İlk Derece Mahkemesi · Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/770 E. 2025/413 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Daire
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2024/770
Karar No
2025/413
Karar Tarihi

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:... Esas - ... T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ... KARAR NO :... HAKİM : ... KATİP :... DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1-... 2-... VEKİLİ : Av.... DAVALILAR : 3- ... 4- ... 5... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... DAVA : İtirazın İptali, Alacak DAVA TARİHİ :... KARAR TARİHİ : ... GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :... Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali ve alacak istemli davanın yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... numaralı poliçe ile zorunlu mali mesuliyet sigortası yapılmış olan 34 ...plakalı aracın 04/01/2016 tarihinde 33 ... plakalı araçla çarpıştığını, 33...plakalı araç sürücüsü ...'ın söz konusu kazada vefat ettiğini ayrıca ... ismindeki yolcunun da sakat kaldığını, kazada hayatını kaybeden ...'ın mirasçıları tarafından müvekkili şirkete destekten yoksun kalma tazminatı yönünden başvuruda bulunulduğunu ve müvekkili şirket tarafından işbu dosya davalılarına 26/04/2016 tarihinde ...'ın %100 kusur oranı üzerinden 209.608,00-TL ve yine %100 kusur oranı üzerinden ...'nın maluliyeti sebebiyle ...'ya 16/11/2017 tarihinde 8.525,00-TL ve Ankara 9. İcra Müdürlüğü'ne 12/10/2018 tarihinde 3.164,88-TL olmak üzere toplamda 11.690,63-TL ödendiğini, Sandıklı Asliye Ceza Mahkemesi'nin 01/09/2016 tarih ve ... Esas ve...Karar sayılı ilamı ile bu trafik kazasına konu kusur oranında değişiklik meydana gelmiş olduğunu, ... Sigorta A.Ş. tarafından trafik sigortası yapılmış olan 33...plakalı aracın %75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kusur oranındaki bu değişiklikten dolayı İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve... Karar sayılı dosyası ile 18/06/2019 tarihinde müvekkili şirket tarafından 33...plakalı aracın trafik sigortacısı ... Sigorta A.Ş. aleyhine dava açılmış olup mahkemece kendilerine destekten yoksun kalma tazminatı ödenen kişilerin kazaya %75 kusuru ile ile sebebiyet veren ...'ın mirasçıları olması nedeniyle ...'ın kusuruna denk gelen kısım bakımından müvekkili şirketten destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceğini, bu nedenle müvekkili şirketçe ödenen destekten yoksun kalma tazminatının ...'ın kusuruna denk gelen kısmının davalı şirketten tahsili isteminin yerinde olmadığından bahisle davalarının reddedildiğini, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından ödeme emri gönderilen davalı borçlular tarafından süresi içinde takibe itiraz edilmiş olduğunu, icra müdürlüğünce takibin borçlular yönünden durdurulmasına karar verildiğini, Kayseri Arabuluculuk Bürosu'ndan yapılan arabuluculuk başvurusunun ise olumsuz sonuçlanmış olup arabuluculuk anlaşamama tutağının dava dilekçesinin ekinde sunulduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalarının kabulü ile icra takibine itiraz eden borçlular yönünden itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini ayrıca icra inkar tazminatına hükmedilmesini, diğer davalılar yönünden ise sebepsiz zenginleştikleri tutarlar yönünden müvekkili şirketin ödeme yaptığı tarihten itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalılar ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, müvekkillerinin trafik kazasının oluşumunda 3. kişi konumunda olduğunu, kusur oranlarının müvekkillerinin hak ve alacaklarını etkilemeyeceğini, davacı sigorta şirketi tarafından "ex gratia"nın gerçekleştirmiş olduğunu, bu nedenle ödenen paranın geri talep edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkillerinin kazada ölen miras bırakanlarının dava konusu kazasının oluşumunda bir kusuru bulunmadığını, yokluklarında düzenlenen ve dosyaya sunulan kusura ilişkin raporlardaki aleyhlerine olan hususları kabul etmediklerini, bu nedenlerle müvekkillerine karşı açılan haksız bu davanın tüm ferileriyle birlikte reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesine, haksız başlatılan icra takibi nedeniyle kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin icra dosyasında taraf olmadıklarını, davanın çözümlenebilmesi için her davalıya ne kadar ödeme yapıldığının tayin ve tespiti gerektiğini, müvekkillerinin müteveffanın mirasçıları olmadığını, bu sebeple kazanın oluşumunda 3. kişi konumunda olduklarını, bu nedenle kusur oranlarının hak ve menfaatlerini etkilemeyeceğini belirterek öncelikle müvekkilleri yönünden tensip zaptının