Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/6631 E. 2026/881 K.

MAHKEMESİ : Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/367 Esas, 2025/373 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Çanakkale 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/520 Esas, 2025/22 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... köyü 1 05... parsel sayılı taşınmazın müvekkiline ait olduğunu, davalı idarenin Çanakkale 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/219 Esas, 2022/201 Karar sayılı kararı ile söz konusu taşınmaz yönünden acele el koyma kararı aldırdığını ve dosyanın 16.01.2023 tarihinde karara çıkmasına rağmen davalı idare tarafından bedel tespit ve tescil davası açılmadığını, davalı kurumun taşınmaz üzerine irtifak hakkı ve pilon yeri kurmasının müvekkilinin mülkiyet hakkını ihlal ettiğini belirterek kamulaştırmasız el atma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesini, davacı tarafa kamulaştırma işlemine ilişkin ödemenin yapıldığını, davacı tarafın faiz istemini kabul etmediklerini, mahkemenin kabul kararı vermesi halinde acele el koyma dosyasında ödenen bedelin mahsup edilmesini ve irtifak ve mülkiyet hakkının davalı idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, Mahkemece usulden red kararı verilmesi gerekirken esasa girilmesinin hatalı olduğunu, taşınmazın değerinin yüksek hesaplandığını, objektif değer artış oranı ve değer düşüklüğü uygulanan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın kuru tarım arazisi niteliğinde olduğunu, kapital faiz oranının %4 uygulanarak arazinin değerinin yükseltildiğini, taşınmaz üzerinde bulunan enerji nakil hattının taşınmazın olduğu gibi kullanılmasına engel teşkil etmediğini, faize, başlangıcına ve türüne itiraz ettiklerini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut davada acele kamulaştırmaya ilişkin evraklar ve elektrik direkleri ile geçirilen tellerin üzerinden yaklaşık bir yıl geçtiğine dair dava dilekçesindeki beyanlar gözetildiğinde, İlk Derece Mahkemesince taşınmaza el atma tarihinin 1983 sonrası olarak kabulünün yerinde görüldüğü, dolayısıyla somut davanın uzlaşma dava şartına da tabi olmadığı, dava konusu taşınmaza ilişkin acele kamulaştırma dosyasında verilen karar tarihinin 16.01.2023 olduğu, eldeki davanın ise 20.11.2023 tarihinde açıldığı anlaşılmakla makul süre olan 6 aylık sürenin geçtiği, dolayısıyla malikin kamulaştırmasız el koyma nedeniyle tazminat davası açma hakkı doğduğu, dava konusu taşınmazın tarla vasfı ile tapuda kayıtlı olup, dosyaya celp edilen belgelere göre de taşınmazın sulu tarım arazi olarak nitelendirilmesinin doğru olduğu, raporda bulunan hesaplamalara esas alınan münavebe ürünlerinin ve ilgili verilerin ... Müdürlüğünün dava yılına ait olan resmî verileriyle (dosya içerisinde sureti bulunan Çanakkale 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/58 Esas sayılı dosyasında ... Orman Müdürlüğünün 2023 yılı ... ilçe verileri bulunmaktadır.) uyumlu olduğu, irtifak tesisi istenilen hattın taşınmazdan geçtiği yer ve geçtiği alan dikkate alındığında değer düşüklüğü oranının dosya kapsamına uygun olduğu, her ne kadar dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna gözetildiğinde, belirlenen %5 objektif değer artırıcı unsur oranının bir miktar düşük olduğu kanaatine varılmışsa da istinaf edenin sıfatı gözetildiğinde bu hususun eleştirilmekle yetinildiği, bilirkişi raporu hükme esas alınarak kamulaştırmasız el atma bedelinin tespitinde bir isabetsizlik bulunmadığı, acele el koyma dosyasında depo edilen bedel mahsup edilmek suretiyle tazminat bedelinin belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, kamulaştırmasız el atma davalarında değerlendirme dava tarihine göre yapıldığından, bedelin tamamına dava tarihinden yasal faiz işletilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçeleri ile davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; faiz dışındaki istinaf başvuru dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının ve pilon yeri bedelinin hesaplanması suretiyle belirlenen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.