Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/10345 E. 2026/3267 K.

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/191 Esas, 2025/823 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilerek, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili asıl ve birleştirilen davaların dava dilekçelerinde özetle; davacıların maliki ve hissedarı bulunduğu Bursa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 11 42... parsel sayılı taşınmaza davalı tarafça kamulaştırma yapılmadan otopark, asfalt yol ve yaya kaldırımı yapılmak suretiyle el atıldığını, dava konusu taşınmazın mevkisi ve konumu itibari ile çok değerli olduğunu, taşınmazın kamulaştırılmadan el konulan ve proje bütünlüğü ilkesinin uygulanacağı kısımların bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin görevsiz olduğunu, uzlaşma yoluna gidilmeden dava açıldığını, dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davalı belediyeye husumet yöneltilemeyeceğini, davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin görevsiz olduğunu, davalı belediyeye husumet yöneltilemeyeceğini, bedelin fahiş olduğunu, fiilen el atılmayan alanlarda kamulaştırmasız el atma şartlarının oluşmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 23.09.2020 tarihli ve 2019/113 Esas, 2020/223 Karar sayılı kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kabulüne, bedeline hükmedilen davacılar payının tapusunun iptali ile yol olarak terkinine ve davalı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 10.05.2023 tarihli ve 2021/540 Esas, 2023/1125 Karar sayılı kararıyla davacılar ve ... Belediye Başkanlığının istinaf başvurularının esastan reddine, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece yapılan temyiz incelemesi sonucunda; davacılardan ... ve ...’nun yargılama sırasında vefat ettikleri ve vekâlet ilişkisinin sona erdiği anlaşılmıştır. Bu durumda, vekâletnamesi bulunmayan ölen davacı mirasçıları yönünden 6100 sayılı Kanun‘un 55 nci maddesi uyarınca işlem yapılması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır. 2942 sayılı Kanun'a Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrasının 04.11.1983 tarihinden sonra fiilen el atılan taşınmazlar için açılan davalarda uygulanma imkanı bulunmamaktadır. Bu nedenle nispi harca hükmedilmelidir. Kabule göre de hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davalı ... Başkanlığının asıl dava bakımından sorumlu olduğu bedel 774.847,32 TL olup asıl davada davalı ... Bakanlığı ile ... aleyhine hükmedilmesi gereken toplam bedelin 783.060,42 TL olduğu gözetilmeksizin Bölge Adliye Mahkemesi Kararının (a) harfi ile gösterilen bendinde iki idarenin sorumlu olduğu toplam miktarın 774.847.32 TL, ... Belediye Başkanlığının sorumlu olduğu miktarın ise 766.634,22 TL yazılması suresiyle infazda tereddüt oluşturulması hatalıdır. Davacı taraf lehine hükmedilen vekâlet ücretinin Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenmemiş olması hatalı olup bozmayı gerektirir. Davacılar hisselerine isabet eden alanın tapu kaydında ve veraset ilamındaki hisseleri oranında iptali ile terkin ve tesciline ilişkin hüküm kurulması ile yetinilmesi gerekirken pay ve payda büyütmek suretiyle infazda tereddüt oluşturacak şekilde karar verilmesi yerinde görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; takdir edilen bedelin çok düşük olduğunu, bedelin karar tarihine kadar yeniden belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle: davada taraf olarak gösterilmelerinin hukuka aykırı olduğunu, el atılan taşınmaza hangi idarece el atıldığının tespitinin önemli olduğunu, yol alanı ve yaya kaldırımı bakımından sorumlu idarenin ilçe belediyeleri olduğunu, taşınmaz için belirlenen m² bedelinin oldukça yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik ve hatalı inceleme sonucu düzenlendiğini, taşınmazın imar planında ayrıldığı amaca uygun nitelikte olması gerektiğini, emsaller ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranlarının ayrı ayrı açıklanmak suretiyle taşınmaza değer biçilmesi gerekirken bilirkişi raporunda bu yönteme uyulmadığını, metrekare bedelinin fahiş hesaplandığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2 Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalı ... ve davacılardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine, aşağıda yazılı kalan harcın davalı ... Başkanlığından alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.