Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/13437 E. 2024/11292 K. – İş Kazasından

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1996 E., 2023/1856 K. KARAR : Kısmen kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 46. İş Mahkemesi SAYISI : 2022/650 E., 2023/394 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabülüne, İlk Derece Mahkemesi kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından temyiz temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili asıl dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle, sigortalının 03.07.2012 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur. II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını ifade ederek davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkili idareye husumet yöneltilemeyeceğini ifade ederek davanın reddini talep etmiştir. 3.Davalı Hatay Valiliği vekili cevap dilekçesinde özetle, yetkili Mahkemenin kazanın meydana geldiği İskenderun Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davada idarenin taraf sıfatı bulunmadığından husumetin kendilerine yöneltilemeyeceğini, İskenderun Sarıseki ... ... ... Yazıcı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinin yapım işinin hayırsever ... tarafından ... İnşaat Şti'ye verildiğini, inşaatın yapımı ve yapım aşamasındaki iş ve işlemlerle idarenin bir ilgisinin olmadığını, bu nedenle husumetten davanın reddini talep ettiklerini belirtmiştir. 4.Davalı ... İnş. Tur. Seyh. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kaldırma kararı doğrultusunda yapılan yargılama neticesinde; ... davalı olarak kabul edilerek tebligat yapıldığı, davacının iş göremezlik derecesinin %57 olduğu, kazanın meydana gelmesinde davalı ... İnş. Tur. Seyh. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin %100 kusurlu olduğunu, diğer davalılar ..., Milli Eğitim Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığının herhangi bir kusurunun bulunmadığı, bu nedenle maddi tazminat talebi yönünden asıl ve birleşen Ankara 57. İş Mahkemesinin 2022/44 Esas sayılı dosyasında davalı ... İnşaat yönünden davanın kabulüne, davalı ... İnşaat Şirketinin %100 kusurlu olması nedeniyle ... davacının elem ve ızdıraba uğradığı değerlendirilerek, davacının olayda kusurunun olmaması, maddi tazminat miktarı ile paranın satınalma gücü de dikkate alınarak davacının manevi tazminat talebinin davalı ... İnşaat Şirketi yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalılar ... ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın da iş kazasının meydana gelmesinde kusurlu olduklarını, bu nedenle adı geçen davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğunu, öte yandan asıl davada Mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının çok düşük belirlendiğini, ayrıca maddi tazminat miktarının da hatalı tespit edildiğini, davacının maluliyeti daha fazla olduğu gibi ücretinin de hesaplamaya esas alınandan daha yüksek olduğunu, birleşen davalarda davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğunu, hükmedilen tazminatlara yasa faiz uygulanmasının yerinde olmadığını, ayrıca ... lehine hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/4 üncü maddesine göre belirlenmesi gerekirken reddedilen miktar üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu iddia ederek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 03.07.2012 tarihinde davalılar ... ve Milli Eğilim Bakanlığı tarafından diğer davalı ... İnş. Tur. Seyh. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye yaptırıldığı iddia olunan Sarıseki Beldesi R. ... Yazıcı Endüstri Meslek Lisesi inşaatında, şantiyede beton dökülmesi esnasında tabliye çökmesi sonucu kazalı işçi davacının 3. kattan düşerek yaralandığı, dosya içerisinde mevcut Hatay Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile ... arasında akdedilen 02.05.2011 tarihli sözleşmenin incelenmesinde; sözleşme konusunun Hatay ili İskenderun ilçesi Sanseki beldesinde mülkiyeti hazineye ait 2385 ada 6 parsel sayılı 28.138,94 metrekare yüzölçümlü taşınmaz üzerine, hayırsever ... tarafından, 24 derslikli öğretim binası ile birlikte metal, makine, elektrik-elektronik atölye binaları ile bahçe tanzimi, ihata duvarı ve kaloriferli olacak şekilde yaptırılarak, İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bedelsiz devredilmesi olduğunun belirtildiği, sözleşmede inşaatın teknik kontrollük hizmetlerinin Hatay İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü teknik elemanları tarafından yapılacağı yönünde hüküm yer aldığı, ... İnş.Tur. Şeyh. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... arasında imzalanan 01.07.2011 tarihli sözleşme ile ... İnşaat, Sanseki beldesi 2385 parsel arazisine sözleşme ekinde verilen şartnameler ve projelere göre inşaat, altyapı ve peyzaj işlerinin anahtar teslimi götürü olarak yapılması, yapım sırasında kullanılacak olan malzemelerin ekli teknik şartnamelere ve kabul gören standartlara uygun olarak seçilmesi ve uygulaması işini yüklendiği, yukarıdaki bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde, Milli Eğitim Bakanlığı ile davalı ... tarafından öğretim binası yapım işinin bütününün ... İnş.Tur. Şeyh. