Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/8506 E. 2023/12284 K. – Tazminat

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi EK KARAR TARİHİ : 01.03.2022 HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü/Başvurunun Esastan Reddi

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin kendisine ait olan Şimşekler Temizlik Firması ile davalılardan ...-Cansu Ticaret Tarım ve Sulama firması arasında dış cephe temizliğinin yapılması hususunda sözleşme yapıldığını, binanın dış yüzey temizliği için sepetli vinç gerektiğini, müvekkilinin Karadenizliler Vinç ve İş Makinaları isimli şirketle yazılı olmayan (sözlü sözleşme) ile anlaştığını, kazanın meydana geldiği 21.08.2014 tarihinde vincin operatörü davalı ... ile birlikte kazanın meydana geldiği ...- Tarım Sulama isimli iş yerine gittiklerini, müvekkilinin dış cephe temizliğine başladığını, kısa bir süre sonra müvekkilinin sol bacağının elektrik akımına kapıldığını, meydana gelen kazada müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını, meydana gelen kazada davalı ...Ticaret'in mevzuata uygun önlemleri almadığını, diğer davalı vinç operatörü ...'ın meydana gelen kazada kusurlu olduğunu, davalı ...'ın vinç firmasının sahibi, davalı ...'ın vincin ve vincin monte edildiği aracın maliki ve işleteni, davalı ...'nin vincin monte edildiği aracın ZMSS sigortacısı olduğunu, tüm davalıların zarardan sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 9.800,00 TL sürekli işgöremezlik tazminatı, 100,00 TL tedavi gideri ve 100,00 TL yoksun kalınan kar/ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklı zarar olmak üzere toplam 10.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile talebini toplam 196.340,59 TL'ye yükseltilmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin kendisine ait isimli işletmenin faaliyet gösterdiği binanın dış cephe ve camlarının temizliği için davacı ile 14.08.2014 tarihinde anlaştığını, sözleşme gereği tüm temizlik ürünlerinin ve vincin davacı tarafından sağlandığını, dava konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, zarar ile müvekkilinin eylemi arasında illiyet bağının bulunmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; sigortalı aracın kaza anında işletilme halinde olmadığından müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, ayrıca kaza esnasında araçta sürücü olup olmadığının da bilinmediğini, zararın sigortalı araç üzerindeki vincin vinç operatörü tarafından hareket ettirilmesi sonucu meydana geldiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 21.06.2019 tarihli 2015/426 Esas, 2019/250 Karar sayılı ilk kararı ile davacının %16.2 oranında malul kaldığı, kazanın meydana gelmesinde davalı ...'in %50, davalı ...'ın %20, davalı ...'ın %20, davacının %10 oranında kusurlu olduğu, davacı vekili tarafından her ne kadar yoksun kalınan kar/ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan maddi tazminat isteminde bulunulmuş ise de, alınan bilirkişi raporu ile davacının bu anlamda herhangi bir maddi zararının doğmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 195.940,59 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 400,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 196.340,59 TL (davalı Güneş Sigorta A.Ş. yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalı Güneş Sigorta A.Ş. açısından dava tarihi olan 09.11.2015 tarihinden, diğer davalılar açısından kaza tarihi olan 21.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının sigorta şirketi yönünden fazlaya ilişkin faiz isteminin reddine, davacının 100,00 TL'lik yoksun kalınan kar/ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan maddi tazminat isteminin tüm davalılar yönünden ayrı ayrı reddine, davacının fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı tutulmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili, davalı ... (eski unvanı Güneş Sigorta A.Ş.) vekili, davalı ... ve ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Kaldırma Kararı Bölge Adliye Mahkemesinin 29.06.2020 tarihli 2019/2423 Esas, 2020/592 Karar sayılı ilk kararı ile; yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporları arasında çelişkiler mevcut olup raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmediği, kaza sırasında sigortalı aracın KTK 85/1 md. ile Kara Yolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1 maddesine göre işletme halinde olup olmadığı, işletilme halinde olmaması halinde araç sigortacısı ile işletenin sorumluluklarının bulunup bulunmayacağı hususlarının değerlendirilmediği, karar gerekçesinde işverenin sorumluluğu irdelenmemiş, elektrik akımına müdahale imkanı olup olmadığı değerlendirilmemiş ve hangi somut eylemi nedeniyle sorumlu tutulduğu açıklanmamış olup dosyada mevcut bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmesi ve tarafların önceki bilirkişi raporlarına karşı yapmış oldukları itirazların değerlendirilmesi yönünden yeniden oluşturulacak bilirkişi heyetinden denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması ve tarafların sorumluluklarının tek tek irdelenerek hangi davalının hangi eylemi nedeniyle sorumlu tutulduğunun açıklanmak suretiyle hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle davalılar ... vekili, ... (Güneş Sigorta A.Ş.) vekili ile ... ve ...'ın istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

