Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/4766 E. 2024/8311 K. – İş Kazasından

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2215 E., 2023/224 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 19. İş Mahkemesi SAYISI : 2017/575 E., 2021/271 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi Özlem Saraç Coşkun tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı ... İnş. Enerji Turz. San. ve Tic. A.Ş.'nin asıl işveren, ... Yapı İnşaat Nakliyat Tur. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.'nin alt işveren olduğu, Toplu Konut İdaresi Başkanlığından ihale ile alınan "Diyarbakır İli Kayapınar ilçesi Çölgüzeli mevkii 870 adet Konut 1 adet Taziye Evi ve 1 adet Cami ile Alt Yapı ve Çevre Düzenlemesi işinde kalıpçı ve demirci ustası olarak çalışmakta iken 04.05.2017 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu malul kaldığını, iş kazasının davacının demir kesme tezgâhında demir kestiği esnada kesme makinesine sıkışan demiri düzeltmeye çalışırken meydana geldiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı olmak üzere 15.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; yargılama sırasında talebini 243.237,06 TL olarak arttırmıştır. II. CEVAP Davalı ... Yapı İnşaat Nakliyat Tur. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusurunun olmadığını, kazalının kendi işi olmamasına rağmen ve kendisine herhangi bir talimat verilmemesine rağmen demir kesme makinesi ile demir kestiği için davacının kusuru ile meydana geldiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... İnş. Enerji Turz. San, ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının ... Yapı İnşaat Nakliyat Tur. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. işçisi olduğunu, asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, işverenin her türlü önlemi aldığını, gözetim ve denetim yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davacının açık bir şekilde talimat dışı bir işi yaparken kaza geçirdiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu olayın SGK'ca iş kazası sayıldığı, olay nedeniyle davacıda %23 oranında sürekli iş göremezlik kaybının oluştuğu, maluliyetin kesinleştiği, iş güvenliği mevzuatı ile olayın oluşumuna uygun olarak düzenlendiği kanaatine varılan kusur raporu ile olayın oluşumunda davalı ... İnş. En. Turz. San. ve Tic. A.Ş.'nin %20, davalı ... Yapı İnşaat Nakliyat Tur. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.'nin %50, davacının ise %30 oranında kusurlu olduğunun tespit olunduğu, belirlenen kusur oranı doğrultusunda aldırılan ve yerinde görülen hesap raporu uyarınca davacının maddi tazminatının 243.237,06 TL olarak belirlendiği; manevi tazminatın ise dava konusu olay nedeniyle oluşan maluliyet oranı ve maluliyet nedeniyle duyulan acı ve ızdırabın derecesi, tarafların kusur oranları, olay tarihi, olayın oluş şekli, tarafların sosyo-ekonomik durumları vs. dikkate alınmak suretiyle belirlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, "243.237,06 TL net maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 30.000,00 TL net manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine" karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili; İlk Derece Mahkemesince hüküm tarihine yakın tarihli rapor aldırılmadan ve TRH 2010 yaşam tablosuna göre hesaplama yaptırılmadan karar verildiğini, ücretinin düşük belirlendiğini, manevi tazminat miktarının eksik belirlendiğini ileri sürmüştür. 2.Davalı ... İnşaat Enerji Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili; kazanın gerçekleştiği yerin anahtar teslim sureti ile diğer davalıya verildiğini bu nedenle aleyhine kusur atfedilemeyeceğini, hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu ileri sürmüştür. 3.Davalı ... Yapı İnşaat Nakliyat Turizm Gıda Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili; kazanın gerçekleşmesinde kusurunun bulunmadığını davacının iş yerine beton işçisi olarak alındığını ve bahse konu kazanın şahsi kusuru nedeni ile gerçekleştiğini, İlk Derece Mahkemesince alınan kusur raporu ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından düzenlenen inceleme raporu arasında kusur oranı yönünde farklılıklar bulunduğunu, Mahkemece bu çelişkinin giderilmediğini, işçinin kaza sonrasında hayatında herhangi bir değişim olmadığını ve çalışmaya devam ettiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının iş kazası sonucu %23 oranında sürekli iş