Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/11946 E. 2026/3147 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/425 E., 2025/964 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 3. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/168 E., 2023/169 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü; I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının davalıya ait iş yerinde ... olarak helva ikram etme ve garson ihtiyacı olduğunda da garson olarak Part-Time (yarı zamanlı) sadece hafta sonları olmak üzere 01.04.2018 tarihinden 14.10.2019 tarihine kadar çalıştığını, 14.10.2019 tarihinden 04.02.2021 tarihine kadar tam zamanlı haftada 6 gün saat 08: 00... :00 saatleri arası çalıştığını, davacı müvekkilinin tam zamanlı çalışmasında sigortası tam yatırılmadığını ve yarı zamanlı olarak bildirildiğini belirterek, davacının 01.04.2018 tarihinden 14.10.2019 tarihine kadar Part-Time (yarı zamanlı) olarak sadece hafta sonları olmak üzere, 14.10.2019 tarihinden 04.02.2021 tarihine kadar tam gün ve bilfiil çalıştığının tespitini, çalışma süreleri boyunca ödenmeyen ... primlerinin ödenmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 05.10.2019 - 04.02.2021 tarihleri arasında part time olarak yoğunluğun olduğu dönemlerde çalıştığını, bu dönemlere ilişkin ... primlerinin eksiksiz olarak yatırıldığını, davalıya ait iş yerinin 2019/8 döneminde açıldığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı iş yerinin Kurum kayıtlarında Kanun kapsamına alınış tarihinin 16.07.2019 olduğu, bu nedenle davalı iş yerince 16.07.2019 tarihinden önce Kuruma işe giriş bildirgesi ya da aylık hizmet belgesi vermesinin kanunen mümkün olmadığını, davacının davalıya ait iş yeri sicil dosyasında 05.10.2019 - 04.02.2019 tarihleri haricinde başka tarihlerde çalıştığına dair Kurum kayıtlarında bir belge tespit edilemediğini, Kurum kayıtlarının resmi belge niteliğinde olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili, davanın kabulü ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir. 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı ... ve Genel ... Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan ... hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. 3. Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

4. Eldeki davada, davacı davalıya ait işyerinde önce sadece haftasonları 01.04.2018-14.10.2019 tarihleri arasında, sonra tam zamanlı olarak 14.10.2019-04.02.2021 tarihleri arasında garson/helva ikramı işlerinde çalıştığı iddiasıyla hizmet tespiti talebinde bulunmuş olup Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de verilen hüküm eksik araştırma ve hatalı değerlendirmeye dayalı bulunmuştur. 5. Dosyanın tetkiki neticesinde, davacının uyuşmazlık konusu dönemi de kapsayacak şekilde 09.12.2016-14.06.2019 tarihleri arasında ... sicil numaralı ... ve ... Lisesinden bildirimlerinin yapıldığı, davalı işyerinden ise 05.10.2019- 04.02.2021 tarihleri arasında kısmi şekilde sigortalılık bildirimlerinin yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, uyuşmazlık konusu dönemde çalışması bulunan ve dinlenilmeyen bordro tanıkları ile davacıyı tanıyan komşu işyeri tanıkları dinlenilmeli, davalı tanığı olarak dinlenilen ...'nın hizmet cetveli celbedilmeli, davacının .... . ayı sonrasında çalıştığını iddia etmesi karşısında davacının eksik yapılan bildirimleriyle ilgili kayıt ve belgelerin Kurum ve davalı işverenden celbi ile kısmi/tam çalışmanın varlığı ortaya konularak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 3. Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.