Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/4423 E. 2026/514 K.

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1711 Esas, 2025/139 Karar KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 10. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/209 Esas, 2023/6 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan muhdesat bedelinin tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekili istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ......... ili, ........ ilçesi, ............ Mahallesi 25 66... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ve tescil harici alanda kalan bina, bina eklentileri ve ağaçların bedelinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu muhdesatların gerçek bedelinin tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili idarece yargılamanın uzamasına sebebiyet verilmediğinden faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporunun yetersiz inceleme ile düzenlendiğini, dava tarihi itibarıyla geçerli olan birim fiyatlar esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, belirlenen bedelin yüksek olduğunu, müvekkili idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, taşınmazda bulunan binanın yüzölçümünün eksik hesaplandığını, birinci kat ve çatı katın 1992 yılında yapıldığı bilirkişiler tarafından tespit edilmiş ise de çatı katının 2009 yılı mayıs ayında yapıldığını, yıpranma payının %15 olarak alınması gerektiğini, yine kömürlüğün 1996 yılında yapıldığı gözetilerek uygulanan yıpranma payının hatalı olduğunu, ağaçlara düşük bedel belirlendiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın üzerindeki yapı 3-A sınıfı, depo ise 1-A sınıfı kabul edilip resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek, ağaçlara ise maktuen değer biçilmesi suretiyle kamulaştırma bedelinin belirlenmesinin yöntem itibarıyla doğru olduğu, dava konusu taşınmazın üzerindeki yapılara değer biçilirken, kıymet takdir raporundaki tespitler de gözetilerek öncelikle yapıların nitelikleri (cinsi, yaşı, fiziki durumları) kesin ve net olarak belirlendikten sonra, dava tarihinin 08.06.2022 olduğu gözetilerek dava tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2022/2 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkındaki Tebliğe göre yapıların sınıfı ve bu yapıların sınıfına uygun birim fiyatlar esas alınıp, tespit edilen yaşlarına göre yıpranma payı ve ayrıca varsa eksik imalat oranının da düşülmesi gerekirken hükme esas alınan bilirkişi raporunda 2022/3 yılı resmi birim fiyatların esas alınması, başka bir deyişle dosya içerisinde mevcut 12.09.2022 tarihli kök raporda 2022/2 yılı resmi birim fiyatlarının esas alındığı görülmekle bu raporun hükme esas alınması gerekirken 2022/3 yılı resmi fiyatlarını esas alan 31.10.2022 tarihli ek bilirkişi raporunun yapı bedeli yönünden hükme esas alınmasının doğru görülmediği belirtilerek dava konusu taşınmazda davalı tarafından sunulan yapıya ait projeyle yapının yüzölçümünün daha fazla olduğu iddia edilmiş ise de, bu hususta alınan bilirkişi ek raporunda da belirtildiği üzere projede yapıda balkon bulunduğu ancak fiili durumda yapının balkonunun olmadığı, projedeki yüzölçümü ile bilirkişi raporundaki yüzölçümü farkının bundan kaynaklandığı gerekçesi ile bu husustaki davalı tarafın istinaf talebinin esastan reddi ile davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, 12.09.2022 tarihli rapor esas alınarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dosya kapsamından; dava konusu taşınmazda 89,35 m²lik zemin kat, balkon dahil 97,91 m²lik 1. kat ve 44,65 m²lik çatı katından oluşan konut ile 5,28 m²lik depo bulunduğu anlaşıldığı halde, hükme esas alınan raporda depo bedeli hesaplanmadığı gibi, balkon dahil edilmeksizin birinci kat bedelinin hesaplanması hatalıdır.

4. Dava konusu taşınmazda bulunan yapıların bedelinin, dava tarihi olan 08.06.2022 itibarıyla yürürlükte bulunan 2022/1. Dönem Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'e göre hesaplanması gerekirken, 2022/2. Dönem Yapı Yaklaşık Birim Maliyet fiyatları üzerinden hesaplanan bedele hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde iadesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.