Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2026/867 E. 2026/4103 K.

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de; Borçlu şirketin takas ve mahsup talebi ile icra mahkemesine yaptığı başvuru üzerine İlk Derece Mahkemesince istemin reddine karar verildiği, kararın borçlu tarafından istinaf edilmesi sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine hükmedildiği, kararın borçlu yanca temyiz edildiği görülmüştür. TBK’nın 99. maddesinin son fıkrasına göre; Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir. Ancak İİK’nın 58. maddesine göre alacağın Türk parası ile tutarının takip talebinde gösterilmesi zorunlu olup, aynı zorunluluk İİK’nın 41. maddesi delaletiyle ilamlı takiplerde çıkartılacak olan icra emri için de geçerlidir. Anılan noksanlık kamu düzeni ile ilgili ve devletin hükümranlık haklarına ilişkin olması nedeniyle takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (HGK’nun 12.05.19 99... /12-271 E, 99/301 K. sayılı kararı). Somut uyuşmazlıkta; şikayetçinin borçlu olduğu Mersin 1. İcra Müdürlüğünün 2023/17174 E. sayılı takip dosyasında takas ve mahsup talep edildiği anlaşılmakla, söz konusu takibe ilişkin takip talebinin incelenmesinde, toplam 76.337,76 TL ile 13.104,16 USD alacağın tahsilinin istendiği, USD alacağının TL karşılığı gösterilmediği gibi, harca esas değerinin de Türk Lirası olarak yazılı olmadığı tespit edilmiştir. Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, kamu düzeni ile ilgili olan İİK’nın 58. maddesi gözetilmek suretiyle, takip talebinde toplam 13.104,16 USD yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden bu alacak kalemi yönünden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, mahkeme kararının belirtilen bu nedenle re'sen bozulması gerekmiştir. Öte yandan; icra mahkemesine başvuran borçlunun Polyar ... Ltd. Şti. olmasına karşın Bölge Adliye Mahkemesinin karar başlığında davacı olarak farklı bir şirketin yazılı olması da doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Borçlunun temyiz itirazlarının re'sen ele alınan nedenlerle kısmen kabulüne ve 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 17.11.2025 tarih ve 2024/884 E. - 2025/2401 K. sayılı kararının (KALDIRILMASINA), Mersin 5. İcra Hukuk Mahkemesinin 23.02.2024 tarih ve 2023/486 E. - 2024/150 K. sayılı kararının (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.