C.KALDIRMA KARARI SONRASI İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu olay nedeniyle tarafların kusur durumu ve oranlarının ilk ve ikinci rapora ait belirlemelerle çelişkiye mahal bırakmayacak şekilde belirlendiği, davaya konu olayda ... %50, ...-... %20, ... %20, ... %10 kusurlu ve sorumlu oldukları, tarafların kusur durumu ve oranı üzerinden tanzim ettirilen hesap bilirkişi raporunda davacının davaya konu olay nedeni ile maddi tazminat kalem alacağının 191.661,33 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 191.661,33 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 400,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 192.061,33 TL (davalı ...Ş. yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalı ...Ş. açısından dava tarihi olan 09.11.2015 tarihinden, diğer davalılar açısından kaza tarihi olan 21.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının sigorta şirketi yönünden fazlaya ilişkin faiz isteminin reddine, davacının 100,00 TL'lik yoksun kalınan kar/ekonomik gelirin sarsılmasından doğan maddi tazminat isteminin tüm davalılar yönünden ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

D. Kaldırma Kararı Sonrası İlk Derece Mahkemesi Kararına Karşı İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... (Güneş Sigorta A.Ş.) vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı ... (Güneş Sigorta A.Ş.) vekili istinaf dilekçesinde; kaza sırasında sigortalı aracın işletilme halinde olmadığını, zarardan davalının sorumlu bulunmadığını, ZMSS genel şartlarına göre aracın işletilme halinde olması gerektiğini, davacının vincin sepetine bindiğini, iş yeri cephesinin yakınından geçen gerilim hattına temizlik yaparken kullandığı alüminyum saplı temizlik fırçasının nakil hattından etkilenmesi sonucu elektriğe çarpıldığını, bölge adliye mahkemesinin kararında da aracın işletilme halinde olup olmadığının araştırılmasının istendiğini, ancak mahkemece bu konuda herhangi bir inceleme yapılmadan karar verildiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin maliki olduğu binanın dış cephesinin ve camlarının temizlenmesi için davacı ile anlaştığını, anlaşma gereğince temizlik ürünleri ve vincin davacıya ait olduğunu, işi ifa ederken sokak gerilim hattına yaklaşması neticesinde kaza olduğunu, 07.11.2016 tarihli raporda, müvekkil açıcından eser sözleşmesi kabul edilerek sorumlu olmayacaklarının belirtildiğini, kaldırma kararı sonrası raporun yine İTÜ’den alındığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

F. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, işletilme kavramından anlaşılması gerekenin; motorlu aracın, mekanik aksamının (ışık ve ses donanımının özellikle motorunun) çalışması ve motor gücüyle hareket etmesi olduğu, yani mekanik aksamı çalışmayan ve hareket etmeyen araçların işletilme halinde olmayacağı, dava konusu olayda, vincin yol kenarında bulunan binanın dış cephesinin temizliği için, sepetine koyduğu davacıyı binanın üstüne çıkardığı, davacının temizlik sopasının sapıyla gerilim hattına çarparak yaralandığı, vincin motorunun mekanik aksamının çalışır vaziyette bulunduğu, ZMSS genel şartlarına göre işletilme halinde olduğu, bu nedenle davalı ... şirketinin zarardan sorumlu bulunduğu, davacı ...’ın ise işyeri sahibi işveren olarak, yüksek gerilim hattına yakın binada gerekli güvenlik önlemlerini ve tedbirleri almaması nedeniyle bilirkişi raporlarında belirtildiği üzere, olaydan sorumlu olduğu anlaşıldığı gerekçesiyle davalı ...Ş. vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kaza sırasında sigortalı aracın işletilme halinde olmadığını, zarardan davalının sorumlu bulunmadığını, ZMMS genel şartlarına göre aracın işletilme halinde olması gerektiğini, aracın trafiğe çıkmasının söz konusu olmadığını, davalı ... şirketine sigortalı aracın herhangi bir kusurunun da bulunmadığını, davacının vincin sepetine bindiğini, iş yeri cephesinin yakınından geçen gerilim hattına temizlik yaparken kullandığı alüminyum saplı temizlik fırçasının nakil hattından etkilenmesi sonucu elektriğe çarpıldığını, davaya konu vincin motorlu araçlar kapsamında olmadığını, bölge adliye mahkemesinin kararında da aracın işletilme halinde olup olmadığının araştırılmasının istendiğini, ancak mahkemece bu konuda herhangi bir inceleme yapılmadan karar verildiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının temizlik firması ile arasında temizlik sözleşmesi bulunan davalı işyeri sahibinin işyerinin dış cephe temizliği sırasında, davalıların işleteni, maliki ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı (ZMSS) olduğu araca bağlı vincin, davalı vinç operatörünün idaresindeyken kazaya sebep olması nedeniyle davacının yaralanması kapsamında sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ile ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 54 ve 66 ncı maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, özellikle davaya konu aracın davalı ... nezdinde ZMSS poliçesi bulunduğu, kazanın meydana geldiği yerin karayolu bağlantısının bulunduğu, buna göre kaza sırasında davalıya sigortalı aracın işletilme halinde ve zarardan davalı ... şirketinin ZMSS poliçesi kapsamında sorumlu olduğunun anlaşılmasına göre, karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ....'ne yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.