İlk Derece Mahkemesi 2026/83 E. 2026/118 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2026/83 Esas - 2026/118 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2026/83 Esas KARAR NO : 2026/118

DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 04/12/2024 KARAR TARİHİ : 26/02/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 24/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen davaların yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; ... İnşaat San. Tur. Mad. ve Tic. A.Ş. ile ... ...Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetim A.Ş. arasında 20.11.2014 tarihli anahtar teslimi götürü bedel, "... .... .... Mimarlık Mühendislik İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti tarafından yürütüleceğinin yükleniciye bildirildiği, sözleşme kapsamında İdareye 5.030.910,00 TL bedelli, 13/03/2017 tarihine kadar geçerli kesin teminat mektubu verildiğini, mevcut tehlikelerin defi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebiyle yapmış olunan başvuru üzerine ... 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.11.2019 tarih ve E:2019/44 D. İş, K:2019/46 D.İş sayılı kararı ile " İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin talebinin 2.647.927,00 TL. 'nin 96120'sine tekabül eden 3.177.512,40 TL 'lik teminat mukabilinde ihtiyati tedbir talebinin KABULÜNE " karar verilmiş olduğunu, söz konusu karara istinaden ... A.Ş. ... Ticari Şubesi tarafından düzenlenen 08/10/2017 tarih ve 73310003873 nolu 3.177.512,40 TL bedelli, sü teminat mektubu " tedbir dosyasına sunulmuş/yazı işleri müdürlüğü kasasına teslim edilmiş ve kararın infazı için ... 18. İcra Müdürlüğünün 2019/44 D. İş sayılı dosyasına da bilgi verildiğini, HMK m. 397/1 uyarınca, tedbir kararının devamlılığının sağlanması ve kesin kabul ile kesin hakkediş düzenlenmesi konularında ortaya çıkan muarazanın giderilmesi gerektiğini belirterek ... Bankası A.Ş. ... Ticari Şubesi tarafından düzenlenen 04/10/2017 tarih ve 73310003873 nolu kesin teminat mektubuna sataşmanın önlenmesine ve kesin teminat mektubunun aynen iadesine, mümkün görülmez ise kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğüne, kesin kabul ve kesin hakedişin mahkeme eliyle yaptırılarak, davalı İdarenin sözleşme hükümlerine aykırı davranışları nedeniyle ortaya çıkan muarazanın men'ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde özetle; davacı iddialarının aksine kesin kabul süre tespit tutanağında belirtilen eksik ve kusurlu işler davacının dava dilekçesinde 8. madde altında saydıkları eksik ve kusurlu işleri "haklı gerekçe" ile yapmadığı iddialarının mesnetsiz olduğunu, davacı tarafın, kesin kabul eksik ve kusurlu işler listesinde yer alan elektrik tesisatı ile ilgi genel olarak "eksik ve kusurlu" olmadığı iddiası ile yapmayacağını belirttiği, oysa ki anılan eksik ve kusurlu işleri (ve kesin kabul süre tespit tutanağında belirtilen diğer el ve kusurlu işleri) tamamlamak davacının sorumluluğunda olduğunu, davacının bu eksik ve kusurlu işleri yapmaktan haksız bir şekilde kaçındığını, diğer taraftan ... ... .... .... Esas sayılı davasında davalı ... A.Ş. davaya cevaplarında, davacı ... Ltd.Şti.nin alt yüklenici olarak yükümlülüklerini yerine getirmediğini, eksik ve kusurlu işler yaptığını beyan ettiğini, bu beyanları da dikkate alındığında esasen işbu davanın davacısı ... her ne kadar elektrik ile ilgili eksik ve kusurlu işlerin tamamlandığını iddia etmekte ise de tevil yoluyla da olsa diğer davada kesin kabul süre tespit tutanağında yer alan eksik ve kusurlu işlerin varlığını kabul ettiğini, kesin kabulün sonuçlandırılamamasının sebebinin davacı tarafın eksik ve kusurlu işleri yapmaktan kaçınması ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi olduğunu, davacının kendi kusuru ile meydana getirdiği durum ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle kesin kabulün sonuçlandırılamadığını, buna mukabil işi geciktirmesine rağmen teminat mektubunun süresini uzatmayarak sözleşme ve ilgili mevzuata aykırı davrandığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Birleşen 2024/268 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İnşaat San. Mad. Ve Tic. A.