Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/8370 E. 2023/12007 K. – İş Kazasından

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/686 E., 2023/248 K. KARAR : Esastan red İLK DERECE MAHKEMESİ : Hatay İş Mahkemesi SAYISI : 2019/197 E., 2020/178 K. Taraflar arasındaki iş kazasından maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı davalı ... Gaz A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Gaz A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle, noksan tespit edilen hususların ikmali için dosya mahalline geri çevrilmiş, noksanlar ikmal edilerek dosya dairemize gönderilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalılar adına yurtdışına gaz (karbondioksit) taşımacılığı yaparken, 22.7.2012 tarihinde Suriye Tartus limanında tankerde bulunan karbondioksit gazının sıkışması sonucu meydana gelen patlamada yaralandığını, müvekkilin yaralanması nedeni ile sürekli iş göremezliğe uğradığı, ayrıca büyük elem ve ızdırap çektiğini, işverenler tarafından işten çıkartıldığını, söz konusu kazada davalı işverenlerin kusur ve ihmallerinin bulunduğunu beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000 TL maddi tazminat ile 10.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 31.03.2015 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini açıklamış olup 100,00 TL tedavi gideri, 400,00 TL geçici iş göremezlik gideri, 9.500,00 TL kalıcı iş göremezlik gideri talep ettiğini belirtmiş, 08.03.2016 tarihli dilekçesi ile 10.000 TL geçici ödemeyi sürekli iş göremezlik alacağından mahsup etmek suretiyle tedavi gideri istemini artırmamış, geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik istemini 532.043,65 TL 'ye artırırken maddi ve manevi tazminat istemlerine kaza tarihi olan 22.07.2012 tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... Gaz A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilinin çalışanı olmadığı gibi asıl işverenliğin söz konusu olmadığını, müvekkiline karşı açılan davanın husumetten reddinin gerektiğini, müvekkil şirketin iş sağlığı ve güvenliği açısından her türlü önlemi aldığını, davacının 6 ay çalışmadığı ve görme kaybı yaşadığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını beyan ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı (Tasfiye Halinde) ... Yaş Sebze Meyve Kuru Gıda Tuh. Giy. Ker. İnş. San. İnş. Malz. ve Taah. Hayv. Ür. Nak. ve Alım-Satımı Yurtiçi ve Ulus. Taş.ve Tic. İth.İhr.Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kendi kullandığı aracın başında kalarak tank içerisindeki basınç düzeyini kontrol etmesi gerekirken, sorumsuz bir şekilde araç başından ayrıldığı ortalıkta dolaşırken patlamann gerçekleştiğini, davacının patlamadan etkilenmesinin tamamen kendi kusuru olduğu, davalı müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, buna rağmen müvekkilinin davacının ...'ye dönmesinden sonra tedavi olmasını sağladığını, davacının 6 ay çalışmadığı iddasının gerçek olmadığını beyan ile açılan davanın reddini talep etmiştir. 3.Davalı ... Sigorta AŞ (Devrolan:... Sigorta A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde özetle; 31 R 2067 plakalı aracın 07.12.2011 - 07.12.2012 tarih aralığında ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, ilgili kazanın ülkemiz sınırları dışında olduğundan poliçe kapsamında yer almadığını, müvekkil yönünden davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; "Davalı ... Sigorta A.Ş. (Devrolan: ... Sigorta A.Ş.) yönünden açılan davanın reddine; diğer davalılar ... Yaş Sebze Meyve Kuru Gıda İth İhr Ltd Şti ve ... Gaz A.Ş. hakkında açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile A) Tahsilde tekerrüre esas olmamak kaydı ile 6098 sayılı Kanun'un 76 ncı maddesi gereğince hükmedilen 10.000,00 TL maddi tazminatın infaz aşamasında tenkis edilmek şartıyla toplam 541.993,65 TL mevcut zararının tespitine; B) Maddi tazminat davasının kısmen kabulüne; 11.188,12 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 520.805,53 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 531.993,65 TL maddi tazminatın 22.07.2012 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Yaş Sebze Meyve Kuru Gıda İth. İhr. Ltd. Şti. ve Lindegaz A.