerini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin tüm, davalı Hazine vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Davalı Hazine yönünden davanın pasif husumetten reddine karar verilmesine karşın yargılama giderleri ve davacı taraf lehine hükmedilen vekâlet ücretinden sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.

Ne var ki bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR 1. Davalı ... vekilinin tüm, davalı Hazine vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine;

2.Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (4), (5) numaralı bentlerde yer alan "hazineden" ibaresinin çıkartılarak yerine "davalı ... Bakanlığından" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.