dava dilekçesinin HMK'nun 119 ve devamı maddelerine göre unsurları taşıdığına yönelik kararından dönülerek dava dilekçesinin usule uygun hale getirilmesini ve kendilerine usule uygun dava dilekçesinin tebliğini talep ederek, usule uygun olarak talep sonucu muayyen dava dilekçesi kendilerine tebliğ edildikten sonra cevap dilekçesi sunacaklarını, yazılı talepleri kabul edilmez ise dava dilekçesinde diğer davalılar ... ve ... yönünden ise sebepsiz zenginleştikleri tutarlar şeklinde muğlak ve açık olmayan bir ifade kullanıldığını, zira bu ifadeye belirsiz alacak davası olarak kabul edilerek dava konusu miktarın belirlenebilir bir miktar olduğundan davanın usulden reddini talep etmişlerdir. DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Davacı tarafça; ZMMS poliçesi ve hasar dosyasına, İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve... Karar sayılı dava dosyasına, davacı şirket tarafından yaptırılan 19/02/2016 tarihli destekten yoksun kalma tazminat raporuna, trafik kaza tespit tutanağına, destekten yoksun kalanların başvurularını içerir dilekçelere, veraset ilamına, arabuluculuk anlaşamama tutanaklarına, yapılan ödemelere ilişkin dekontlara, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, Sandıklı Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ve...Karar sayılı 01/09/2016 tarihli gerekçeli kararına, İstanbul Merkez Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ... Esas sayılı dosyasına, İtiraz Hakem Heyeti'nin... sayılı dosyasına, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin... Esas ve... Karar sayılı dosyasına, stanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin... Esas ve ... Karar sayılı dosya kararının temyiz edilmesi üzerine ilgili Yargıtay dosyasına, bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır. Davalılar ..., ... ve ... tarafından; keşif ve bilirkişi incelemesine, tanık anlatımlarına, yemine, Yargıtay kararları ve içtihatlara, trafik kazası tespit tutanağına, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, Sandıklı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın soruşturma dosyasında düzenlenen 29/01/2016 tarihli bilirkişi raporuna delil olarak dayanmıştır. Davalılar ... ve ... tarafından; davacı ... Türk Sigorta Şirketi nezdinde açılan hasar dosyası olan ... no'lu hasar dosyasına, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Göçmen Kaçakcılığıyla Mücadele ve Hudut Kapıları Daire Başkanlığı'nın davalılar ... ve ...'ın son 10 yıllık yurtdışına giriş çıkış kayıtlarının ve vize bilgilerinin, tarih ve ülke gösterir şekildeki kayıtlarına, 06/04/2016 tarihli İş Bankası ödeme dekontuna, tanık anlatımlarına, ceza dava dosyasına, bilirkişi incelemesine, kusur raporuna ve ödeme makbuzlarına delil olarak dayanılmıştır. Taraflarca delil olarak dayanılan bir kısım kayıt ve belgeler dilekçeleri ekinde dava dosyasına sunulmuştur. Kayseri Genel İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı takip dosyasının Uyap sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize cevap verilmiştir. Anılan takip dosyasının Uyap kayıtları dosyamızla ilişkilendirilmiştir. İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas... Karar sayılı dava dosyasının Uyap kayıtları celbedilmiştir. Bu müzekkeremize cevap verilmiştir. Sandıklı Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak ... soruşturma sayılı dosyanın Uyap sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize cevap verilmiştir. Sandıklı Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas ve...Karar sayılı dava dosyasının Uyap sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize cevap verilmiştir. Dava dilekçesine ekli İş Bankası'na ait 26/04/2016 tarihli 209.608,00-TL miktarlı banka dekontunun ... tarafından düzenlenen 19/02/2016 tarihli aktüerya raporunun örneği eklenerek ... Türk Sigorta Şirketi('ne müzekkere yazılarak, ekte gönderilen evraklara konu ... -... ... hasar dosyasının tüm örneğinin, ödeme belgesinin, sulh feragat ve ibraname belge örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. Davacı vekili 12/12/2024 tarihli dilekçesi ekinde hasar dosyasındaki belgeleri sunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, ZMM sigortacısı olan davacı şirket tarafından trafik kazası nedeniyle ZMMS poliçesi gereği hak sahiplerine yaptığı ödemelerin kusur oranının değişmiş olması sebebiyle sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsili ve icra tabine itiraz eden davalılar yönünden bu amaçla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve bir kısım davalılara karşı sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca iptali istemlerine ilişkindir. Dava ilk