Ş.' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, C) Davacı vekilinin SGK tarafından karşılanmayan toplam 100,00 TL tutarındaki tedavi giderine ilişkin maddi tazminat talebinin ispatlanamadığından reddine; D) Manevi tazminat talebinin kabulüne; 10.000,00 TL manevi tazminat talebinin 22.07.2012 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Yaş Sebze Meyve Kuru Gıda İth. İhr. Ltd. Şti. ve Lindegaz A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Gaz A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı ... Gaz A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının bulunduğunu, diğer davalı ile aralarında asıl alt işveren ilişkisi bulunmadığını, davacının diğer davalı şirketin çalışanı olduğunu, müvekkili şirketin iş sağlığı ve güvenliğine dair tüm önlemleri aldığını, kazanın tamamen işçinin kusuru ile gerçekleştiğini, dava dışı ... Şirketi'nin kusurundan müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; "(...) Davaya konu olayın; ... Mersin Taşucu Limanından Gemi ile Suriye'nin Tarsus Limanı'na gönderilen karbondioksit gazı taşıyan tankerin 22.07.2012 tarihinde Suriye'de Tarsus Liman alanı içerisinde gümrük işlemleri yapılırken patlaması neticesinde davacı ...'nin yaralanması ile sonuçlanan iş kazası olduğu anlaşılmıştır. İstinaf eden davalı ... Gaz A.Ş.'nin itirazları husumete ve kusura yönelik olup; tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının, davalı ... Ltd. Şti.'nin, dava dışı ...'in ... Ltd. Şti.'nin işçisi/şoförü olduğu, her iki şirketin Linda Gaz AŞ'ye iş yaptıkları, davalı .... ile davalı ... şirketi ve dava dışı ... Şirketi arasında 4857 sayılı İş Kanun'un 2/6 ncı maddesi uyarınca asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işverenle birlikte(müteselsil) sorumlu olduğu dikkate alındığında davalı asıl işverenin husumet itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Meydana gelen iş kazasının gerçekleşme şekli, mahiyeti, alınan kusur raporları birlikte değerlendirildiğinde; kazazede davacının meydana gelen iş kazasında kusursuz olduğu açık olup, davalının bu yönü amaçlayan istinaf itirazının da reddi gerekmiştir." gerekçeleriyle "Davalı ... Gaz A.Ş. nin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine" dair karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davalı ... Gaz A.Ş.vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır B. Temyiz Sebepleri Davalı ... Gaz A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı, işbu huzurdaki davaya konu iş akdinin tesis edildiği günden sonlandırıldığı güne kadar diğer davalı ... şirketi bünyesinde çalışmış olup müvekkil ile davacı arasında İş Hukuku kapsamında istihdam ilişkisi mevcut olmadığı gibi sair amaçlı herhangi bir akdi ilişki de tesis edilmediğini, diğer davalı şirket ile müvekkil arasında akdedilen "Sıvı Gaz Taşımacılık Sözleşmesi" incelendiğinde açıkça görüleceği üzere diğer davalı şirketin, çalışanları ile ilgili her türlü hukuki uyuşmazlıkta ve ödemeler konusunda tek muhatap olduğu, faaliyet konusu veya buna yardımcı herhangi bir işle bağlantılı olmayan taşıma konusunda başkaca kişilerden hizmet alınması hukuka aykırı bir husus barındırmadığı gibi hizmet alan ile işçi arasında asıl işverenlik kurumunun mevcut olmadığından davacının işvereni ile müvekkilinin iki bağımsız işveren olup davanın husumetten reddi gerektiğini, dava dışı ...’in kontrolündeki tırda meydana gelen patlamanın olduğu mahale gitmesinin ve kazadan zarar görmesinin kendi kusurundan ve ihmalkarlığından kaynaklandığından müvekkiline atfedilecek kusur olmadığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle beraber müvekkil şirketin kusuru kabul edildiğinde dahi dosya kapsamında bilirkişi raporlarında açıkça ifade edildiği üzere dava dışı ... Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin kusur sorumluluğu bulunduğunu, Yerel Mahkemece de ... şirketine %50 kusur atfedilmesine rağmen sorumluluğun davalılar arasında paylaştırılmasının kabulü mümkün olmadığını hukuki veya organik herhangi bir bağı bulunmayan dava dışı şirketin kusur ve eylemlerinden müvekkil şirketin sorumlu tutulması anlamına geldiğinden, 6100 sayılı HMK uyarınca taraf değişikliği gerçekleştirilmesi gerekirken Yerel Mahkemece kurulan hüküm usul ve kanuna aykırı olduğunu, illyet bağının müvekkili yönünden kesildiğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk "Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, "Tazminat sorumluluğu ve miktarının tespiti" açısından iş kazasının gerçekleştiği tarih de gözetilerek yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 ve 114 üncü maddeleri delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleri, "Olayın iş kazası olarak tespiti, sürekli iş göremezlik oranının tespiti ile iş kazasının SGK yönünden sonuçları" açısından 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20, 21, 95 inci maddeleri ile Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 28.06.1976 gün, 1976/6-4 sayılı Kararı, "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısından iş kazasının gerçekleştiği tarih de gözetilerek yürürlükte bulunan 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu maddeleri, "usuli kazanılmış hak" açısından 04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı ve 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararlarıdır. 3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle sürekli iş göremezlik oranı, kusur oranlarının tespiti ile maddi tazminatın hesabına esas alınan hesap raporunun dosya kapsamıyla, Dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına ayrıca davalı tarafça ileri sürülen itirazların Bölge Adliye Mahkemesi kararında değerlendirilerek gerekçelendirilmiş olmasına göre, temyiz edenin sıfatına, temyiz dilekçesinin içeriği ile temyiz kapsam ve nedenleriyle HMK 369/1 inci maddesi kapsamında kanunun emredici hükmüne aykırı görülen hususlar re'sen dikkate alınarak davalı ... Gaz AŞ vekilinin aşağıdaki paragraflarıın kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. 6100 sayılı HMK’nun 297 nci maddesinde düzenlenen “Hükmün Kapsamı” içerisinde “1/b” bendinde “Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile ... Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerinin” hükümde yer alması gerektiği belirtilmiştir. 3. Somut olayda, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ve vekil aracılığıyla kendisini temsil ettiren ... şirketinin unvanının "... Gaz A.Ş." olduğu halde Karar başlığında çelişkiye düşmeye neden olacak şekilde "...." olarak belirtilmesi, öte yandan davalı "... Sigorta A.Ş."nin de yargılamanın devamında ... Ticaret Sicil Gazetesinin 03.09.2020 tarihli nüshasında yayımlanan ilana göre "... Sigorta A.Ş." ile birleşmek suretiyle devralındığı bu durumun ... Ticaret Sicil Müdürlüğünce 31.08.2020 tarihinde tescil edildiği anlaşılmakla karar başlık ve içeriğinde "... Sigorta A.Ş." unvanının belirtilmesi gerekirken devirden önceki unvanın belirtilmesi usul ve kanuna aykırı olmuştur. 4. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. 5. O halde, temyiz eden davalı ... Gaz A.Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek HMK'nun 369 uncu maddesi kapsamında Kanunun açık hükmüne aykırılıklar da re'sen dikkate alınarak Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi hükmü bozulmalıdır. 6. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının bu kısımları düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. Davalı ... Gaz A.Ş. vekilinin temyiz itirazı ile re'sen dikkate alınan hususlar gözetilerek; İlk Derece Mahkemesi kararının karar başlığında ve hüküm içeriğinde yer alan a)"...." ibarelerinin silinerek yerine "... Gaz A.Ş." ifadeleri b) "... Sigorta A.Ş." ibarelerinin silinerek yerine "... Sigorta A.Ş. (Birleşmekle Devralınan: ... Sigorta A.Ş.)" ifadeleri yazılmak suretiyşe hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 3.İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının yatıran davalı ... Gaz A.Ş.'ne iadesine, 4.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 28.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.