Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2026/1736 E. 2026/2139 K.

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1881 E., 2025/645 K. İLK DERECE MAHKEMESİ: Akseki Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/10 E., 2024/88 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; davalılardan ... şirketi tarafından ithal edilmiş ve diğer davalı yetkili satıcı ... Otomotiv şirketi tarafından satışı yapılan dava konusu ... 2023 model aracın müvekkili tarafından 10.04.2023 tarihli faturaya istinaden satın alındığını, 13.04.2023 tarihinde aracın müvekkili adına tescil edildiğini, 24.04.2023 tarihli faturaya istinaden davalı satıcı firma tarafından yan basamak, seramik kaplama ve ön iki cam filmi yapıldığını, aracın 13.04.2023 tarihinde müvekkiline teslim edildiğini, müvekkilinin 22.06.2023 tarihinde aracı ilk defa yıkamaya götürdüğünde aracın kaputunda, tavanında, çamurluklarında, sütunlarında, bagajında boya ile ilgili hatalar olduğu, ön iki farın su ve köpük aldığının beyan edildiğini, müvekkilinin de yaptığı incelemede, aracın tamamında su akıntısı izi şeklinde boya akıntısı ve küçük damlalar şeklinde ele/tırnağa gelmeyen şişlik şeklinde kabarma ve birikintiler olduğu, kaput kısmının pürüzsüz olmadığı, portakal kabuğu sırtı şeklinde dalgalanmalar olduğu, farların su ve köpük aldığını fark ettiğini, bunun üzerine müvekkilinin 23.06.2023 tarihinde davalı satıcı firmaya aracı götürdüğünü, servis bölümü yetkilisine aracı göstererek, sorunun kaynağının tespitini istediğini, müvekkilinin üç aya yakın süre oyalandığını, 15.09.2023 tarihinde tüketici hakem heyetine başvurmaları üzerine şikayetlerinin reddedildiğini, müvekkilinin dava açmadan önce arabuluculuk yoluna da başvurduğunu ancak sonuç alınamadığını ileri sürerek; ayıplı aracın misli ile değiştirilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... Otomotiv ve Tarım Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. vekili; davacının müvekkili şirkete süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, davanın hak düşürücü süre yönünden reddinin gerektiğini, dava konusu aracın davacıya orijinal olarak teslim edildiğini, müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının misli ile değişim talebinin kabul edilmemesi gerektiğini, aracın kullanımı engelleyen, ondan beklenilen faydayı ortadan kaldıran bir hususun olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. 2.Davalı ... Otomotiv Paz. A.Ş. vekili; zamanaşımı süresinin dolduğunu, müvekkiline usulüne uygun bildirim yapılmadığını, davacının Tüketici Hakem Heyetine araçtaki problemin giderilmesi yani ücretsiz onarım talebiyle başvurduğunu ve bu talebinin reddedildiğini, davacının hakem kararına itiraz etmeyip işbu davayı açtığını, hakem kararının kesinleştiğini, bu nedenle davanın kesin hüküm nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu araçta üretimden kaynaklı bir problemin olmadığını, aracın kaportasında meydana geldiği iddia edilen hususun, dış etken ve kullanıcı hatasından kaynaklı olduğunu, dava konusu aracın yetkili serviste incelendiğini, davacının iddia ettiği boya problemlerinin gözle görülemeyecek nitelikte olduğunun tespit edildiğini, seramik kaplamanın da boyaya zarar vermiş olabileceğini, davacının dava konusu araçtan yararlanmasını etkileyen veya aracın değerini ortadan kaldıran hiçbir problemin olmadığını, misli ile değişim talebinin taraflar arasındaki menfaat dengesini açıkça sekteye uğratacağını savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu aracın sıfır km olarak