Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2025/2345 E. 2025/7662 K.

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi SAYISI: 2025/96 Esas, 2025/77 Karar

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davacılar ve birleşen diğer davalarda davalılar ... Ltd. Şti., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA 1.Asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davacı birleşen diğer davalarda davalı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı arasında yapılmış bayi perakende satış sözleşmesi kapsamında, 23.06.2000 tarihinden itibaren ... mağazası adı altında davalının ... bayiliğini yaptığını, bayilik sözleşmesinin teminatı olarak değişik tarihlerde davalıya dava dilekçesinde ayrıntılı olarak belirtilen çeşitli ipotekler, teminat mektubu ve çekler verildiğini, müvekkilinin üzerine düşen edim ve yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesine rağmen davalının yapılan ihtara rağmen malları göndermediğini, davalının sözleşmeye aykırı davranarak bu tutumu devam ettirdiğini, ayrıca müvekkilinin borçlu olmamasına rağmen aleyhine bayilik sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap ilişkisine dayalı haksız takipler yaptığını ileri sürerek taraflar arasındaki sözleşmesinin feshi ile müvekkili şirketten talep edilen 484.565,96 TL yönünden borçlu olunmadığının ve 2.928.434,04 TL borçlu olunduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş; 04.03.2015 tarihli dilekçesinde ayrıntılı olarak açıkladığı üzere maddi hatadan dolayı sadece 484.565,96 TL yönünden borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davacı birleşen diğer davalarda davalı vekili birleşen dava dilekçesinde; icra takiplerine dayalı müvekkili şirket yönünden, haczedilip muhafaza altına alınan mallarının satış sezonlarının bitmesi ve yediemindeki süre gözetildiğinde kullanılamaz durumda olmaları nedeniyle bu malların perakende satış fiyatından şimdilik 50.000,00 TL'nin, kazanç değer kaybından şimdilik 50.000,00 TL'nin, haksız hukuka aykırı haciz işlemine dayalı 50.000,00 TL'nin ve haksız işlemlere dayalı olarak 150.000,00 TL manevi tazminatın ve diğer müvekkil gerçek kişi yönünden ise 150.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

3.Asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davalı birleşen diğer davalarda davacı vekili birleşen ... 38. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/317 E. sayılı dosyası yönünden; müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı 3.667.763,03 TL cari hesap alacağının yapılan ihtara rağmen ödenmemesi nedeniyle alacağın tahsili amacıyla davalı şirket ve borçların temini için ipotek veren davalı gerçek kişi aleyhine ... 10. İcra Müdürlüğünün 2013/... E. sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takibe davalı tarafça itiraz edildiğini, davalı şirketin müvekkili aleyhine açtığı davada 2.928.434,04 TL borçlu olduğunu ikrar ettiğini, ayrıca taraflar arasında 28.02.2013 tarihi itibariyle davalının müvekkiline 4.113.561,00 TL borçlu olduğuna ilişkin mutabakat metni düzenlendiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle itirazın iptaline, davalıların icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

4.Asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davalı birleşen diğer davalarda davacı vekili birleşen ... 39. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/313 E. sayılı dosyasında dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı cari hesap alacağının yapılan ihtara rağmen ödenmemesi nedeniyle 50.000,00 TL üzerinden davalı şirket ve borçların temini için ipotek veren davalı gerçek kişi aleyhine ... 10. İcra Müdürlüğünün 2013/... E. sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takibe davalı tarafça itiraz edildiğini belirterek itirazın iptaline, davalıların icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