göremezliğinin bulunduğu, Toplu Konut İdaresi tarafından ... İnşaat Enerji Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ihale edilen 870 adet konut, 1 adet taziye evi ve cami inşaatının alt işvereni olarak ... Yapı İnşaat Nakliyat Turizm Gıda Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketine verildiği ve davacının bu şirketin personeli olarak çalışırken 04.05.2017 günü demir keserken sıkışan demiri düzeltmek istediği esnada sağ el baş parmağının kesilmesi sureti ile gerçekleşen kaza olayında işverenin iş yerinde organizasyonu yeterince sağlayamaması, gereken iş güvenliği tedbirlerinin alınmaması, iş güvenliği kurallarına uygun davranılıp davranılmadığının kontrol edilmemesi nedeni ile asıl işveren ... İnşaat Enerji Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin %20, alt işveren ... Yapı İnşaat Nakliyat Turizm Gıda Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketinin ise %50 oranında kazanın gerçekleşmesinde kusurlu olduğunun İlk Derece Mahkemesince kabul edildiği ve bu oranların dosya içeriği ile oluşa uygun olduğu, kaza tarihinden itibaren hüküm altına alınan tazminatlara yasal faize hükmedilmesinin yerinde olduğu, davacının kaza nedeni ile uğradığı zarar dolayısı ile hayatının geri kalan döneminde normal insandan daha fazla miktarda efor sarf edeceğinden maddi tazminatın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının kaza tarihi, tarafların kusur durumu ve paranın alım gücü dikkate alındığında makul seviyede olduğu, İlk Derece Mahkemesince alınan 23.10.2019 tarihli hesap bilirkişisi raporuna karşı duruşmada davacı vekilinin sadece asgari geçim indiriminin miktarına yönelik itiraz ileri sürdüğü ve tazminata esas ücrete itiraz etmediği gibi TRH 2010 yaşam tablosunun uygulanmasını talep etmemesi nedeni ile HMK 357 nci maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddiaların istinaf yasa yolunda dinlenmeyeceğinden davalı lehine müktesep hak oluştuğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili; TRH 2010 tablosuna göre hesap yapılmasının resen dikkate alınması gereken bir husus olduğunu, istinaf mahkemesince hesap raporuna bu yönden itirazı olmadığı gerekçesiyle reddedilmesinin hatalı olduğunu, ücrete itiraz etmediğinden bahisle istinaf talebinin reddinin hatalı olduğunu, hesaba esas alınan ücretin düşük belirlendiğini, hem demir hem kalıp ustası olup günlük 110 TL ücret aldığını, 2021 tarihli asgari ücret artışı dikkate alınarak ek rapor alınması gerekirken 2020 yılında alınan hesap raporu doğrultusunda karar verilmesinin hatalı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük belirlendiğini, davacının kusuru olmadığını, %30 kusur indirimi yapılmasının hatalı olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur. 2.Davalı ... İnşat AŞ vekili; davalılar arasında asıl işveren -alt işveren ilişkisi bulunmadığını, anahtar teslimi hizmet satın alınmasının söz konusu olduğunu, %20 kusur verilmesinin hatalı olduğunu, SGK raporu ile kusur raporu arasında çelişki bulunduğunu, hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, faiz oranı ve başlangıcının hatalı olduğunu belirterek temyiz etmiştir. 3.Davalı ... Mir Yapı Ltd. Şti. vekili; davalı şirketin kusuru bulunmadığını, %50 kusur atfının hatalı olduğunu, SGK raporu ile çelişkinin giderilmediğini, %23 işgöremezlik oranı tespitinin hukuka aykırı olduğunu belirterek temyiz etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir. 3. Değerlendirme 1. Manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanunun 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. 2.6100 sayılı HMK'nın 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır. 3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla davacı ve davalı ... İnşaat A.Ş. vekillerinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir. 2. Maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, davacı ve davalılar vekillerinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının, istinaf itirazları olarak da ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında karşılanarak gerekçe oluşturulduğu hususları da dikkate alınarak tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı ve davalı ... İnşaat AŞ vekillerinin manevi tazminata yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE, 2.Davacı ve davalılar vekillerinin maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden ilgililerden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.