Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/17071 E. 2023/3970 K.

MAHKEMESİ : ...ir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2554 E., 2022/2915 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın reddi TEMYİZ EDEN : Davacı vekili Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan... şirketi ile davacı arasında 04.03.2015 tanzim tarihli bayilik sözleşmesi yapıldığını, sözleşme hükümlerine göre... Ltd. Şti.'nin kooperatifin süt ve sütten mamül ürettiği ürünleri satın alarak sözleşmede belirtilen yerlerde satacaklarını, kooperatif sözleşme hükümlerine uygun biçimde şirkete sözleşme kapsamındaki ürünleri gönderdiğini, şirketin zamanında ve vadelerinde teslim alıp sattığı ürünlerin bedellerini kooperatife ödemediğini, bu nedenle borçlu hakkında ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2016/810 E sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, borçlu şirket adına kayıtlı araç ve taşınmaz kaydı olmadığı, borcun tahsilinin mümkün olmadığının anlaşıldığını, ancak davalılardan ...'ın tanzim tarihi olmayan 10.02.2016 vadeli 135.000,00 TL bedelli senet ile ...ir 13. İcra Müdürlüğü'nün 2016/3077 sayılı dosyası ile davalı borçlu... ve Süt Ürünleri Toptan Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine muvazaalı olarak takip yaptığını, yapılan takipte şirketin alacaklı gözüken ...'a borçlu olmadığını, ... ve eşinin Bebek Ltd. Şti.'nin sahibi ... ve eşi S.. T.. ile yakın arkadaşları ve aile dostları olduğunu belirterek...13. İcra Müdürlüğü'nün 2016/3077 sayılı dosyasında takip dayanağı olan 16.02.2016 vadeli ve 135.000,00 TL bedelli senedin mal kaçırmaya dayalı muvazaalı olduğundan iptaline ve senede dayalı takibin iptaline ve şirket tarafından ...'a yapılan... plakalı aracın satışına ilişkin satış sözleşmesi şeklindeki tasarrufun iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ... cevap dilekçesinde; mali sıkıntıdan kurtulabilmek adına iş ilişkisi nedeni ile tanıdığı T.. B.. isimli şahsa şirketin yeni sermaye ihtiyacı bulunduğunu, şirketlerine ortak olması yönünde teklif götürdüğünü, ortak olmak istemediğini ancak şirketin bir kısım hissesini eşi ... adına alabileceklerini, şirket ortağının eşi olması teklifini getirdiğini, bu nedenle ...'ın protokol gereği yaptığı ödemelere karşılık kendisine 01.02.2016 vadeli 45.000,00 TL bedelli, 10.02.2016 tarihli ve 135.000,00 TL bedelli iki adet senet verildiğini, ancak hisse devri yapılamayınca,... plakalı aracın ...'a 17.000,00 TL bedelle satıldığını, ödenmeyen senetler nedeniyle de hakkında takibe geçildiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur. 3. Davalı şirket; davaya cevap vermemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 22.11.2018 tarihli ve 2016/156 Esas, 2018/643 Karar sayılı kararıyla; davalı şirket yetkilisinin davalı ... ile evli, diğer davalı ... ile arkadaşlık ilişkinin olduğu, davalı ...'ın diğer davalıların davacıya olan borcunu bilebilecek durumda olduğu, davaya konu tasarrufun davalılar arasında danışıklı işlem ile yapılmış olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile ...ir 13. İcra Müdürlüğü'nün 2016/3077 sayılı dosyasında takip dayanağı olan 16.02.2016 vadeli, 135.000,00 TL bedelli senedin davalılar arasında muvazaalı olarak düzenlendiğinin tespiti ile davacı yönünden bu senede dayalı yapılan takibin iptaline, davalı şirket tarafından davalılardan ...'a devredilen ...plaka sayılı aracın satışına ilişkin davalılar arasındaki tasarrufun iptali ile araç dava dışı üçüncü kişi üzerinde bulunduğundan aracın bedeli olan 20.000,00 TL miktarda davalı ...'ın davacı alacağı yönünde sorumluluğuna ve bu miktarın davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 16.01.2020 tarihli ve 2019/194 Esas, 2020/67 Karar sayılı kararıyla; davalı-3. kişi ... (...), asıl borçlu davalı şirkete ait 40 hissenin alımına ilişkin ödediğini iddia ettiği 180.000,00 TL ödemeye yönelik aldığı, 01.02.2016 vade tarihli senedin, ödenmemesi üzerine, senedin 17.000,00 TL'si karşılığı olarak,... plaka sayılı aracın satın aldığını savunması karşısında; alacağa mahsuben yapılan satışların, İİK'nın 279/2. maddesi kapsamında iptale tabi bulunmasına; yine davalı-3. kişi ... (...)''ın savunmasına göre, boşandığı eski eşi T.. B..'ın, davalı borcu şirketin sahibi ve temsilcisi olan S.. T.. ile geçmişe dayalı ticari ilişki nedeniyle tanışıklıklarının bulunması nedeniyle ve yine savunması doğrultusunda, aracın satışından evvel, davalı şirketin 40 payının alımı hususunda, davalı-borçlu şirketin sahibi ve temsilcisi S.. T.. ile görüşmeler yapmış olması nedeniyle; davalı-3. kişi ... (...) ile davalı-borçlu şirketin sahibi ve temsilcisi S.. T..'nun birbirlerini aracın noter satışından önceden tanıdıkları, İİK'nın 280. maddesi kapsamında, davalı-3. kişi ... (...)'