Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/10448 E. 2026/5171 K.

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/115 Esas, 2025/1101 Karar KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların Bursa ili, ..., ... Mahallesi 48 58... parsel sayılı taşınmazda hisse sahibi olduğunu, söz konusu taşınmaza asfalt ve stabilize yol yapılmak suretiyle fiilen el atılmış olduğunu, imarda da kamuya tahsisili olduğunu belirterek proje bütünlüğü ilkesi gereği belirlenecek tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle: dava konusu taşınmaza ... Belediyesinin herhangi bir müdahalesinin bulunmadığını; bu nedenle davanın reddine karar verilmesini, uzlaşma prosedürünün yerine getirilmediğini, İdare Mahkemesinde paydaşlardan birinin açmış olduğu dava bulunduğunu ve derdest olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 12.10.2020 tarihli ve 2019/93 Esas, 2020/274 Karar sayılı kararı ile davacı ...'in davasının dava şartı yokluğunda reddine, diğer davacıların davalarının kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 13.04.2023 tarihli ve 2021/172 Esas, 2023/1014 Karar sayılı kararı ile dava konusu Bursa ili, ..., ... Mahallesi 48 58... parsel sayılı taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edilerek, emsal karşılaştırılması yoluyla değerinin tespit edilmesinin ve kısmen yol olarak el atılan taşınmazın proje bütünlüğü bağlamında el atılmayan kısımlardan da davalı idarenin sorumlu olduğunun kabulünün yerinde olduğu belirtilerek davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, ancak davacılar ..., ... yönünden açılan davanın davacı tarafça geri alınması, davalı tarafça da bu geri almaya muvafakat verilmesi nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 123 üncü madde gereğince esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin hüküm kurmak gerektiğinden bahisle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davacı ... yönünden davanın dava şartı yokluğundan reddine, davacı ... yönünden kabulüne, diğer davacılar yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin 13.04.2023 tarihli ve 2021/172 Esas, 2023/1014 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, buna karşın dava konusu taşınmazın Dairemiz denetiminden geçen paydaş dosyası gözetildiğinde, dava konusu Bursa ili, ..., ... Mahallesi, 48 58... parsel sayılı taşınmaz ... Büyükşehir Belediye Meclisinin 21.04.1999 tarihli ve 384 sayılı kararı ile onaylanmış 1/1000 ölçekli Metro Kuzeyi Uygulama İmar Planında “ Spor alanında” kalmakta iken Bursa 1.İdare Mahkemesinin 2016/1366 Karar sayılı dava dosyası ile imar planının iptaline karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, bunun üzerine ... Büyükşehir Belediye Meclisinin 23.07.2020 tarihli ve 996 sayılı kararı ile taşınmazda yapılan plan değişikliği ile 48 58... parsel sayılı taşınmazın ifrazla 79 56... , 79 61... ve 79 79... parseller olarak değiştirildiği ve yeni oluşan taşınmazların imar planındaki tahsis amacının “Özel Spor Alanına” dönüştürüldüğü ancak bu planın da Bursa 2. İdare Mahkemesinin 2020/863 Esas, 2021/7 17... /8 51... Esas, sayılı kararları ile iptali sonucu ... Belediye Başkanlığının 07.02.2022 tarihli 107 sayılı kararı ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının 14.04.2022 tarihli ve 509 sayılı kararı ile “Özel Spor Alanı” olarak düzenlendiği ve bu plan değişikliğinin kesinleştiği anlaşılmakla, dava konusu taşınmazın en son imar uygulamasına ait şuyulandırma cetvelleri ve güncel imar durumu yazını ilgili Belediyeden istenildikten, dava konusu taşınmazın imar uygulaması sonucu oluşan taşınmazların güncel tapu kayıtları ilgili Tapu Müdürlüğünden getirtildikten sonra, davacı ...'un halen paydaş olması halinde taşınmazın son imar durumuna göre kamuya özgülenme durumunun devam ettiği gözetilerek yeni oluşan parselin yüzölçümü ve bu parseldeki davacı hisseleri gözetilerek düzenlenecek fen bilirkişi raporu ve yeni oluşan parseldeki mevcut hisse durumuna göre hesaplanacak bedel doğrultusunda hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde eski parsel numarası üzerinden karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... yönünden açılan davanın kabulü ile davacılar ..., ... yönünden açılan davanın davacı tarafça geri alınması, davalı tarafça da bu geri almaya muvafakat verilmesi nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... yönünden açılan davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın husumetten reddi gerektiğini, dava konusu taşınmaz özel spor alanında kalmakta olup fonksiyonuna uygun yapı yapılabilecek alanlardan olduğundan müvekkili idarenin kamulaştırma sorumluluğu bulunmadığını, belirlenen bedelin yüksek olduğunu, davacı lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, maktu harç ve maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Dava 01.08.2023 tarihinden önce açılmıştır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.11.1956 tarihli ve 15/15 sayılı kararı ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.05.2017 tarihli ve 2017/3-990 Esas, 2017/954 Karar sayılı kararlarında ifade edilen "Her dava açıldığı tarihteki fiili ve hukuki durumuna göre karar bağlanır." ilkesi gereğince tespit edilen bedele dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması yerindedir.

4. Buna karşın; dava konusu taşınmazın ... Büyükşehir Belediye Meclisinin 23.07.2020 tarihli ve 996 sayılı kararı ile yapılan plan değişikliği ile ifrazla 79 56... , 79 61... ve 79 79... parseller olarak ayrıldığı ve yeni oluşan taşınmazların Uygulama İmar Planındaki tahsis amacının “Özel Spor Alanına” dönüştürüldüğü, planın kesinleştiği ve davacının 79 61... parselde hisselendirildiği, 79 61... parsel sayılı taşınmazın vasfının özel spor alanı olduğu; bu parsele fiili el atmanın bulunmadığı, dava konusu taşınmazın diğer paydaşlarınca açılan Bursa 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/1 Esas sayılı dosyasında hukuken el atılan bu taşınmaz bedelinin ... Büyükşehir Belediyesinden tahsiline karar verildiği ve bu kararın, Dairemizin 2025/7648 Esas, 2026/3391 Karar sayılı kararı ile onandığı anlaşılmakla davalı ... yönünden eldeki davada pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

5. Hukuken el atılan dava konusu taşınmazda davacı payına düşen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na eklenen Ek Madde 4 ün üçüncü fıkrası uyarınca ve Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği maktu harca ve maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı idare ve davacıdan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.