olarak Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas... Karar sayılı ve 21/03/2024 tarihli kararı ile "Davanın HMK'nun 114/1-c maddesinde düzenlenen "mahkemenin görevli olması" dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, görevli mahkemenin Kayseri Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine, HMK'nun 20. maddesi gereğince süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurması halinde, dosyanın yetkili Kayseri Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, mahkeme esasının görevsizlik nedeniyle kapatılmasına, harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve sair hususların görevli mahkemece değerlendirilmesine, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine" karar verilmiş, kararın kesinleşmesi sonrasında dava dosyası 24/05/2024 tarihinde mahkememize tevzi edilmiştir. Mahkememizce evvelce yapılan inceleme sonrasında 28/05/2024 tarihli, ... Esas ve... Karar sayılı gerekçeli karar ile "Dosya kapsamına göre somut olayda; eldeki davada uyuşmazlığın sebepsiz zenginleşme hükümlerinden kaynaklandığı, bu davanın mutlak ve nispi ticari dava olmadığından davaya genel hükümler çerçevesinde bakılarak asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği, davanın 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açıldığı, buna göre Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri arasında görev ilişkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, HMK'nun 21. maddesi gereğince işbu kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı nedeni ile görevli mahkemenin tayini (merci tayini) için dava dosyasının Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, dosya merci tayini için Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'ne gönderilmiştir. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nce yapılan inceleme sonunda 10/09/2024 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı karar ilamı ile 6100 sayılı HMK'nun 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiş ve dava dosyası mahkememize gönderilmiştir. Mahkememize gönderilen dava dosyası mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmiştir. 6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır. Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibariyle 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır. Dava şartı arabuluculuk faaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları; Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına konu edilen nedenle davacının takipte borçlu olarak gösterilen davalılarından alacaklı olup olmadığı, davacı sigorta şirketinin ödediği paranın dava dilekçesinde yazılı kısmını dava dilekçesinde ismi yazılı davalılardan sebebiyle sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsili istenip isteyeceği ve icra takibine itiraz eden davalılar yönünden icra takibine vaki itirazlarının haklı olup olmadığı, bu itirazların iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar ve kötü niyet tazminatının koşullarının bulunup bulunmadığı, davalı tarafın zamanaşımı def'inin dinlenebilir olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Davalı tarafın zamanaşımı def'inin incelenmesinde; Sandıklı Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasında davacının katılan veya başka bir sıfatla taraf olmadığı, İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve... Karar sayılı dosyasında 19/01/2021 tarihinde karar verildiği, kararın taraflara 03/05/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davacının başvuru üzerine 13/06/2023 tarihinde istinaf başvuru formunun düzenlendiği, davanın açıldığı tarih itibariyle bu kararın kesinleşmediği, davacının 05/06/2023 tariinde icra takibi başlattığı TBK'nun 82. maddesi uyarınca davalıların sebepsiz zenginleştiğini öğrendiği tarih ile icra takip tarihi arasında 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı dikkate alınarak davalıların zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/645 Esas ve 2018/4877 Karar sayılı emsal kararı). Zarar sigortalarında sigorta edenin asli borcu, sözleşme ile teminat altına alınan şart gerçekleştiğinde doğan zararı karşılamaktır. Bazı durumlarda sigorta şirketleri, poliçe kapsamında yer alan teminatların dışında kalan hallerde de hasarı karşılamaktadır. Sigorta şirketinin yaptığı bu ödemeye, lütuf ödemesi adı verilir. Lütuf ödemesi, dünya literatüründe "Ex Gratia" olarak anılmaktadır. Sigorta şirketi tarafından yapılan bu ödeme, sözleşme kapsamında değerlendirilmemektedir. Sigorta şirketinin bu ödemeyi yapma açısından ahlaki yahut eksik borç ödemesi dahil hiçbir hukuki yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu bağlamda yapılan ödemede sigorta