ın, borçlunun mali durumunu ve alacaklılarından mal kaçırmak ya da alacaklılarını ızrar kastıyla hareket ettiğini bilebilecek kişilerden olması nedeniyle, davalılar arasındaki yapılan tasarrufun iptale tabi olduğu ancak, davalılar arasında yapılan...13. İcra Müdürlüğünün 2016/3077 sayılı dosyasındaki icra takibi ve haciz işlemlerine yönelik tasarrufun, ... İcra Müdürlüğünün 2016/810 (eski ... 1. İcra Müdürlüğünün 2016/810) sayılı dosyası yönünden iptali ile, davacıya, ... İcra Müdürlüğünün 2016/810 (eski ... 1. İcra Müdürlüğünün 2016/810) sayılı dosyasındaki alacak ve fer'ileri ile sınırlı olmak üzere...13. İcra Müdürlüğünün 2016/3077 sayılı dosyasına gelmiş ve gelecek tahsilatlar üzerinde cebri icra yetkisi verilmemiş olmasının doğru görülmediği gerekçesiyle davalı ... (...) vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ...ir 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.12.2018 tarih ve 2016/156 Esas, 2018/643 Karar sayılı kararının, HMK'nın 353/1-b-3 maddesi uyarınca kaldırılmasına, esasa ilişkin yeni hüküm tesisine, davanın kabulü ile; davalılar arasında yapılan...13. İcra Müdürlüğü’nün 2016/3077 sayılı dosyasındaki icra takibi ve haciz işlemlerine yönelik tasarrufun, ... İcra Müdürlüğünün 2016/810 (eski ... 1. İcra Müdürlüğünün 2016/810) sayılı dosyası yönünden iptali ile, davacıya, ... İcra Müdürlüğünün 2016/810 (eski ... 1. İcra Müdürlüğünün 2016/810) sayılı dosyasındaki alacak ve fer'ileri ile sınırlı olmak üzere...13. İcra Müdürlüğünün 2016/3077 sayılı dosyasına gelmiş ve gelecek tahsilatlar üzerinde cebri icra yetkisi verilmesine, dava konusu... plaka sayılı aracın, davalı-borçlu... ve Süt Ürün. Gıda Top. Dağ. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından, davalı-3. kişi ... (...)'a...12. Noterliği'nin 17/02/2016 tarih ve 1367 yevmiye sayılı araç satış sözleşmesi ile yapılan satışına ilişkin tasarrufun davacı yönünden iptali ile dava konusu aracın, davalı-3. kişi ... (...) tarafından ...ir 28. Noterliğinin 26.04.2016 tarihli satış senedi ile, dava dışı ...ye satılmış olması nedeniyle, İİK'nın 283/2 maddesi uyarınca, ... İcra Müdürlüğünün 2016/810 (eski ... 1. İcra Müdürlüğünün 2016/810) sayılı takip dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olmak kaydıyla, 20.000,00 TL alacağın, davalı-3. kişi ... (...)'dan tahsili ile davacı kooperatife verilmesine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce 13.12.2021 tarihli ve 2021/16676 Esas, 2021/10236 Karar sayılı ilamı ile; "... Bu tür davaların dinlenebilmesi için,davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması, borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md.) bulunması ve davanın iptali istenen tasarruftan itibaren beş yıllık hakdüşürücü süre içinde açılmış olması gerekir. Tasarrufun iptali davasını elinde geçici veya kesin aciz belgesi bulunan alacaklı açabilir. (İİK.m.277) Bu husus, dava şartı olup, hâkim görevi gereği doğrudan gözetmek zorundadır. Somut olayda, davacının alacağına dayalı takip dosyasında (... 1. İcra Müdürlüğü’nün 2016/810) İİK'nun 105. maddesinde belirtildiği şekilde borçlu... ve Süt Ürünleri Toptan Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin adresinde yapılmış bir haciz bulunmadığı gibi, İİK'nun 143.maddesinde belirtilen aciz belgesi de sunulmamıştır. Bu durumda, davalı borçlunun aciz hali ispatlanmamış olduğundan davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır." gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir. B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı kooperatif tarafından, davalı borçlu... ve Süt Ürünleri Toptan Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aciz hali ispatlanmamış olduğundan davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... tarafından borçlular ... ve... ve Süt Ürünleri Toptan Dağıtım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhlerine yapılan niza konusu ...ir 13. İcra Müdürlüğü'nün 2016/3077 sayılı dosyasında 01.03.2016 tarihinde şirketin belirli adresinde menkul haczi yapıldığını, haciz sırasında işyeri yetkilisi S.. T..'nun geldiğini, bu işyerinin daha önce...'e ait olduğunu, işlerin kötü gitmesi sebebiyle iflas ettiklerini bildirdiğini, buna göre şirketin borç ödemekten aciz içerisinde bulunduğunun açıkça belli olduğunu, bu nedenle şirket hakkında ayrıca haciz işlemi yapmaya gerek olmadan dava şartının olduğunun kabulü gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, davacı tarafından davalı borçlu hakkında yapılan icra takibinde aciz vesikası bulunmadığı gibi, İİK'nun 105. maddesinde belirtildiği şekilde borçlunun adresinde yapılmış haciz de bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.