Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1290 E. 2026/10883 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2747 Esas, 2025/3717 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/746 Esas, 2024/310 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Ankara ili, ..., ... (... köyü) Mahallesi 290 18... parsel sayılı taşınmaza 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında kentsel rekreasyon alanı olarak ayrılmak suretiyle el atıldığını ileri sürerek taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve el atma tazminatının davalı idareden tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza ilişkin 1/5000 ölçekli ... Planının iptaline karar verildiğini, taşınmaz plansız konuma düşmesine rağmen özel rekreasyon alanı olduğu iddia edilerek değerlendirme yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, taşınmazda hissesine ilişkin objektif değer artışı uygulanmamasının hatalı olduğunu, bilirkişi kurulunca yapılan enflasyon hesaplama yönteminin doğru olmadığını, mülkiyet hakkının geçici süre ihlali kaynaklı kısıtlılık halinin davacıya tazminat hakkı vermeyeceğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın ... Belediye Meclisinin 08.12.2004 tarihli ve 404 sayılı kararıyla uygun görülerek ... Belediye Meclisinin 15.03.2005 tarihli ve 685 sayılı kararı ile tadilen onaylanan 1/1000 ölçekli ".... Etap Toplu Konut Alanı Uygulama İmar Planı" sınırları kapsamında "Kentsel Rekreasyon Alanı" kullanımında kaldığı, parselin ... numaralı parselasyon planı kapsamında düzenlemeye alınan parsellerin kamu alanlarına ayrılan payların (KOP) tahsisinden oluşturulduğu, dava konusu taşınmazın bulunduğu parseli kapsayan ... Belediye Başkanlığının 20 15... sayılı plan tadilatına ilişkin kararı ile 1/5000 ölçekli ... Planı değişikliğinde "Ticari Rekreasyon Alanı" kullanımına ayrıldığı fakat söz konusu ... planına uygun olarak hazırlanan 1/1000 ölçekli imar planının bulunmadığı, iş bu ... plan değişikliğinin Ankara 14. İdare Mahkemesinin 2019/1462 Esas, 2020/1863 Karar sayılı ilâmı ile plan değişikliğine ilişkin belediye meclis kararının iptaline karar verildiği, bu kararın Ankara Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 2021/715 Esas, 2022/522 Karar sayılı ilâmı ile de uygun bulunduğu, iptal kararını müteakip ... Belediye Encümeninin 05.07.2022 tarihli ve 1316 sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli ... Planında "Özel Rekreasyon Alanı" olarak düzenlendiği, bu plana bağlı olarak hazırlanan ve ilçe belediyesince onaylanın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının Büyükşehir Belediye Başkanlığınca onaylanmayarak ... Belediye Başkanlığına iade edildiği, zira taşınmazın "Özel Rekreasyon Alanı" olarak ayrılmasına ilişkin en son onaylanan 1/5000 ölçekli ... Planının iptali istemiyle açılan davada Ankara 18.İdare Mahkemesinin 2022/2048 Esas, 2023/523 Karar sayılı kararı ile planın iptaline karar verildiği ve Ankara Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 15.02.2023 tarihli ve 2023/58 Esas sayılı ilâmı ile idarenin istinaf taleplerinin reddine karar verildiği, tüm bu süreç dikkate alındığında davaya konu taşınmazın halen 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "Kentsel Rekreasyon Alanı" kullanımında kaldığı, keşif tarihi itibarıyla dava konusu taşınmaza fiili el atmanın bulunmadığının tespit edildiği anlaşılmış ise de; uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği bu haliyle idarenin mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bu eylemi ile kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü gerektiği, yukarıda açıklanan nedenlerle dava konusu taşınmazın kentsel rekreasyon alanı kullanımına yönelik 2005 onay tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının ayakta olduğu dikkate alındığında kamulaştırmasız el atma olgusu gerçekleştiği belirtilerek arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak, dava konusu taşınmaz ile emsallerin vergiye esas değerleri de kıyaslanmak ve birbirlerine üstünlük oranları tartışılmak suretiyle, taşınmaz üzerinde tesis edilmiş bir hattın mevcut olmadığı, tapudaki şerhin kadastral parselden taşınmış olduğunun tespiti nedeniyle bu hususta dikkate alınarak değerinin tespit edilip davalı idareden tahsiline, taşınmazdaki davacı payının iptali ile idare adına tesciline dair kararda, taşınmazın paydaşları tarafından açılan davada Eylül 2019 değerlendirme tarihi itibarıyla tespit edilen 1.345,00 TL/m² birim bedelin Dairelerinin 2023/1220 Esas sayılı ilâmı ile uygun bulunduğu ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2024/7821 Esas, 2025/3597 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, eldeki dosyada tespit edilen bedelin kesinleşen işbu bedelin eskâle edilmesi halinde bulunan bedel ile uyumlu olduğu da dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; ayrıca davacının hissesi üzerinde irtifak şerhi bulunduğunu, davanın idari yargı mercilerinde görülmesi gerektiğinden görevsizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; dava konusu taşınmazın halihazırda yürürlükte bulunan 15.03.2005 onay tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "Kentsel Rekreasyon Alanı" olarak planlanmış olması nedeniyle taşınmaza fiiilen el atılmamış olsa dahi taşınmazın başkaca paydaşlarınca açılan kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemli davaların kabulüne dair hükümlerin Dairemiz denetiminden geçerek kesinleşmesi sonucunda davalı idarenin taşınmazda malik olduğu da gözetildiğinde kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü doğrudur.

4. Dosya kapsamında yer alan fen bilirkişi raporu uyarınca keşif tarihi itibarıyla dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığı, taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "Kentsel Rekreasyon Alanı" olarak ayrıldığı ve 2942 sayılı Kanun'un Ek 1 inci maddesi uyarınca hukuken el atıldığı anlaşılmakla, 26.11.2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4 ile "Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir." hükmünün getirildiği gözetildiğinde, Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği maktu harca tabi davada maktu vekâlet ücretine hükmedilmemesi bozmayı gerektirir ise de; vekâlet ücreti hususu kamu düzeni gereğince resen gözetilecek hususlardan olmayıp, davalı idare vekilinin gerek istinaf gerekse temyiz dilekçesinde bu hususa ilişkin bir başvurusu bulunmadığından, bu husus bozma nedeni yapılmamış, eleştirilmekle yetinilmiştir.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.