Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1738 E. 2026/10751 K.

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2307 Esas, 2025/1761 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Vakfıkebir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/624 Esas, 2023/277 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Trabzon ili, Vakfıkebir ilçesi, ... Mahallesi, 1 13... parsel sayılı taşınmazda 359,85 m²'lik kısmında mülkiyet, 2.553,64 m²'lik kısmında irtifak hakkı tesisi ile aynı yer 1 13... parsel sayılı taşınmazın 1.602,86 m²lik irtifak hakkı bedelinin 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi uyarınca tespiti ile davacı kurum adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP Davalılar, usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın fındık vasfında tarım arazisi olduğunu, arsa olarak değerlendirilerek yüksek bedel belirlendiğini, seçilen emsalin uygun emsal olmadığını, dava konusu taşınmazların şehir merkezine, ekonomik ve ticari yerlere çok uzak mesafede olduğu taşınmaz değerine etki eden faktörler arasında yer verilmişken 420,00 TL/m² bedel tespitinin hatalı olduğunu, taşınmazlardan 1 13... parsel üzerindeki yapının henüz yeni olduğunu, hattın geçmiş olduğu 2006 yılı döneminde var olmadığı gözlenmekte olup hesaplamaya dahil edilmesinde hesap hatası yapıldığını, taşınmazlardaki irtifak hakları nedeniyle hesaplanan değer düşüklüğünün Yargıtay içtihatları ile belirlenen ilke ve uygulamalara aykırı olduğunu, değer kaybının yüksek alındığını, tarla ve fındık ürünü üzerinden ilave muhdesat değeri yapılmasını kabul etmediklerini, kıymet takdir komisyonu tarafından belirlenen bedelin arttırılmasını gerektirecek gerçekçi objektif bir neden bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; seçilen emsalin uygun emsal olmadığını, emsal taşınmaz olarak sundukları emsal ücretlerin de dava dosyası kapsamında dikkate alınmadığını, bedelin düşük belirlendiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazların belediye sınırları içinde olup belediye hizmetlerinden yararlandığı ve etrafının meskun olduğu bildirildiğinden, arsa niteliğinde olduğu kabul edilerek taşınmazların zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi gereğince ... Mahallesinde bulunan 1 15... parsel sayılı taşınmazın 01.04.2016 tarihli satışının üstün ve eksik yanları gösterilerek, üzerlerindeki fındık ağaçlarına ise kapama fındık net gelirine göre belirlenen bedelden mutad münavebe ürünlerine göre belirlenen bedel indirilmek suretiyle değer biçilmesinde ve enerji nakil hatlarının geçiş güzergahları dikkate alındığında uygulanan değer düşüklüğü oranlarında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazların zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki yapıya aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesi ve yine aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergâhı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirlenmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde yöntem itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazların toplam yüzölçümlerinin hatalı yazılması sonucu fazla bedele hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.