Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/18323 E. 2026/5942 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2025/95 E., 2025/365 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü; I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 21.10.1996 tarihinden itibaren kendi nam ve hesabına çalışmakta olduğunu, 1996 yılında ilk olarak büfe işletmeciliği yaptığını ve vergi kaydını açtırdığını, zorunlu sigorta kapsamında davacının Bağ-Kur kaydının sisteme ve kayıtlara yansımadığını, davalı Kuruma başvuru yaptıklarını ancak Kurum tarafından olumlu yada olumsuz bir cevap verilmediğini, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun'la 1479 sayılı Kanun'da yapılan değişiklikte de gerçek ve götürü usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı bulunanlar veya Kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun kayıtlı bulunanlardan gelir vergisi mükellefi olanlar mükellefiyetin başlangıç tarihinden itibaren gelir vergisinden muaf olanlarla vergi kaydı bulunmayanlarda Esnaf ve Sanatkar Siciline veya Kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı sayıldığını beyanla davacının sigorta başlangıç tarihinin 21.10.1996 yılı olarak düzeltilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının Kuruma 12.10.2022 tarihinde müracaatı ile tescil kaydının 21.10.1996 yılına çekilip çekilemeyeceğini talep ettiğini, buna istinaden 09.12.2022 tarih ve 57645660 sayılı cevabi yazı ile 04.10.2000 tarihinde başlayan Bağ-Kur tescilinin 21.10.1996 tarihine çekilme talebinin, Kurumca çıkarılan 619 sayılı K.H.K.'nın yürürlük tarihi olan 04.10.2000 sonrasındaki tarihte (11.08.2001) başvurusundan dolayı geriye çekilemeyeceği konusunda red cevabı verildiğini ve herhangi bir işlem yapılmadığını, Kurumun herhangi bir kusur veya ihmalinin olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 15.06.2023 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin 15.06.2023 tarihli Kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 30.11.2023 tarihli Kararı il istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. İlk Bozma Kararı Bölge Adliye Mahkemesinin 30.11.2023 tarihli Kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...davacının 02.08.2003 tarihinden önce, 11.08.2001 tarihinde Kuruma intikal eden başvurusu ve 08.10.2001 tarihinde prim ödemesinin bulunduğu sabit olduğundan, İlk Derece Mahkemesince yukarıda yapılan belirlemeler ışığında karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.."gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar İlk Derece Mahkemesinin 25.06.2024 tarihli Kararı ile davacının davasının kabulü ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 21.10.1996 olduğunun tespiti ile kaydın düzeltilmesine karar verilmiştir. C. İkinci Bozma Kararı İlk Derece Mahkemesinin 25.06.2024 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Somut olay bakımından davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında talep ettiği 1 günlük hizmet tespitinin yaşlılık aylığı bağlanırken herhangi bir katkısı olmayacağından hukuki yararı bulunmamaktadır (HGK 31.05.2017 t. 2015/21-840 E., 2017/1042 K.). Eldeki davada, hukuki yarara ilişkin yukarıda yapılan açıklamalar gereğince 1479 sayılı Kanun'a dayalı sigortalılık tespiti davalarında; sigorta başlangıcının belirlenmesinde hukuki yarar bulunmaması nedeniyle bu Kanun kapsamında sigorta başlangıç tarihinin tespitinin istenemeyeceği hususu doğru ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Hâkimin davayı aydınlatma ödevi" başlıklı 31. maddesi ile "Tarafların Dinlenilmesi" başlıklı 144. maddesi kapsamında, Mahkemece davacı tarafa talebinin hangi tarihler arasındaki sürelere ilişkin olduğu açıklattırılarak, uyuşmazlık konusu kesin olarak belirlenmeli, bu nedenle davacının talebinin 1479 sayılı Kanun kapsamında sigorta başlangıç tarihinin tespiti mi yoksa bu tarihten itibaren devam eden sigortalılık tespiti mi olduğu hususu davacıdan sorulup açıklattırılmalı, talep sigorta başlangıç tarihinin tespiti ise Mahkemece hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmeli; talep sigortalılık sürelerinin tespiti ise sigortalılık koşulları 1479 sayılı Kanun'un 24... . maddeleri kapsamında araştırılarak davacının 02.08.2003 tarihinden önce, 11.08.2001 tarihinde Kuruma intikal eden başvurusu ve 08.10.2001 tarihinde prim ödemesinin bulunduğu gözetilmek suretiyle talep hakkında karar verilmelidir. Öte yandan davacı adına 21.10.1996 tarihinde Büfe İşletmeciliği işinden vergi levhası ile ... Vergi Dairesi tarafından düzenlenen 25.10.1996 tarihli Yoklama Fişi bulunmasına rağmen yargılama sırasında davacının .. Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından davacının ilk kez 02.07.1999 - 31.12.2003 tarihleri arasında Araç Kiralaması faaliyetinden dolayı vergi mükellefi olduğunun bildirilmesi karşısında, Mahkemece davacının 21.10.1996 tarihinden itibaren Büfe İşletmeciliği işinden vergi kaydının bulunup bulunmadığının araştırılması, vergi kaydına dayalı olarak sigortalılık süresinin netleştirilmesi suretiyle hüküm kurulmalıdır..."gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen Kararı ile davanın kabulüne; davacı ...'ın sigortalık başlangıç tarihi olarak 21.10.1996 tarihi olmak üzere, 21.10.19 96... .11.1996 tarihleri arasında 36 gün süreyle (1 ay, 5 gün) 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının sigortalılık başlangıcının 21.10.1996 tarihine çekilme talebinin Kurumca çıkarılan 619 sayılı KHK'nın yürürlük tarihinden sonra başvurusu sebebiyle geriye çekilemeyeceğini, davacının iddiasını ispatlayamadığını beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalılığının ve başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 29.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.