Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/4486 E. 2026/458 K.

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1205 Esas, 2024/2774 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 10. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/41 Esas, 2023/35 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare, davalılar ... vd. ile davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ......... ili, .........ilçesi, .........Mahallesi 1 14... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; satın alma usulü şartlarına uyulmadan davanın açıldığını, bu nedenle öncelikle davanın ön şart yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, taşınmazın üzerinde anıt yapı niteliğinde üç katlı kilise bulunduğunu, bedel tespiti yapılırken bu hususun da değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idare tarafından 2942 sayılı Kanun'un 7 nci ve 8 inci maddeleri uyarınca dava öncesinde yapılması gereken hazırlıkların gerçekleştirilmediğini, taşınmazın üzerinde tarihi yapı niteliğinde üç katlı kilise bulunduğunu, bedel tespiti yapılırken bu hususun göz önüne alınması gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı taraftan tahsil edilerek davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalılar ... vd. ile davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinde yer alan yapının 4/A grubu kapsamında ibadethane olarak değerlendirmesi gerekirken 5/D yapı grubunda kabul edilmesi suretiyle yüksek bedel tespit edildiğini, yapının taş duvarlı olduğu gözetilerek yıpranma oranının %80 olarak esas alınması gerektiğini, dava tarihinde yürürlükte olan Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ yerine raporun tanzim tarihindeki tebliğe göre hesaplama yapıldığını, dava konusu taşınmaz için tespit edilen bedelin yüksek olduğunu, emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını ileri sürmüştür.

2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin düşük olduğunu, taşınmaz üzerinde yer alan eski eser niteliğindeki yapının dış duvarlarının da ayrılmaz parça kapsamında aynı yapı grubunda değerlendirilmesi gerektiğini, diğer davalılar tarafından dosyaya sunulan emsallerin bilirkişi raporunda incelenmediğini, her bir davalıya düşen bedel kararda açıkça gösterilmediğinden gerekçeli kararın icra edilebilirlik şartlarını taşımadığını, davalılar lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; her bir davalıya düşen bedel kararda açıkça gösterilmediğinden gerekçeli kararın icra edilebilirlik şartlarını taşımadığını, taşınmaz üzerinde yer alan eski eser niteliğindeki yapının dış duvarlarının da mütemmim cüz kapsamında aynı yapı grubunda değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve üzerindeki yapıya ise aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek uygun bir kamulaştırma bedeli tespitinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı idare, davalılar ... vd. ile davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasında kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmaz üzerinde yer alan yapılar için dava tarihinde yürürlükte bulunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkındaki Tebliğ (Tebliğ) esas alınarak değer biçilmesi gerekirken, bilirkişi raporunun tanzim edildiği tarihte yürürlükte bulunan Tebliğ esas alınarak hesaplama yapılması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.