Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/10675 E. 2026/1871 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2025/299 Esas, 2025/417 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Gaziantep 1. İş Mahkemesinin 20.02.2025 Tarihli ve 2024/377 Esas, 2025/83 Karar Sayılı Kararı Davacı tarafından dava konusu uyuşmazlıkla ilgili olarak Gaziantep Sosyal Güvenlik ... Müdürlüğü'ne başvuruda bulunulduğu, Gaziantep Sosyal Güvenlik ... Müdürlüğü tarafından davacının başvurusunun Kuruma sehven intikal ettiğinden İzmir Sosyal Güvenlik Merkezine gönderildiği, ilgili işlemlerin İzmir Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından yürütüldüğü, ayrıca davacının vergi kayıtlarının İzmir Defterdarlığı'nda bulunduğu, davalı idare vekilinin yasal süresi içerisinde dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde usulüne uygun yetkiye yönelik ilk itirazda bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir 1 . İş Mahkemesinin 12.06.2025 Tarihli ve 2025/299 Esas, 2025/417 Karar Sayılı Kararı Davaya konu davacının çalışmalarının geçtiği adresin ve tüzel kişiliğin şubesinin de Gaziantep ilinde bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 5510 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi gereğince 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu (506 sayılı Kanun) uyarınca sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.”

5. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi .

C. Değerlendirme 1. Dosya kapsamından, uyuşmazlığın hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti istemine ilişkin olduğu ve dava dilekçesi ve dosya kapsamından kesin yetkinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

2. Sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme birinci olarak 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince işin (hizmetin) yapıldığı yer mahkemesi, ikincisi, yine 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile genel yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı Kanunu'nun 6 ncı maddesi gereğince işverenin (davalının) ikametgahı mahkemesi, üçüncüsü genel yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince Sosyal Güvenlik Kurumu'nun merkezi bulunduğundan Ankara Mahkemeleri, dördüncüsü ise 6100 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesi gereğince hizmetin geçtiği yerin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik Kurumu şubesinin bulunduğu yer mahkemesidir.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer

4. Somut olayda, sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkin çalışmanın Gaziantep ilinde geçtiği anlaşılmaktadır. Dolayısı ile, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada seçimlik hakkını, yerleşim yerinde dava açarak kullanmasının, genel yetki kuralına uygun olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Gaziantep 1. İş Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gaziantep 1. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.