Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/2497 E. 2026/10087 K.

MAHKEMESİ: Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/2863 Esas, 2025/2615 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Edirne 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2025/21 Esas, 2025/387 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Edirne ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi 31 38... ve 51 parsel sayılı taşınmazların büyük bir kısmının nehir yatağının yıllar içinde değişmesi ve önlem alması gereken kurum olan davalı kurumun önlem almaması sonucunda nehir yatağında kaldığını, davalı idare tarafından kamulaştırma işlemi yapılmaksızın taşınmazlara fiilen el atıldığını belirterek taşınmazların el atılan kısımlarının bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Islah dilekçesi ile bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiz ile tahsiline karar verilmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Anayasa'nın 46 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında öngörülen taksitlendirme halleri bakımından ve ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizin uygulanacağı yönündeki açık hüküm uyarınca verilecek kararda faizin kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz olarak hüküm altına alınması gerekirken hatalı gerekçe ile yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, açıklanan nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlara müvekkili idare tarafından herhangi bir fiili müdahalede bulunulmadığını, dava konusu taşınmazların kısmen dere yatağı güzergahında kaldığını, taşınmazlar içerisinden geçen dere yatağının tescil harici bırakılmadığını, idareye husumet yöneltilmesinin yerine olmadığını, taşınmaz için uygulanan kapitalizasyon faiz oranının ve % 150 objektif değer artışının yerinde olmadığını, gerekçeli kararın hüküm kısmında tescil kararı yönünden 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10/son maddesi gereğince "kesin" ibaresinin bulunmaması nedeniyle tescil işlemlerinin müvekkili idarece gerçekleştirilemediğini, açıklanan nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı iledava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre belirlenen objektif değer artırıcı unsur oranlarının ve kapitalizasyon faizinin yerinde olduğu, münavebeye esas alınan ürünlerin bölgede yetiştirilmesi mutad münavebe ürünlerinden olduğu, verim miktarlarında ortalamadan uzaklaşma gerekçeleri belirtilerek ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün dava yılına ait olan resmi verileri kullanılarak yapılan hesaplamalarda bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir esas alınarak taşınmaza değer biçilmesinde ve taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek oranda faiz işletilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı idare vekilinin tüm temyiz itirazlarının, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) bendinde yer alan "yasal faizi ile birlikte" ifadesinin çıkarılması, yerine "kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek oranda faiz" ifadesinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi gönderilmesine,

01.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.