Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/8451 E. 2026/3262 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1789 Esas, 2025/1969 Karar KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/331 Esas, 2024/41 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddi ile kamu düzeni uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA 1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 60 42... /A ve 24 sayılı paseller ile Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 98 97... parselde hissesinin bulunduğunu, parsellerin kamu hizmetine tahsis edildiğini, taşınmazların tamamının müvekkili dernek mülkiyetinde iken davalı ... tarafından el atılmak suretiyle kamu hizmetine tahsis edilmiş olmasına karşın bugüne kadar kamulaştırma kararı ve işlemleri gerçekleştirilmediğini, belirterek fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik parsellerdeki davacı hissesi için 1.000 TL kamulaştırmasız el atma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili 31.01.2024 tarihli duruşmada; 60 42... parsel sayılı taşınmaz yönünden davadan feragat ettiklerini beyan etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın ... Mahallesi 98 97... parsel sayılı taşınmaz yönünden kabulüne, ... Mahallesi 60 42... parsel sayılı taşınmaz yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine, ... Mahallesi 60 42... /A parsel sayılı taşınmaz yönünden açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; uzlaşma dava şartının yerine getirilmediğini, davanın reddi gerektiğini, husumetin ilçe belediyesine yöneltilmesi gerektiğini, dava tarihi 04/2023 olduğu hâlde, Mayıs 2023 itibarıyla bedel belirlendiğini, bedelin yüksek raporun yetersiz olduğunu, aynı bölgede kesinleşen bedellerin dikkate alınmadığını, harcın maktu olması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 98 97... parsel sayılı taşınmazın 1975 yılında yapılan parselasyon planında 2902 m² ... olarak tescil edildiği, daha sonra İmar İdare Heyetinin 1982 gün ve 208/82 sayılı kararı ile onaylanan ... nolu parselasyon planı ile 1769 m²nin kamulaştırılacak alan olarak ayrıldığı, taşınmazın tapu kaydına kamulaştırılacak alan şerhinin 1978 yılında işlendiği, taşınmazın 35 metre genişliğinde tanımlanmış olan imar yolunda kaldığı, kamulaştırma işlemi yapılmadan fiili durumda yol olarak kullanıldığı ve el atma olgusunun gerçekleştiği anlaşılmış olup, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle bedelinin tespit edilip davalı idareden tahsiline, taşınmazdaki davacı taraf payının iptali ile yol olarak tapudan terkinine, 60 42... parsel sayılı taşınmaz yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine, 60 42... -A parsel sayılı taşınmaz yönünden yazılı gerekçe ile davanın reddine dair kararda, 98 97... parsel sayılı taşınmaz yönünden paydaş dosya bedeli eskale edilirken dava tarihi olan 4. Aya değil 5. Aya eskale yapılarak değer belirlenmiş ise de taşınmazın paydaşları tarafından açılan davada Haziran 2017 değerlendirme tarihi itibarıyla tespit edilen 6.500 TL/m² birim bedelin Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2021/7493 Esas sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, iş bu bedelin eldeki dava değerlendirme tarihine eskale edilmesi halinde bulunan bedel dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık ve bir isabetsizlik görülmediği, ancak, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 28.09.2023 tarihli ve 2023/7077-8035 sayılı "26.11.2022 tarihli ve 32025 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 16.11.2022 tarihli ve 7421 Sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a ek 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının 04.11.1983 tarihinden sonra fiilen el atılan taşınmazlar için açılan davalarda uygulanamayacağına" dair Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine, ilişkin kararı gereğince harcın nispi olarak alınması gerektiği gözetilerek kamu düzeni uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve bedelinin alınan rapor uyarınca sorumlu davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.