Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/13264 E. 2024/13627 K. – İş Kazasından

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/1361 E., 2021/2238 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 32. İş Mahkemesi SAYISI : 2013/90 E., 2017/841 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacılar ile davalılar ... Denizcilik Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Omur Marin Denizcilik Hizm. Müm. Müş. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacılar ile davalı ... Denizcilik Hizm. Müm. Müş. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisleri olan ...'ın davalı iş yerinde çalışırken 22.02.2011 tarihinde meydana gelen olay sonucu vefat ettiğini beyan ederek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... Denizcilik ve ... Denizcilik vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilleri ile ... arasında herhangi bir hizmet akdi olmadığını, müvekkilinin davayla ilgili hiçbir sorumluluğunun olmadığını, aralarında işveren işçi ilişkisi olmadığını, ...'ın ... Denizcilik çalışanı olduğunu, davanın reddini savunmuştur. 2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin pasif husumet ehliyeti olmadığını, kendisine davanın yöneltilemeyeceğini, müvekkil şirketin Deniz Ticareti Genel Müdürlüğünün yazı cevabından yerel muhabir olarak faaliyet gösterdiğinin resmi olarak açıklığa kavuştuğunu, yasal işlemleri kabul etmeye ve yasal işlemlerde bulunmaya yetkili olmadığını, bu nedenlerle müvekkil yönünden davanın reddini savunmuştur. 3.Diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Açılan maddi tazminat davasının kabulüne, 1-a- Davacı eş ... maddi tazminat talebinin kabulü ile 422.252,55 TL nin olay tarihi olan 22.02.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Denizcilik A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine, mahkememiz ara kararı gereği yapılan 40.000,00 TL geçici ödemenin icra ve infaz edilmiş olması halinde bu tazminat miktarından kararın kesinleşmesine müteakip mahsubuna, -Davacı oğul ... için maddi tazminat talebinin kabulü ile 38.146,98 TL nin olay tarihi olan 22.02.2011 tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Denizcilik A.Ş.'den tahsili ile davacının yaşının küçük olması dolayasıyla velayetten davacı anneye verilmesine, -Davacı kız ... için maddi tazminat talebinin kabulü ile 60.720,98 TL'nin olay tarihi olan 22.02.2011 tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Denizcilik A.Ş.'den tahsili ile davacının yaşının küçük olması dolayasıyla velayetten davacı anneye verilmesine, 2-Açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, Davacı eş ... için takdiren 60.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 22.02.2011 tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Denizcilik A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, Diğer davacılar ...ve ... için ayrı ayrı takdiren 30.000,00 TL toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 22.02.2011 tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Denizcilik A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine, 3-Diğer davalılar ... Denizcilik, ... ve ... Karademire karşı açılan davanın reddine, reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ile davalı ... Marin Denizcilik Hizm. Müm. Müş. Ltd. Şti. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı müvekkiller için hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğunu, Mahkemenin davalı ... Denizcilik dışındaki davalı ...'e ilişkin olarak salt dosya içerisindeki kusur raporuna atıf yaparak işbu davalılar yönünden davanın reddine karar vermesinin hukuki bir dayanağı bulunmadığını, Türk Ticaret Kanunu madde 1061'de donatanın, gemisini menfaat sağlamak amacıyla suda kullanan gemi maliki, geminin işleteni ise kendisinin olmayan bir gemiyi menfaat sağlamak amacıyla suda kendi adına bizzat veya kaptan aracılığıyla kullanan şeklinde tarif edildiğini ve ardından gemi işletenlerinin üçüncü kişilerle olan ilişkilerinde donatan sayılacağının belirtildiğini, bu yasal tanım çerçevesinde davalı ... Denizcilik'in "... " gemisinin donatanı, davalı ...'in ise üçüncü kişilere karşı donatan sayılan gemi işleteni olduğunun açık olduğunu, Mahkemenin davalı ... gibi davalı ... için de salt bilirkişi raporuna atıfta bulunarak hakkında davanın reddine yönelik kararının hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, tüm tanık beyanları ve yasal düzenlemeler kapsamında ... isimli geminin bakım ve onarım işlerinde ...'nın işveren vekili sıfatı ile görevini yerine getirdiğinin açık olduğunu, dolayısıyla işverenlerin yasadan kaynaklı zorunlu yükümlülüklerinin işveren vekili için de geçerli olacağını ve iş güvenliğine ilişkin yasal zorunlu tedbirleri ihlal etmesi nedeniyle ölümlü iş kazası neticesinde meydana gelen zarardan davalılar ... Denizcilik ve ... Denizcilik ile birlikte davalı ...'nın da sorumlu olduğunun kabulünün gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı ... Denizcilik Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili davalı şirket ile ... arasında bir iş ilişkisi bulunmadığını, müvekkil davalının pasif husumet ehliyeti mevcut olmadığını, ... Denizcilik ile diğer davalılardan ... arasında müvekkil firmanın donatanı olduğu ... isimli geminin klas kurumunun görevli sörveyörü tarafından yapılan denetim