Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/6145 E. 2026/984 K.

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2786 Esas, 2025/605 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Tatvan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/448 Esas, 2024/155 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırılan taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 23 üncü maddesi uyarınca geri alınması istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ........... ili, ............ ilçesi, ........... Mevkiinde bulunan 1138 parsel sayılı, 43.745,42 m²lik yüzölçümlü taşınmazın havaalanı yapılmak üzere 1999 yılında ek kamulaştırma yapılarak kamulaştırıldığını, mevcut kamulaştırılan alanın şu an için Hazine adına kayıtlı olduğunu, kamulaştırma işlemi yapılmasının aradan yaklaşık 23-24 yıl geçmiş olmasına rağmen bugüne kadar kamulaştırılan alanda, kamulaştırma amacına veya kamu yararına dair hiçbir eylem gerçekleşmediğini, olduğu gibi bırakıldığını, kamulaştırma amacı doğrultusunda kullanılmayan taşınmazların herhangi bir süre koşuluna bağlanmaksızın iadesi gerektiğini belirterek taşınmazın davacı adına tapuya tesciline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece her ne kadar zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de bu gerekçenin yerinde olmadığını, kamu yararı alınıp amacı doğrultusunda yıllarca kullanılmayan bir taşınmazın geri alma süresinin 5 yıl gibi kısa bir süre belirlenmesinin mülkiyet hakkının açıkça ihlaline yönelik olduğunu, hükümet yetkililerince de defaatle havaalanının yapılmayacağının belirtildiğini, taşınmazlar için alınan kamu yararı kararının amacına yönelik olarak kullanılmadığı gibi kullanılmayacağının da aşikar olduğunu, zamanaşımı nedeniyle davanın reddinin açıkça mülkiyet hakkının ihlaline sebep olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın davacı adına kayıtlı iken 10.06.1999 tarihinde davalı idare adına tescilinin yapıldığı, geri alma hakkının doğduğu tarihten itibaren 1 yıl içerisinde hakkın kullanılmadığı anlaşılmakla, yerel mahkemece davanın hak düşürücü süre yönünden usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf nedenlerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırılan dava konusu taşınmaza ilişkin olarak davacının geri alım hakkının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 2942 sayılı Kanun'un 23 nci maddesi uyarınca davanın hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.