Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2025/2364 E. 2026/4094 K. – Kasten Öldürmeye

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2025/213 E., 2025/183 K. SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs HÜKÜMLER : İstinaf başvurularının esastan reddi kararları TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurularının esastan reddi ile hükümlerin onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir. Katılan vekilinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299/1. maddesi gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ 1. Mersin 8. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.10.2024 tarihli ve 2024/92 Esas, 2024/359 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında kasten öldürmeye teşebbüs suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 37/1 delaletiyle aynı Kanun'un 81/1, 35/2, 62, 53. maddeleri uyarınca ayrı ayrı 11'er yıl 8'er ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir. 2. ... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin, 23.01.2025 tarihli ve 2025/213 Esas, 2025/183 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik katılan vekili ve sanıklar müdafilerinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun'un 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ 1. Katılan vekilinin temyiz sebepleri özetle; sanığın eylemi tasarlayarak ve kan gütme ... gerçekleştirdiğine, takdiri indirim hükümlerinin uygulanmaması gerektiğine ve teşebbüsün derecesine ilişkindir. 2. Sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri özetle; sanığın diğer sanık ...'ın eylemine iştirak etmediğine ve meşru savunmaya ilişkindir. 3. Sanık ... müdafilerinin temyiz sebepleri özetle; eksik incelemeye, sanığın öldürme kastı bulunmadığından bahisle suç vasfına, haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine, şüpheden sanık yararlanır ilkesine ve teşebbüsün derecesine ilişkindir.

III. GEREKÇE 1.Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan ve dosya kapsamına göre yeterli olduğu anlaşılan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükümlere esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, eksik incelemenin bulunmadığı, eylemin sanıklar tarafından fiil üzerinde ortak hakimiyet kurmak suretiyle iştirak halinde birlikte gerçekleştirildiğinin saptandığı, hükme esas alınan adli raporların yeterli olduğu, suçta kullanılan aletlerin nitelik ve elverişliliği, hedef alınan vücut bölgeleri, darbelerin şiddeti, yaralanmanın niteliği, eylemin olay yerinde bulunan şahısların müdahalesi sonucu tamamlanamaması nazara alındığında eyleme uyan suç vasfının kasten öldürmeye teşebbüs olarak doğru biçimde belirlendiği, tasarlama, kan gütme ... öldürme ve meşru savunma hükümlerinin uygulanma koşullarının oluşmadığı, şüpheden sanık yararlanır ilkesinin ihlal edilmediği, takdiri indirimin Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında, yasal, yerinde ve yeterli gerekçelerle uygulanmasına karar verildiği anlaşıldığından ileri sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesinde bozma nedenleri dışında hükümlerde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Dosya kapsamına göre; sanıkların katılanı bıçak, demir çubuk ve sopa ile, yaşamını tehlikeye sokacak, basit bir tıbbi müdahale ile giderilemeyecek, yüzde sabit ize neden olacak ve duyulardan veya organlarından birinin işlevinin sürekli yitirilmesine neden olacak biçimde yaraladığı anlaşılan olayda, sanıklar hakkında teşebbüs nedeniyle 9 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngören 5237 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı dikkate alınarak makul ve azami sınır arasında bir ceza belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı biçimde uygulama yapılması suretiyle fazla ceza tayin edilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

3. Oluşa ve dosya kapsamına göre; katılanın sanıkların kardeşi ...'ı 08.02.1990 yılında öldürmesi nedeniyle, sanıkların eylemlerini bu öldürme olayının meydana getirdiği hiddet ve elem duygusunun etkisi altında gerçekleştirdiklerinin anlaşılması karşısında, aradan geçen süre de gözetildiğinde, sanıklar lehine 5237 sayılı Kanun'un 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükümlerinin asgari seviyede uygulanması gerektiği halde, haksız tahrik hükümleri uygulanmayarak fazla ceza tayini hukuka aykırı bulunmuştur.

IV. KARAR Gerekçe bölümünün (2) ve (3) numaralı paragraflarında açıklanan nedenlerle sanıklar müdafilerinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin, 23.01.2025 tarihli ve 2025/213 Esas, 2025/183 Karar sayılı kararının "haksız tahrik ve teşebbüsün derecesi" yönlerinden 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, Başkan Vekili ... ve Üye ...'in karşı oyları ve oy çokluğu ile BOZULMASINA, Hükmolunan ceza miktarları ve tutuklulukta geçen süreler dikkate alınarak sanıklar müdafilerinin tahliye taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-a maddesi uyarınca Mersin 8. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 18.05.2026 tarihinde karar verildi.

