Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/11704 E. 2026/3358 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/3227 Esas, 2024/2043 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/236 Esas, 2023/311 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Zonguldak ili, ... ilçesi, .../... Mahallesi, 283 ada, 74 parsel (eski 17 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini, yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usul ve kanuna aykırı açıldığını, 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesine göre satın alma sürecinin usulüne uygun yürütülmediğini, hak sahiplerinin tamamına tebligat yapılmadığını, dava konusu taşınmazın çok değerli bir konumda olduğunu ve objektif değerini artıran birçok unsuru barındırdığını, taşınmaz üzerindeki meyveli-meyvesiz ağaçlar, kuyu ve sair tüm eklentilerin, taşınmazın kullanım şekline yönelik değerlendirmelerin yapılması gerektiğini, bedelin tüm objektif kriterler de dikkate alınarak belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporuna yapılan itirazların değerlendirilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, objektif değer artışı oranının yüksek belirlendiğini, yeni ... Limanı inşaat aşamasında olup bitirip bitirilemeyeceği, ne zaman hizmete gireceği belirli olmadığından henüz tamamlanmamış bir yatırım için şimdiden değer artışı hesaplanmasının hatalı olduğunu, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan ağaç bedellerinin hatalı belirlendiğini ileri sürmüştür.

2. Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin oldukça düşük belirlendiğini, davacı idare tarafından satın alma sürecinin usulüne uygun olarak yürütülmediğini, hak sahiplerinin tamamına tebligat yapılmadığını, davalılara dava dilekçesi dışında hiçbir belge tebliğ edilmediğini, tespit edilen kamulaştırma bedelinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazın konumu itibarıyla objektif değer artış oranına etkilerinin düşük hesaplandığını, kapitalizasyon faiz oranının yüksek belirlendiğini, taşınmazın hatalı olarak kuru tarım arazisi olarak değerlendirildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arazi vasfında kabul edilerek 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden değerinin tespit edilmesinde, kapitalizasyon faizinin %4 uygulanmasında ve taşınmazın taşıdığı özellikler ve bulunduğu yere göre objektif değer artış oranı takdir edilmesinde isabetsizlik görülmediği, aynı bölgeden gerekli karşılaştırmaların yapılabilmesi bakımından emsal nitelikteki kararlar karşılaştırıldığında, Dairenin 2022/454 Esas dosyasında incelenen aynı yer 2 83... parsel için metrekare birim fiyatı Aralık/20 20... ,25 TL'nin, 2022/2570 Esas dosyasında incelenen aynı bölgede ... Mahallesi 1 08... parsel için metrekare birim fiyatı Aralık/20 21... ,72 TL uygun bulunduğu, bu nedenlerle; arazi niteliğindeki taşınmaza net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, buna göre hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının yukarıda emsal olarak bildirilen Yargıtay ilamları dikkate alındığında yerinde olduğu, değerleme tarihi itibarıyla belirlenen metrekare birim fiyatı üzerinden kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, bu suretle kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalılara ödenmesine karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçeleriyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından dava konusu taşınmazın müvekkili kurum adına tesciline ilişkin hüküm kurulmadığı hususunu ilave ederek istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2. Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki, bir kısım davalılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 3. Davacı idare vekili dava dilekçesinde kamulaştırılan taşınmazın davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacı idare adına tesciline ve yol olarak terkinine karar verilmesini talep ettiği hâlde, tescile ilişkin karar verilmemiş olması bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle 1. Bir kısım davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde bulunan "TMK m. 999 uyarınca tüm takdiyatlarından ari olarak yol vasfı ile tapudan terkinine" ibaresinden önce gelmek üzere "davacı idare adına tesciline" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.