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye bırakıldığı, bu haliyle anahtar teslim iş söz konusu olduğundan davalılar Milli Eğitim Bakanlığı ile davalı ... Birliğinin dava konusu tazminatlardan sorumluluğu bulunmadığı kanaatine varıldığı, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 21.09.2020 tarih, 2020/6771 E., 2020/4620 K. sayılı kararının da bu doğrultuda olduğu, yapılan imalatın sözleşmeye ve yönetmeliklere uygun yürütülüp yürütülmediğinin denetimine yönelik sözleşmeye konan kimi hükümlerin ve bu amaçla inşaatın kontrollük hizmetlerinin Bakanlık adına Hatay Valiliği İl Özel İdaresi tarafından yürütülmesinin, ihale makamına asıl işverenlik sıfatını kazandırmasının söz konusu olamayacağı, giderek işin anahtar teslimi verildiği gerçeğini değiştirmeyeceği, bu haliyle, İlk Derece Mahkemesince ... yönünden davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı kanaatine varıldığı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 09.03.2022 tarih, 2022/576 E., 2022/757 K. sayılı kararının da bu yönde olduğu, davacının sürekli iş göremezlik derecesi belirlenirken yukarıda ayrıntılı olarak değinilen prosedür işletilerek, davacının iş göremezlik derecesinin %57 olduğunun kabulü ile sonuca gidilmesinin isabetli olduğu, Mahkemece hükme esas alınan aktüelya bilirkişi raporunun incelenmesinde, gerçek zarar hesabının tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapıldığı, gerçek zararın belirlenmesinde, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan sigortalının net geliri, kalan ömür süresi, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik derecesi, kusur gibi tüm verilerin ortaya konulduğu, hal böyle olunca hesap bilirkişi raporunun usul ve yasa ile içtihatlara uygun olduğu, bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun da yerinde olmadığı sonucuna varıldığı, Mahkemenin kaza tarihinden itibaren hükmedilen maddi ve manevi tazminatlara yasal faiz işletmesinin yerinde olduğu, somut olayın özelliği gözetildiğinde, davacı yönünden hükmedilen 40.000,00 TL manevi tazminatın az olduğu, dosya kapsamında kabul edilen kusur oranları, davacının sürekli iş göremezlik derecesi, ülkenin ekonomik koşulları, sosyal durumu, paranın satın alma gücü, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutulmuş ve gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminata takdir etmek gerektiği dikkate alınarak, davacı hakkında 70.000,00 TL manevi tazminata hükmetmek gerektiği, İlk Derece Mahkemesince karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 14/3 üncü maddesinde dikkate alınmadan, birleşen Hatay İş Mahkemesinin 2020/532 Esas sayılı ile birleşen Ankara 57. İş Mahkemesinin 2022/44 Esas sayılı dosyalarında reddedilen miktar üzerinden davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin isabetsiz olduğu, hal böyle olunca birleşen davalarda maddi tazminat yönünden davalı ... lehine 9.200,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Ankara 46. İş Mahkemesinin 25.05.2023 tarih, 2022/650 E., 2023/394 K., sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, asıl dava yönünden; davanın kısmen kabulüne, davanın, davalı ... ve Milli Eğitim Bakanlığı yönünden reddine, 361.150,51 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 03.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Tur. Sey. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, 70.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 03.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Tur. Sey. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen Hatay İş Mahkemesi'nin 2020/532 Esas sayılı dosyası yönünden davanın reddine, birleşen Ankara 57. İş Mahkemesinin 2022/44 Esas sayılı dosyası yönünden; davanın davalı ... yönünden reddine, davanın davalı ... İnşaat Tur. Sey. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kabulü ile 229.580,36 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 03.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun'nun 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir. 3. Değerlendirme 1. Manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanunun 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. 2.6100 sayılı HMK'nın 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır. 3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.070,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir. 2.Maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının, istinaf itirazları olarak da ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında değerlendirildiği hususları da dikkate alınarak, tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE, 2.Davacı vekilinin hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.