Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2025/2764 E. 2026/165 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/15 E., 2025/347 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

Kadastro çalışmaları sonucunda; ... Köyü, ... Mevkii'nde 1 79... parselin kuzey tarafında bulunan alanın tescil harici bırakıldığı anlaşılmıştır.

Davacı, kadastro tespitinde tapulama harici bırakılmış olan 4-5 dönümlük yere 30 yılı aşkın süredir zilyet olduğunu, kanunda belirtilen şartların oluştuğunu belirtilerek adına tescilini istemiştir.

Davalılar, dava konusu taşınmaz üzerinde idari tahkikat yapıldığını, tahkikat sonucunda Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan dava konusu taşınmazın işgal edildiğinin tespit edildiğini, olağanüstü zaman aşımı şartlarından olan 20 yıldan beri nizasız ve fasılasız taşınmazın kullanılmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı taraf yönünden TMK’nın 713/1, 3402 sayılı Kanun’un 14. ve 17. maddelerinde düzenlenen imar - ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Hazine vekilinin istinaf isteminin, çekişmeli ve istinafa konu taşınmazlar üzerinde adına tescil kararı verilen davacı yararına 3402 sayılı Kanun'un 14. ve TMK’nın 713. maddesinde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, fen bilirkişisinin raporuna ekli krokide (C) harfi ile gösterilen 2705,28 m² ve (D) harfi ile gösterilen 1968,45 m² olmak üzere (C)+(D) bölümleri toplamı 4.673,73 m²'lik taşınmaz bölüm üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Somut olayda; keşifte hazır bulunan ... bilirkişisinin hazırladığı 03.09.2023 tarihli raporda; tescil harici dava konusu alanın kuzeyinde ... Irmağı bulunduğu, ırmak ile taşınmaz arasında 15-25 m. mesafelik kısımda (B-C sınırında) 15-20 yaş aralığında söğüt ağaçları bulunduğu, bu kısım ile tescil harici alan arasında toprak yapısı ve bitki örtüsü bakımından farklılıklar olduğu, ... Irmağı'ndan taşınmazın C-D sınırına kadar olan bölümde 1 metreye yakın kot farkı bulunduğu, bu kısımda 31-35 yaşlarında 3 adet ceviz ağacının yer aldığının tespit edildiği, bu haliyle düzenlenen ... bilirkişi raporunun taşınmazın evveliyatındaki ve keşif tarihindeki niteliğini, toprak yapısını ve kullanım şeklini, öncesinin imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığını, öncesi imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise imar-ihyanın ne zaman başlayıp tamamlandığını aydınlatacak mahiyette bulunmadığı, ayrıca taşınmazın tespit harici bırakılma nedenin araştırılmadığı görülmektedir.

Hâl böyle olunca; doğru sonuca ulaşabilmek için, dava konusu taşınmazın tescil harici bırakılma nedeni Tapu ve Kadastro Müdürlüğünden sorulmalı, Mahkemece mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek mahalli bilirkişiler ve taraf tanıkları, 1 jeodezi ve fotogrametri mühendisi, 1 fen bilirkişisi ile önceki heyetten farklı kişilerden oluşan 3 kişilik ... mühendisi kurulunun katılımı ile yeniden keşif yapılmalı, ... mühendisleri kurulundan dava konusu taşınmazın kullanım durumunu, öncesinin imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığını, böyle yerlerden ise imar-ihya edilip edilmediği, ne şekilde imar-ihya edildiği, edilmiş ise hangi tarihte tamamlandığı, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsü, varsa ağaçların yaş ve cinsleri, taşınmazın tarıma elverişliliği, taşlılık, tuzluluk, alkalilik, eğim ve erozyon gibi tarımsal faaliyete engel teşkil edecek olumsuzlukların bulunup bulunmadığı hususlarında önceki ziraatçi bilirkişi raporlarını da irdeler şekilde taşınmaz bölümlerinin önceki ve şimdiki tarımsal niteliğini açıklayan, taşınmazın imar-ihyasının tamamlanıp- tamamlanmadığı, taşınmazın eğim yahut taşlılık sorununun olup olmadığı, zeminin toprak yapısının işlenmek suretiyle pulluk tabakasına ulaşıp ulaşmadığı, sürdürülen zilyetlik var ise zilyetliğin şeklini ve süresini bildiren, taşınmaz bölümünün ve komşu parseller ile sınırlarının değişik yönlerden çekilmiş ve hangi bölüme ait olduğu işaretlenmiş renkli fotoğrafları ile desteklenmiş, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, tanık ve mahalli bilirkişi beyanları bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli ve bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece yukarıda değinilen hususlar göz ardı edilip eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir. Davalı Hazine vekilinin açıklanan nedenden ötürü yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.