Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/5761 E. 2026/394 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/188 Esas, 2025/391 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 8. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/262 Esas, 2024/426 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Davacı ... yönünden hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 544.000,00 TL’nin altında kalmaktadır. Bu nedenle; davalı idare vekilinin davacı ... yönünden temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar ... ve ... yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ................. Mahallesi 6 43... parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın imar planında "ortaöğretim tesis alanı" olarak ayrıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, 3194 Sayılı Kanun'a göre mücavir alan sınırlarında kalan yerlerin imar düzenlemeleri belediyeler tarafından yapıldığını, davada husumet Merkezefendi Belediye Başkanlığına ve Denizli Büyükşehir Belediye Başkanlığına yöneltilmesi gerektiğini, taşınmaz üzerine davacı idarece herhangi bir işlem ve inşaat faaliyeti yapılmadığından herhangi bir el atma ya da kamulaştırma iradesinin söz konusu olmadığını, bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve el atma tazminatının davalı idareden tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; gerekçeli kararda haciz veya diğer kısıtlamaların hükmedilen tazminat bedellerine yansıtılmasına yer verildiğini ayrıca her türlü icra vs. gibi kısıtlayıcı işlemden ari olarak ifadesinin gerekçeli kararda yer almadığını, idare tarafından sunulan emsallerin değerlendirmeye alınmadığını, emsal alınan ............. Mahallesi 6 55... parselin başka bir mahkemeye sunulan bir emsal olduğunu, özel amaçlı satış olduğunu ve emsalin dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğunu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu gereği taşınmazın bedel tespitinde rol alan dava tarihi ve önceki yıla ait emlak beyan değerlerinin tespiti ve verilen beyanların gerçeği yansıtıp yansıtmadığına ilişkin olarak ilgili belediyeden önceki yılları da içeren emlak beyan değerleri istenilerek bedel tespitinde bulunulması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa kabul edilerek taşınmaza davalı tarafından hukuki el atma olduğunun kabulü ile özel amacı olmayan emsal satışlara göre değerinin mahkemece tespit edilmesinde, emsal taşınmaz olarak aynı yer 6 55... parsel sayılı taşınmazın alınmasında isabetsizlik görülmediği, davacıların payında Denizli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/1 40... /313 Karar sayılı kararından dolayı davalıdır şerhinin bulunduğunu ancak bu kararın 07.12.2010 tarihinde kesinleştiği ve bu dosyadan tüm ihtiyati tedbirlerin kaldırılması için 13.06.2023 tarihinde Merkezefendi Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazıldığını, kararda tescil hükmü kısmında "her türlü tahkikattan ari şekilde" yazılmamasında isabetsizlik görülmediği, ancak tapu kaydına göre davacıların 52781622 elbirliği numarasına ait iştirak halinde hisselerin olmasına rağmen, hükmün 2 nolu kısmında taşınmazın tamamının davacılar adına kayıtlı gibi hüküm kurulması mahallinde düzeltilebilir esasa etkili olmayan maddi hata niteliğinde olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın emlak-arsa birim değerinin 266,33 TL olarak yazılmasına rağmen 532,66 TL olduğu, bu yönüyle dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle arsa birim değeri bilirkişi raporunda 266,33 TL yazılmasının davacıların aleyhine olması nedeniyle istinafa gelenin sıfatına göre kaldırma sebebi yapılmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; A. Davalı İdare Vekilinin Davacı ...'a İlişkin Temyizi Yönünden; Davalı idare vekilinin temyiz dilekçelerinin miktardan REDDİNE, B. Davalı İdare Vekilinin Davacılar ... ve ...'a İlişkin Temyizi Yönünden; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.