5.Asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davalı birleşen diğer davalarda davacı vekili birleşen ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/303 E. sayılı dosyası dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı cari hesap alacağının yapılan ihtara rağmen ödenmemesi nedeniyle 400.000,00 TL üzerinden davalı şirket ve borçların temini için ipotek veren davalı gerçek kişiler aleyhine ... 10. İcra Müdürlüğünün 2013/3074 E. sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takibe davalı tarafça itiraz edildiğini, davalı şirketin müvekkili aleyhine açtığı davada 2.928.434,04 TL borçlu olduğunu ikrar ettiğini, ayrıca taraflar arasında 28.02.2013 tarihi itibariyle davalının müvekkiline 4.113.561 TL borçlu olduğuna ilişkin mutabakat metni düzenlendiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle itirazın iptaline, davalıların icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davalı birleşen diğer davalarda davacı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; davacının dilekçesinde müvekkili şirkete 2.928.434,04 TL borçlu olduğunu ikrar ettiğini, taraflar arasında yapılmış mutabakat metni gereği davacının müvekkili şirkete 28.02.2013 tarihi itibariyle 4.113.561,00 TL borçlu olduğunu, davacı aleyhine henüz açılmış dava ve takip bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

2.Asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davacı birleşen diğer davalarda davalı vekili birleşen davalara cevap dilekçesinde; bayi perakende satış sözleşmesine istinaden müvekkili bayinin üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, mal bedellerinin teminatı olarak değişik tarihlerde çeşitli ipotekler, teminat mektubu ve çekler verildiğini ancak, davacı şirketin malları göndermediğini, davacının bu tutumu karşısında müvekkilinin zor duruma düştüğünü, davacıya borçlu olunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuş, davacının kötüniyet tazminatına mahkumiyetini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, davalıya borçlu olduğu, davaya ve takibe dayanak borcunun ödendiği yönündeki iddianın hiçbir kuşkuya yer verilmeyecek şekilde yasal delillerle ispatlanamadığı, dolayısı ile ileri sürülen borçlu olunmadığı yönündeki isteminin yerinde olmadığı, asıl davanın reddinin gerektiği, takibin durdurulmuş olması dikkate alınarak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 72/4. maddesi gereğince davacı borçlunun tazminata mahkumiyetine karar vermek gerektiği, birleşen ... 29. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/11 E. sayılı dosyası yönünden yapılan yargılama sonrasında; yukarıda gerekçesiyle tartışılıp değerlendirildiği üzere, davacının davalıya borçlu olduğu, bu halde davalının alacağın tahsili için giriştiği icra takibinde haklılığının bulunduğu, dolayısıyla haciz nedeniyle muhafaza altına alınan mallardan dolayı uğranıldığı ileri sürülen maddi ve manevi tazminat istemlerinin yerinde olmadığı, birleşen bu davanın reddine karar vermek gerektiği, birleşen ... 38. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/317 E., ... 39. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/313 E. ve ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/303 E. sayılı dosyaları yönünden yapılan yargılama sonrasında; yukarıda gerekçesiyle tartışılıp değerlendirildiği üzere, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı olarak birleşen bu dosyalardaki davacının davalıdan takip miktarlarının üzerinde alacaklı olduğu, ayrıca birleşen davacı taraf alacağına istinaden taraflar arasında dosyada örneği bulunan 28.02.2013 tarihli mutabakat metni düzenlendiği, sözkonusu mutabakat metnine yönelik borçlu tarafın bir itirazının bulunmadığı, davalı tarafça faturalar konusu mal bedellerinin ödendiğinin usulüne uygun delillerle ispatlanamadığı gibi faturalara süresi içinde itiraz edilmediği, kanıt yükü kendisinde olan davacı tarafça alacağın varlığının kanıtlandığı, dolayısıyla alacağın tahsili için davacı tarafça davalı borçlu ve ipotek verenler hakkında başlatılan birleşen bu davalara dayanak ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takiplerine vaki itirazların haksız olduğu ve İİK'nın 67. maddesi gereği iptalinin gerektiği, alacak likit ve itirazlar haksız olduğundan davalıların icra inkar tazminatına mahkumiyetinin gerektiği gerekçesiyle asıl davanın ve birleşen ... 29. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/11 E. sayılı davanın reddine, birleşen ... 38. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/317 E. sayılı davanın kabulü ile; davalı borçluların ... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2013/3076 E. sayılı dosyasındaki itirazlarının iptali ile takibin, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2013/30 74... /3075 E. sayılı dosyaları ile tahsilde tekerrür olmamak ve ipotek limitlerini aşmamak kaydıyla talepnamedeki diğer koşullarla devamına, itirazın iptaline karar verilen toplam 3.667.763,03 TL alacak üzerinden %20 oranında hesaplanan 733.552,00 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınıp davacıya ödenmesine, birleşen ... 39. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/313 E. sayılı davanın kabulüne ile; davalı borçluların ... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2013/3074 E. sayılı dosyasındaki itirazlarının iptali ile takibin, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2013/30 75... /3076 E. sayılı dosyaları ile tahsilde tekerrür olmamak ve ipotek limitlerini aşmamak kaydıyla talepnamedeki diğer koşullarla devamına, itirazın iptaline karar verilen toplam 50.000,00 TL alacak üzerinden %20 oranında hesaplanan 10.000,00 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınıp davacıya ödenmesine, birleşen ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/303 E. sayılı davanın kabulü ile; davalı borçluların ... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2013/3075 E. sayılı dosyasındaki itirazlarının iptali ile takibin, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2013/30 74... /3076 E. sayılı dosyaları ile tahsilde tekerrür olmamak ve ipotek limitlerini aşmamak kaydıyla talepnamedeki diğer koşullarla devamına, itirazın iptaline karar verilen toplam 400.000,00 TL alacak üzerinden %20 oranında hesaplanan 80.000,00 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınıp davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davacılar ve birleşen diğer davalarda davalılar ... Ltd. Şti., ... ve ... vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 10... . maddeleri gereği ... mahkemelerinin yetkili olduğu, yetki itirazının reddine karar verilmesinin yerinde görüldüğü, takip tarihi olan 10.07.2013 tarihi itibarıyla davalı -birleşen davacının alacağı 3.667.763,04 TL olarak belirlendiği, davacı-birleşen davalının menfi tespit davasının reddine karar verilmesinde ve davalı karşı davacının ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin itirazın iptali davalarının ipotek limitiyle sınırlı olmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davacılar ve birleşen diğer davalarda davalılar ... Ltd. Şti., ... ve ... vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava; taraflar arasında yapılan bayilik sözleşmesi kapsamında davalıya borçlu olunmadığının tespiti istemine, birleşen ... 29. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/11 E. sayılı dosyası ile görülen dava; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında verilen teminatlar bulunmasına rağmen sahte bonolar kullanılarak yapılan haksız hacizden dolayı uğranılan maddi ve manevi zararın davalıdan tazmini istemine, birleşen diğer davalar ise; ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla başlatılan takibe karşı vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, HMK'nın 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-b hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre, asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davacı birleşen diğer davalarda davalı vekili, asıl davada 484.565,96 TL, birleşen 2014/11 E. davada 450.000,00 TL talep etmiş olup asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı dava reddedilmiştir. Birleşen 2013/313 E. sayılı davada 50.000,00 TL, 2013/303 E. sayılı davada 400.000,00 TL aleyhine hükmedilmiştir. Temyiz edilen meblağ Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 544.000,00 TL’nin altında kaldığından asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davacılar ve birleşen diğer davalarda davalılar ... Ltd. Şti., ... ve ... vekilinin asıl ve birleşen 2014/11, 2013/313, 2013/303 E. sayılı davalara yönelik temyiz isteminin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Birleşen 2013/317 E. sayılı davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davacılar ve birleşen diğer davalarda davalılar ... Ltd. Şti., ..., ... vekilinin asıl ve birleşen 2014/11, 2013/313, 2013/303 E. sayılı davalara yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen 2014/11 E. sayılı davada davacı birleşen diğer davalarda davalı vekilinin birleşen 2013/317 E. sayılı davaya yönelik temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 18.12.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.