alındığı, bilirkişi raporu ile sabit olacak şekilde aracın muhtelif birçok bölgesinde boya kusurunun bulunduğu, nispi metot denklemine göre aracın değerinin 153.330,04 TL düşeceğinin belirtildiği, Mahkemece onarım halinde araçtaki değer kaybının yüksek boyutta olacağı, davacının dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini istemesinin orantısızlık meydana getirmeyeceği kanaatine varıldığı gerekçesiyle; davanın kabulü ile, dava konusu 2023 model ... tipindeki ... şasi numaralı, 07... plakalı aracın tüm borç ve takyidatlardan ari olarak davalılara teslimi ile aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine, bunun mümkün olmaması halinde İİK'nın 24. maddesi gereğince işlem yapılmasına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının tüketici hakem heyetine "6502 sayılı Kanunda yer alan diğer talepler" açıklaması ile başvuru yaptığı, davaya konu aracın ayıplı olması nedeniyle ücretsiz onarım talebi ile başvuru yapmadığı, bu nedenle davacının seçimlik hakkını ücretsiz onarım olarak kullandığından bahsedilemeyeceği, davacının işbu dava ile ayıplı olan aracın ayıpsız misli ile değişimine karar verilmesini talep etmesi nedeniyle bu talebin tüketici hakem heyetinin miktar itibarıyla görev sınırı olan 66.000,00 TL'nin üstünde kaldığı, tüketici hakem heyeti görev sınırının üstünde olan bir uyuşmazlık hakkında karar verdiğinden tüketici hakem heyeti kararının kesin hüküm oluşturduğundan söz edilemeyeceği, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporları ile davalıların satıcısı ve ithalatçısı oldukları dava konusu araçtaki boya kusurlarının gizli ayıp niteliğinde bulunduğu, ayıbın üretimden kaynaklandığı, süresi içerisinde ihbar yükümlülüğününü yerine getirildiği, davacının talebini ayıpsız misli ile değişim olarak açıkladığı, davaya konu araçtaki boya kusurlarının ancak yeniden boyama suretiyle giderilebileceğinin tespit edildiği, davacı tarafından sıfır km yeni bir araç alınmasındaki amaç ve beklentilerin karşılanmadığı, aracın ekonomik değerini azaltan böyle bir ayıba tüketicinin katlanmasının beklenemeyeceği, davacının seçimlik hakkını ayıpsız misli ile değişim yönünde kullanmasının iyiniyet kurallarına aykırı olmadığı, tarafların hak ve menfaatleri değerlendirildiğinde aşırı bir dengesizliğe neden olmadığı, tüketicinin aracı ücretsiz onarıma veya bedel indirimine zorlanamayacağı, davacının ayıpsız misli ile değişim talebinin yasal koşullarının oluştuğu gerekçesiyle; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1.Davalı ... Ltd. Şti. vekili; davacının ayıp ihbarı ve zamanaşımı sürelerine riayet etmediğini, davacının tüketici hakem heyetine başvurarak ücretsiz onarım hakkını kullandığını, dava konusu aracın ayıplı olmadığını, kullanımı etkileyen bir problemi olmayan araç için misli ile değişim kararı verilmesinin müvekkili şirket yönünden orantısız güçlükleri beraber getireceğini, davacının araçtan sağladığı faydanın mahsubu ile araçta meydana gelen değer kaybının da hesaplanması gerektiğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı ... Otomotiv Paz. A.