K A R Ş I O Y Sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık, dosyamıza konu olayda kan gütme saikinin varlığına ilişkindir. Oluş ve kabule göre, katılanın, sanıkların kardeşi ...'ı 08.02.1990 tarihinde öldürmesi nedeniyle, sanıklar 22.12.2023 günü müşterek fail olarak katılana karşı öldürmeye teşebbüs suçunu işlemişlerdir.

Sanıklar ilk olayın üzerinden 33... ay geçtikten sonra dosyamıza konu suçu işlemişlerdir. Katılan, sanıkların kardeşini 34 yıl önce ağır tahrik altında öldürdüğünden verilen 6 yıl 8 ay hapis cezasını çekerek tahliye olmuştur. Kan gütme ile öldürme suçunun ihdas edilmesinin amacı, bir öldürme olayının güdülemesi sonucunda başka adam öldürme olaylarının yaşanması anlamına gelen kan davaları ile etkin mücadele etmektir. Kan davalarında devletin ceza yetkisini önemsemeyen, ölen taraf, cezayı kendileri vermek istemektedirler. İlkel bir adet olan kan davasında önceki ÖLDÜRENİN veya onun yakınının kan bedeli olarak öldürülmesidir. Diğer bir deyişle ölenin yakınlarının görev bilinci altında hareket ederek kanının yerde bırakılmamasıdır. Kan gütme, failin, daha önce öldürülen bir kimsenin intikamını almak için ilk olayın doğurduğu elem ve infial geçtikten sonra önceki olayın FAİLİ veya onun mensubu olduğu gruptan birisini öldürmesidir.

Belirtildiği üzere, kan gütme saiki ile öldürmenin en önemli unsurlarından biri önceki SUÇ FAİLİNİN veya şerikinin veya bunların mensubu olduğu aile veya aşiret yada tarikat mensuplarından birinin önceki ölenin yakınları tarafından öldürülmesidir. Dosyamıza konu olayda, tartışılan husus, üzerinden 34 yıl geçmiş önceki öldürme olayının failinin öldürülmesinde, haksız tahrik indirimi yapılıp yapılmayacağı yada kan gütme saiki ile öldürmenin kabul edilip edilmeyeceğine dairdir. Son yıllarda Dairemizce, ilk öldürmenin üzerinden ne kadar zaman geçerse geçsin önceki olayın failinin öldürülmesinde kan gütme saiki kabul edilmeyerek, haksız tahrikli öldürme kabul edilmektedir.

Halbuki Dairemizin önceki ve Ceza Genel Kurul kararları ile tüm makale ve kitaplarda, kan gütme saiki ile öldürme tanımı yapılırken, önceki öldürenin öldürülmesi halinde de kan gütme saiki kabul edilmiştir. Bu nedenlerle, tüm doktrin, önceki Dairemiz ve Ceza Genel Kurulu kararlarında, suçun tanımı yapılırken önceki olayın failinin de öldürülmesi halinde kan gütme ... öldürme kabul edildiğine göre, dosyamıza konu olayda 765 sayılı TCK'nın 51/2. maddesi gereğince ağır tahrik hüküm uygulanarak 6 yıl 8 ay cezası infaz edilmiş, önceki öldüreni 34 yıl sonra öldürme olayında kan gütme ... öldürmeyi kabul etmemek yasa koyucunun amacına aykırılık teşkil edecektir. Kan gütme ... öldürmede, ilk olay ile ikinci olay arasında çok kısa olmayan bir sürenin geçmesi, bu süre içerisinde failin ilk öldürme olayından duyduğu her türlü acı, kızgınlık ve öfkeden arınarak, bir görevi yerine getirme bilinci ile hareket ederek yeni suçu işlemesi gerekir.

Yukarıda açıklamaya çalıştığımız nedenlerle; 34 yıl önce kardeşlerini ağır tahrik altında öldürmek suçundan 6 yıl 8 ay hapis cezası alan ve cezası infaz edilen katılanın 34 yıl sonra öldürmeye teşebbüs suçunu işleyen sanıkların haksız tahriklerinin yerine görev bilinci haline gelen intikam ve kan davasına terk ettiği, sonuç ve kanaatine varıldığından sanıkların kan gütme ... öldürme suçundan cezalandırılmaları yerine haksız tahrik altında öldürme görüşüne dair sayın çoğunluğun kararına katılmamaktayız. Ceza Genel Kurulunun, 04.06.2013 tarih ve 1-1564/281 sayılı kararında "failin daha önce öldürülen kimsenin intikamını almak için ilk olayın doğurduğu elem ve infial geçtikten sonra SUÇLUYU ÖLDÜRMESİ halinde kan gütmenin kabul edileceği" belirtilmiştir.