şirketinin, sigorta ettiren ile arasındaki ekonomik ilişkiyi korumak ve ticari itibarını artırmak gibi gayeler ile hareket ettiği kabul edilmektedir. Lakin yapılan bu ödemeler sonucunda sigorta eden halefiyet hakkı kazanamayacaktır. Bunun sebebi, sigorta ödemesinin poliçe kapsamında gerçekleşmemesidir. Zira sigorta edenin halefiyeti için geçerli bir sigorta sözleşmesinin mevcudiyeti aranmaktadır. Yapılan ödeme ise söz konusu sözleşmeye bağlı yapılmamaktadır. Bu halde, sözleşmenin varlığı şartı gerçekleşmediği için sigorta edenin halefiyeti de mümkün olmayacaktır. Nitekim, lütuf ödemesinin varlığı halinde sigorta edenin zararın sorumlularına karşı dava açamayacağı Yargıtay tarafından da kabul görmektedir. Eldeki davada davacı şirket tarafından ... numaralı poliçe ile zorunlu mali mesuliyet sigortası yapılmış olan 34 ...plakalı aracın 04/01/2016 tarihinde 33...plakalı araçla çarpıştığını, söz konusu kaza sonucu 33...plakalı araç sürücüsü ...'ın vefat ettiğini ayrıca ... ismindeki yolcunun da sakat kaldığını, kazada hayatını kaybeden ...'ın mirasçıları tarafından davacı şirkete destekten yoksun kalma tazminatı yönünden başvuruda bulunulduğunu ve davacı sigorta şirketi tarafından işbu dosyanın davalılarına 26/04/2016 tarihinde ...'ın %100 kusur oranı üzerinden 209.608,00-TL ve yine %100 kusur oranı üzerinden ...'nın maluliyeti sebebiyle ...'ya 16/11/2017 tarihinde 8.525,00-TL ve Ankara 9. İcra Müdürlüğü'ne 12/10/2018 tarihinde 3.164,88-TL olmak üzere toplamda 11.690,63-TL ödendiğini, Sandıklı Asliye Ceza Mahkemesi'nin 01/09/2016 tarih ve ... Esas ve...Karar sayılı ilamı ile bu trafik kazasına konu kusur oranında değişiklik meydana gelmiş olduğunu, ... Sigorta A.Ş. tarafından trafik sigortası yapılmış olan 33...plakalı aracın %75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kusur oranındaki bu değişiklikten dolayı İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve... Karar sayılı dosyası ile 18/06/2019 tarihinde davacı şirket tarafından 33...plakalı aracın trafik sigortacısı ... Sigorta A.Ş. aleyhine dava açıldığını, anılan mahkemece kendilerine destekten yoksun kalma tazminatı ödenen kişilerin kazaya %75 kusuru ile ile sebebiyet veren ...'ın mirasçıları olması nedeniyle ...'ın kusuruna denk gelen kısım bakımından davacı şirketten destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceğini, bu nedenle davacı şirketçe ödenen destekten yoksun kalma tazminatının ...'ın kusuruna denk gelen kısmının davalı şirketten tahsili isteminin yerinde olmadığından bahisle davalarının reddedildiğini, davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS kapsamında zarar gören davalılara ödenen destekten yoksun kalma tazminatı ödemesinin fazla olduğunu, fazla ödenen destekten yoksun kalma tazminatının tahsili için davacı sigorta şirketi tarafından Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, takip dosyasından ödeme emri gönderilen davalı borçlular tarafından süresi içinde takibe itiraz etiklerini ve icra müdürlüğünce takibin bu borçlular yönünden durdurulmasına karar verildiğini, fazla ödemenin iadesinin sağlanabilmesi amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve bir kısım davalılar yönünden ise davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS kapsamında zarar gören davalılara ödenen destekten yoksun kalma tazminatı ödemesinin fazla olduğundan bahisle sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince iadesi talep edilmektedir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin emsal nitelikteki 2016/12674 Esas ve 2019/4847 Karar sayılı ilamında; "...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "İşletenlerin, bu Kanun'un 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." ... Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, ZMSS'nin amacı, trafik kazaları sonucu 3. kişilere verilecek zararların güvence altına alınmasıdır. ZMSS Genel Şartları'nın "Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı A.3-b maddesinde de, işleten tarafından ileri sürülecek tazminat taleplerinin sigorta teminatı dışında olduğu açık olarak düzenlenmiştir. Somut olayda, davacı tarafından, sigortalının ...olduğu ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın yaptığı tek taraflı kaza sonucunda, araçta bulunan ve davalı/sigortalı ... eşi olan ...vefat etmiş olup, açılan hasar dosyası kapsamında alınan aktüer raporu doğrultusunda ve konuya ilişkin poliçe ve sair belgeler incelenmek sureti ile davalı/sigortalı ... 