Ş.; davacının tüketici hakem heyetine başvurarak ücretsiz onarım hakkını kullandığını, taraflar arasında kesin hüküm içeren bir karar bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının hakem kararına itiraz etmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, araçta üretimden kaynaklı bir problemin olmadığını, seramik uygulaması sırasında boyaya zarar verilmiş olunabileceğini, dava konusu araçta kullanımı ve faydalanmayı etkileyen bir problem bulunmadığından kararın ölçüsüz olup, hak ve menfaat dengesi ile bağdaşmadığını, hali hazırda araç kaportası üzerinden herhangi bir hasar bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiğini, Mahkemece değer kaybının tespit edilmediğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Gerekçe ve Değerlendirme Uyuşmazlık, davacı tüketicinin sıfır kilometre olarak satın aldığı aracın imalattan kaynaklı ayıplı olduğu iddiasıyla ayıpsız misliyle değiştirilmesi istemine ilişkindir. 1.Dava konusu aracın 10.04.2023 tarihinde 1.303.305,39 TL bedel karşılığında satın alındığı, davacı ...'ın 15.09.2023 tarihinde Kepez İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvurduğu, uyuşmazlık bedelini 50.000,00 TL olarak belirlediği, "BAŞVURU FORMU"nda uyuşmazlık konusu olarak "6502 SAYILI KANUNDA YER ALAN DİĞER TALEPLER" yazdığı görülmüştür. İşbu tüketici başvurusuna ait bilirkişi raporunun "Başvuran beyanından özetle" başlıklı kısmında; "Bayiden almış olduğu aracın boyasında kabarmaların olduğunu ve farların su aldığını, oluşan hataların giderilmesi talep edilmiştir." denilmiştir. Dosya kapsamından bilirkişi raporuna davacı tarafından herhangi bir itiraz dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince, davacı tüketici hakem heyetine davaya konu aracın ayıplı olması nedeniyle ücretsiz onarım talebi ile başvuru yapmadığından, seçimlik hakkını ücretsiz onarım olarak kullandığından bahsedilemeyeceği, davacının işbu dava ile ayıplı olan aracın ayıpsız misli ile değişimini talep etmesi nedeniyle tüketici hakem heyeti görev sınırının üstünde olan bir uyuşmazlık hakkında karar verildiğinden tüketici hakem heyeti kararının kesin hüküm oluşturduğundan söz edilemeyeceği belirtilmişse de; tüketici hakem heyetine başvuru formunda davacının talebini netleştirmeden "6502 SAYILI KANUNDA YER ALAN DİĞER TALEPLER" yazması, aracın misli ile değişiminin talep edilmesi halinde uyuşmazlık bedelinin araç bedeli olan 1.303.305,39 TL yazılması gerekirken 50.000,00 TL olarak belirtmesi ve başvuran beyanının hataların giderilmesi şeklinde yazılan tüketici hakem heyeti dosyasında alınan bilirkişi raporuna itiraz etmemesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde, tüketici hakem heyetinin görev sınırının üstünde olan bir uyuşmazlık hakkında karar verdiğinden söz edilemeyecektir. Tüketici Hakem Heyetinin 28.11.2023 tarihli Karar Tutanağında; talep olarak "6502 SAYILI KANUNDA YER ALAN DİĞER TALEPLER" yazıldığı, başvurunun reddine karar verildiği ve kararın davacı tüketiciye tebliğ edilmesine rağmen davacı tarafından THH kararına süresinde itiraz edilmeyerek hakem heyeti kararının kesinleştiği tüm dosya kapsamından sabittir. 6502 sayılı Kanun'un 70/2 maddesi gereğince, Tüketici Hakem Heyeti kararları tarafları .... Karar süresi içinde itiraz edilmediği takdirde kesinleşir. Bu durum aynı uyuşmazlık hakkında tekrar bir hakem heyetine veya mahkemeye başvurulmasını engelleyen bir kesin hüküm kazandırır. 2.Yukarıdaki açıklamalardan da görüleceği üzere, hakem heyeti kararının kesinleşmesinden sonra işbu dava açılmış ise de, davacının tüketici hakem heyeti kararı ile 6502 sayılı Kanunda düzenlenen seçimlik haklarından ücretsiz onarım hakkını kullandığı, ilam niteliğinde olan tüketici hakem heyeti kararından sonra açılan davanın dinlenemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle davanın kabul edilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi Kararının 6100 sayılı Kanunun 371. maddesi uyarınca davalı yararına BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.