Prof. Dr. ..., içtihatlarla kan gütme..... .2 "kan gütme ... hareket eden kişi de kendisini istila eden ve evvelce işlenen bir suça bağlı olan infial dolayısıyla tam bir irade serbestliği yoktur. Kan ve husumet, intikam alma duygusu kişinin benliğini o derece kaplamıştır ki, her şeyi göze alarak birinci SUÇ FAİLİNİ ya da O' nun mensup olduğu guruptan, aileden birisini, tutkusu altına girdiği ihtirasın etkisiyle öldürmekte ve bunu adete görev bilinciyle yapmaktadır.

... ..., Türk Ceza Hukuku 1985 IV - 392 "Kan gütme saikinin tahakkuku için son hadise maktulünün mutlaka evvelki suçun faili olması şart değildir. ..., ..., ... s.119 "öldüren kişi veya onun mensup olduğu aileden" Soyaslan, s.106 "katilleri ya da katilin yakınlarını" ... 3/4423 "failde kan gütme saiki mevcut oldukta, mağdurun kişiliğinin önemi yoktur. Bu kişi ilk adam öldürme suçunun faili olabilir ..." Bakıcı, s.199 "Birinci suçun faili .... öldürülmekte" (... ..., ... ... s.944 "fail, önceki suçun failini... öç alma duygusuyla ve bir görev bilinciyle öldürmelidir. CGK, 04.12.2024, 1-491/384; özel dairenin yerleşik kararlarında kabul edildiği üzerek kan gütme; failin daha önce öldürülen bir kimsenin intikamını almak için ilk olayın doğurduğu elem ve infial geçtikten sonra, suçluyu öldürmesi halinde söz konusu olur. Yine CGK'nın, 14.02.2024, 1-276/54; "kan gütme; failin daha önce öldürülen bir kimsenin intikamını almak için ilk olayın doğurduğu elem ve infial geçtikten sonra suçlunu mensup olduğu guruptan birisini veya SUÇLUYU öldürmesidir.

CGK. 10.12.1990 1-302/325" Nakleden ... 3. Bası 3/4232; CGK., 04.06.1973 1-32/458 Nakleden ... 3. Bası 3/4443; "CGK., 12.03.2002 1-51/219; CGK., 04.06.1973 332/458; "... Fail, önceki suç failini veya onun mensup olduğu grup yada aileden birisini... CGK., 04.05.1999 1-91/3"; CGK., 11.06.1996 1-105/130; CGK., 11.03.1991 1-36/76; CGK., 18.02.1991 1/1-41; CGK., 04.05.1999 1-91/93; "1. CD., 29.05.1963 341/1213 Nakleden ... 3/2040, 172 no.lu dipnot; " ... iptidai bir zihniyetin mahsulü olan kan gütme saiki ile adam öldürme ananesine göre; herhangi bir sebeple öldürülmüş olan kimsenin kan hısımlarından olan erkeklerin ve hatta icabında kadınların maktulün intikamını almak üzere katili veya onun hısımlarından bir erkeği... öldürmek... 1. CD. 08.04.1966 2368/814 Nakleden ... s. 393" ; Kardeşini öldürdüğü için maktulü öldürmeye tam teşebbüs eden sanığın eylemi her ne kadar TCK 450/4-10 maddeleriyle tecziyesi gerekirse de ... 1. CD., 29.08.1987 2893/2951 nakleden ..., Kişilere s.74, 101 no.lu dipnot";... maktulün intikamını almak üzere katili veya onun hısımlarından diğer bir erkeği öldürmesi şart olup... 1. CD., 05.04.1966 2386/814 Nakleden ... 3. Bası 3/4449; 1. CD., 01.07.1971 2563/2474 Nakleden ... 3. Bası 3/4450 Belirtilen nedenlerle, sanıkların dosyamıza konu suçu kan gütme ... işledikleri anlaşıldığından, sayın çoğunluğun haksız tahrikin kabulüne ilişkin görüşlerine katılmamaktayız. 09.06.2026