neticesinde bulunan noksanların giderilmesi amacıyla gemi tamiratı için bir sözleşme imzalandığını, sözleşmenin “tarafları” başlıklı 1. maddesinde müvekkilin, ... açısından değil ... Denizcilik ile müvekkil arasındaki ilişki bakımından işveren olarak tanımlandığını, kusur konusunda rapor hazırlayan bilirkişilerin gerek kök gerekse ek raporlarında bu hususu göz ardı ederek ve hatalı yorumlayarak işveren sıfatına sahip şirketin gerçeğe ve hukuka aykırı olarak müvekkil şirket olduğu yönünde görüş bildirdiklerini, müvekkil şirket ile işi alan dava dışı ... Denizcilik arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisi bulunmadığını, dolayısıyla müvekkil şirketin davacılara karşı herhangi bir tazminat sorumluluğu olmayacağından kendisine husumet yöneltilmeyeceğini, dava konusu kazanın meydana gelmesine müteveffanın kendisinin sebebiyet verdiğini, davalı müvekkil şirket ile davacı arasında bir hizmet akdi mevcut olmayıp bu sebeple İş Kanunu kapsamına girmeyen işbu dava açısından iş mahkemelerinin görevli olmadığını, maddi tazminat hesaplamasının hatalı yapıldığını, ... bir gemi adamı olmadığından yevmiye/gündelik usulü çalıştığını, bu doğrultuda, emsal ücret araştırması yapılmasının yasalara ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ücret miktarının işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ve meslekteki kıdemi, meslek ünvanı, yapılan işin niteliği, fiilen yaptığı iş, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri ve emsal işçiler o işyerinde ya da başka işyerinde ödenen ücretler, örf ve adetler ile ülkedeki mevcut ekonomik teamüller ve koşullar göz önünde tutularak belirlenmesi gerekirken bu hususlar dikkate alınmaksızın değerlendirme yapılması ve hüküm tesis edilmesinin Yargıtayın yerleşik uygulamalarına aykırı olduğunu, manevi tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, mahkemece manevi tazminat koşulları oluşmamış olmasına rağmen ve son derece fahiş ve iyi niyet kurallarına aykırı olacak şekilde, müteveffanın bağışlanamaz kusuru, illiyet bağının ortadan kalkmış olması ve tazminatın fahiş olması hususları göz ardı edilerek davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. 3.Davalı ... Denizcilik Hizm. Müm. Müş. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin pasif husumet yönünden ret kararının gerekçesinin hatalı olduğunu, davalı şirketin yalnızca yerel muhabir olduğu husus sübuta ermiş olup bu sebeple davalının kulüp sigortacısı olduğu ve bu itibarla davacının doğrudan başvurma hakkının bulunmadığı yönündeki Mahkeme kararındaki gerekçenin fahiş bir hata içerdiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına, hükme dayanak alınan bilirkişi raporuna göre, İlk Derece Mahkemesinin, taraf vekillerinin tüm istinaf sebeplerini karşılar mahiyetteki karar ve gerekçesinin dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle Bakırköy 32. İş Mahkemesinin 16.08.2017 tarih, 2013/90 Esas, 2017/841 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacılar vekili, davalı ... Denizcilik Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili ve davalı ... Marin Denizcilik Hizm. Müm. Müş. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/1 bendi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine, karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... Marin Denizcilik Hizm. Müm. Müş. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı ... Marin Denizcilik Hizm. Müm. Müş. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. ve 77. maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. maddeleridir. 3. Değerlendirme 1.Davacılar vekilinin reddedilen manevi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanunun 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. 2.6100 sayılı HMK nın 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır. 3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2.Diğer hususlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre ve özellikle Dairemizin 21.02.2023 tarihli 2021/13234 Esas, 2023/1457 Karar sayılı kararı ile " P&I Sigorta poliçesinin ve ... S.A. ile ... Ltd. Şti. arasında düzenlenen sözleşme ve eklerinin dava dosyası içerisinde ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda bulunmadığı belirlenmiştir. Bu itibarla sözü geçen eksiklik giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir." gerekçesiyle dosyanın geri çevrilmesine karar verildiğinin, işbu karar sonrası İlk Derece Mahkemesince gerek davacılar vekiline gerekse davalılar vekiline geri çevirme kararında belirtilen eksikliklerin giderilmesi için muhtıra çıkarıldığının ancak tarafların muhtırayı tebliğ almasına rağmen eksiklerin giderilmesi için sunması gereken belgeleri sunmadığının anlaşılması karşısında, dosyadaki bilgi ve belgeler ve temyize gelinen konu nedeniyle eldeki delillerle değerlendirildiğinde dosyada mevcut tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacılar vekilinin reddedilen manevi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE, 2.Davacılar ve davalı ... Denizcilik Hizm. Müm. Müş. Ltd. Şti. vekillerinin diğer hususlara yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Temyiz yoluna başvuru harcı ve aşağıda yazılı temyiz harcının davacılardan alınmasına, aşağıda yazılı temyiz harcının ilgili davalıdan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.