'e (eşinin vefatı nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı olarak) 90.097,82-TL ödeme yapılmış ve Beliman Dönmez'in aracın işleteni olduğu, yapılan ödemenin sehven yapıldığı ileri sürülerek, ödemenin sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak iadesi talep edilmiştir. Davacı sigorta şirketi ancak sigorta poliçesi çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olup, kendisi tarafından düzenlemiş olan poliçeye dayalı olarak ödeme yaparken basiretli bir tacir gibi davranarak gerekli incelemeyi yapması gerekirken bu şekilde davranmamış ve poliçe teminatında olmayan bir ödemeyi iradi olarak gerçekleştirmiştir. Her ne kadar TBK'nun 78/1. maddesi "Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir." hükmünü havi ise de, davacı sigorta şirketinin, kendi düzenlemiş olduğu poliçeye dayalı olarak yaptığı ödemeyi "kendisini borçlu sanarak" yapmış olduğunu ileri sürmesi mümkün değildir. Bu durumda, poliçede teminat dışı kaldığı halde yapılan ödemenin lütuf (ex gratia) ödemesi olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu ödemenin davacı sigorta şirketine sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak talep hakkı vermeyeceği ..." belirlemesinde bulunmuştur. Dava, zorunlu mali mesuliyet sigorta şirketi olan davacı tarafından davalılara ödenen tazminatların sürücünün kusuruna denk gelen miktarının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istirdadı istemine yöneliktir. Türk Borçlar Kanunu'nun 78. maddesi uyarınca borçlu olmadığı edimi kendi isteği ile yerine getiren kimse bunu ancak kendisini borçlu zannederek verdiğini ispat etmesi halinde isteyebilecektir. Ancak ödemede bulunan, borçlu olmadığını bildiği yahut bilebilecek durumda olduğu halde ödeme yapmışsa, bu kapsamdaki ödeme lütuf ödemesi mahiyetinde olduğundan iadesi talep edilemez. Somut olayda, davacı sigorta poliçesi çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olup, poliçeye dayalı olarak ödeme yaparken basiretli tacir gibi davranarak tazminat ödemesine neden olan trafik kazasındaki kusur durumu ile ilgili gerekli incelemeyi yapması gerekirken, bu konuda gerekli araştırma ve incelemeyi yapmadan savcılık soruşturma dosyasındaki kusur bilirkişinin raporu doğru kabul edilerek savcılık soruşturmasının ve akabinde açılan ceza yargılamasının beklenilmeksizin destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli iş göremezlik tazminatı ödemesini iradi olarak gerçekleştirmiştir. Bu durumda davacı sigorta şirketinin lütuf ödemesi yaptığı, yapılan ödemeyi geri isteyemeyeceği kanaatine varıldığından mahkememizce davanın reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/13295 Esas ve 2018/7097 Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 2021/1982 Esas ve 2024/838 Karar sayılı ve 2021/1903 Esas ve 2024/435 Karar sayılı karar ilamları, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi'nin 2022/1560 Esas ve 2023/1612 Karar sayılı sayılı karar ilamı). Eldeki davada, davalılar ..., ... ve ... tarafından kötüniyet tazminatı talep etmektedir. İİK'nun 67/1. maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötüniyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir". Buna göre davalılar lehine kötüniyet tazminatına hükmetmek için davacının takipte haksız ve kötüniyetli olması ve davalının talebi gerekir. Dosya kapsamındaki delillere göre davacının icra takibinde kötü niyetli olduğuna ilişkin delil bulunmadığı dikkate alındığında koşulları bulunmadığından davalılar ..., ... ve ...'ın kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Koşulları bulunmadığından davalılar ..., ... ve ...'ın kötüniyet tazminatı isteminin REDDİNE, 3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 615,40-TL nispi karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan peşin olarak alınan 3.714,01-TL peşin harcın mahsubu ile fazla yatan 3.098,61-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacı tarafa iadesine, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 5)Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği davacı üzerinde bırakılmasına, 6)Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7)6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, 8)Kararın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 9)Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 34.796,74-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 10-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, 11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına, Dair, davacı vekili Av. ... , davalılar ..., ... ve ... vekili Av. ... 'ın yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip ... E-imzalıdır Hakim ... E-imzalıdır

Atıf: Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/770, K. 2025/413, T. 05.05.2025, www.arakarar.com/karar/kayseri-1-asliye-ticaret-mahkemesi-2024-770-e-2025-413-k-d12d25b6cc64