Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1447 E. 2026/11717 K.

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/531 Esas, 2025/2264 Karar KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Ayvalık 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/34 Esas, 2023/708 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu Balıkesir ili, Ayvalık ilçesi, ... Mahallesi 7 33... parsel sayılı taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını bu nedenle mülkiyetinin kısıtlandığı ileri sürerek taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın üzerindeki kısıtlılık durumunun Anayasa ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu'ndan (3621 sayılı Kanun) kaynaklanmakta olup bu nedenle davaya konu taşınmaza ilişkin el atma koşulları gerçekleşmediğini, taşınmaza ait hava haritasından da anlaşılacağı üzere taşınmazda herhangi bir fiili el atma durumunun bulunmadığını ileri sürerek kanuni şartları gerçekleşmeyen haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; 3621 sayılı Kanun'da taşınmaz malların bedeli karşılığında kamulaştırılacağına dair hüküm bulunmadığını, kıyıların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu, 3621 sayılı kanun uygulamalarının 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Geçici 6 ncı maddesinin kapsamında olmadığını, dava konusu taşınmazın 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı olmadığından imarsız arazilerle karşılaştırılması gerektiğini, emsalin uygun olmadığını, değerlendirme tekniğinin hatalı olduğunu, nispi vekâlet ücreti takdirinin hatalı olduğunu ileri sürerek eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu karar verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın Balıkesir ili, Ayvalık ilçesi, ... Mahallesi sahil kenarı olup denize sıfır bir konumda bulunduğu, 2942 sayılı Kanun'a göre kamulaştırmasız el atma davası açtıklarının anlaşıldığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 33 üncü maddesi gereğince hâkimi Türk Hukukunu resen uygulamak zorunda olduğu, bir uyuşmazlıkta maddi vakıaları belirtme ve açıklamak taraflara, hukuki nitelendirmenin hâkime ait olduğu, husumet ehliyeti ise Mahkemece yargılamanın her aşamasında resen nazara alınması gereken dava şartlarından olup somut uyuşmazlık, mülkiyeti davacıya ait taşınmazların kıyı kenar çizgisi içinde kalması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olduğundan davanın açıklanan niteliğine göre davalı idare yönünden pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı nitelendirme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğu, bu nedenle kıyı kenar çizgisi içerisinde kalan taşınmaz bakımından kamulaştırmasız el atma davası açılamayacağından davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerinin yönetim ve sorumluluğu da daha önce Hazinede iken Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına verildiğini, husumetin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilerek dava açılması tamamen yerinde olduğunu, mülkiyet hakkının kısıtlanması nedeniyle kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davasının kabulü gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.