Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/16633 E. 2026/2997 K.

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1596 Esas, 2025/1224 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/538 Esas, 2021/112 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu geçici ve daimi irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın kullanım hakkının davacı idare adına mülkiyet hakkının Hazine adına tescili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 3 99... parsel sayılı taşınmazlarda kamulaştırma konusu geçici ve daimi irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın kullanım hakkının davacı idare adına mülkiyet hakkının Hazine adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı kurum 26.09.2016 tarihli ve 2016/9272 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile bahsi geçen parsellerde 2942 sayılı Kanun'un 27 nci maddesi gereğince acele kamulaştırma işlemi tesis ettiğini, davacı kurum, yapmış olduğu acele kamulaştırma işlemine binaen Diyarbakır 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/936 Esas sayılı kararında davacı kurum lehine geçici irtifak hakkı verdiğini, davalı müvekkiller adına kayıtlı taşınmazlar için mülkiyetinin kamulaştırması kararını verdiğini, yine bu karar ile birlikte Mahkeme geçici irtifak hakkı ve kamulaştırma işlemi neticesinde bir bedele hükmetmiş olup bu bedel ... Bankasına bloke edildiğini, ancak acele kamulaştırma kararına konu olan parsel ifraz olmadan önce Diyarbakır ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 279 parsel olduğunu, bu durum Mahkeme nezdinde görülen bedel tespiti davasına konu olan parselin evveliyatına gidildiğinde anlaşılacağının, ifraz olmadan öcneki adıyla ilk parsel numarası ile 279 parsel için Diyarbakır 5. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2014/1076 Esas sayılı dava dosyasında Karayolları Genel Müdürlüğüne karşı açılmış olan kamulaştırmasız el atma davasında müvekkil ... adına kayıtlı olan taşınmazın toplamı 9223,23 m² kısmının oranında yapının yol olarak terkinine karar verildiğini, ...'a ödenmesi gereken miktarı da 283.635,85 TL olarak hesaplandığını, bu karar Yargıtayca da onandığını ve dosyada hesaplanan miktarın kesinleştiğini, dolayısıyla ifraz olan kopma olan dava konusu parsel için davacı kurum olan botaşın bankaya bloke ettiği miktar taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığını, yukarıda anlattığımız bilgiler ışığında Mahkemede görülen bedel tespiti davasında Mahkemenin dava konusu olan parsel ile aynı persele ilişkin kararın dikkate alınarak hüküm kurulmasını, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının usule, kanuna ve hukuka aykırı olduğunu, tespit edilen bedelin fahiş olduğunu, değer düşüklüğü oranının yöntem itibarıyla hatalı hesaplandığını, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını, hükme dayanak bilirkişi raporlarının acele el koyma dosyasında aldırılan raporlarla çeliştiğini, değer düşüklüğünün mükerrer uygulandığını, birim fiyatın fahiş olduğunu, idare yararına vekâlet ücreti takdir edilmemesinin kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net ürün geliri esas alınarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve boru hattı güzergâhı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle daimi ve geçici irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.