Ş. ile ... ...Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. arasında 20/11/2014 tarihli anahtar teslimi götürü bedele, "63924 Ada 1 Parsel ... Teknoloji Geliştirme Bölgesi 1. Etap İnşaatı ile Altyapı ve Çevre düzenleme İnşaatı İşi Sözleşmesi" akdedildiğini ve sözleşme konusu işin yüklenici tarafından taahhüt edildiğini, idarenin 17/11/2014 tarih ve YKB-2014/17 sayılı yazısı ile Sözleşmenin Müşavirlik (Kontrollük) hizmetlerinin İdare adına Renktaş Mimarlık Mühendislik İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından yürütüleceğinin Yüklenici'ye bildirildiğini, müvekkilinin sözleşme gereği yükümlendiği işleri tam, zamanında ve gereği gibi yerine getirmesine rağmen davalı tarafından kesin kabul, kesin hesap yapılmaması ve teminatın iade edilmemesi nedeniyle taraflar arasında uyuşmazlık yaşandığını, idarece kötü niyetli olarak çıkarılan ihtilaf nedeniyle teminat mektubunda olası tehditlerin önlenmesi amacıyla mahkemeye başvurulduğunu, HMK 397/1 uyarınca tedbir kararının devamlılığının sağlanması ve kesin kabul ile kesin hakkediş düzenlenmesi konularında ortaya çıkan muarazanın giderilmesi amacıyla ikame edilen davanın ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına kaydedildiğini, davacının davaya konu iş konusunda edimini yerine getirmiş olduğunu, anlaşmazlığa konu 5 nolu mukayeseli keşfe dair tarafların sunmuş olduğu evrakların incelenmesi sonucu, davacının davalıdan 5 nolu mukayeseli keşif kapsamınd 260.842, 03 TL (KDV hariç) alacaklı olduğunu, davacının taraflar arasında imzalanmış olan hakkedişlere koymuş olduğu ihtirazi kayıtlardan fiyat farkının hesaplanması için ödenek yüzdelerinin belirlenmesi ve revize iş programı üzerinden fiyat farkı hesaplanması konusundaki ihtirazi kaydında haklı olduğunu, bu kapsamda davacının davalıdan 1.443,141,85TL (KDV hariç) fiyat farkı alacağı bulunduğunu, 5 nolu mukayeseli keşif bedelinin fiyat farkı ve KDV dahil davacının kesin hesap alacağının 2.010.700,99TL olduğunu, davacının davaya konu işi bitirmiş olduğunu, heyetlerince hazırlanmış olan kesin hesapta da davacının davalıdan alacaklı olduğunu, göz önüne alındığında davalı nezdindeki 2.647.927,00TL tutarındaki kesin teminat mektubunun davacıya iade edilmesine karar verilmesi ve ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile işbu dava dosyası arasında bağlantı bulunduğundan ve işbu davanın ek dava niteliğinde olduğunda nazara alınarak dosyaların ivedilikle birleştirme kararı verilmesini, mahkeme aksi kanaatte olursa fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına kazandırılan 03.04.2024 tarihli Bilirkişi 3. Ek Raporu uyarınca tespit edilen 2.005.256,65 TL davacının kesin hesap ve kesin hakedişe dayalı alacağından anılan mahkeme dosyasında talep edilen 100.000,00 TL'nin düşülmesi suretiyle şimdilik 1.905.256, 65 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işlemiş/işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Birleşen 2024/268 Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının alacak iddialarını asla kabul etmemekle beraber,dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, anılan bilirkişi kurulu raporlarına yapmış oldukları detaylı itirazların da ifade olunduğu üzere rapordaki davalı aleyhine yapılan tespit ve değerlendirmeler ile hesaplamaların hatalı olduğunu, raporu ve bu rapora istinaden iddia edilen alacak iddialarını kabul etmenin mümkün olmadığını, davacı tarafın sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu sebeple herhangi bir alacağı bulunduğu iddiasının kabul edilemeyeceğini, 493.546,80 TL'nin davacının iddia konusu kesin hesap alacağından mahsubunun gerektiği hususunun izahtan vareste bulunduğunu, bir an için alacağı bulunduğu kabul edilse dahi işbu alacaktan sözleşme gereği davacı tarafça karşılanması gereken yapı Kullanma İzin Belgesi için İlgili Kurum veya Kuruluşlara davalının ödemiş olduğu tutarların mahsubu/kesilmesi gerektiğini, yapı kullanım izin belgesi davalı tarafından alındığını ve anılan belgenin alınabilmesi için ödenmesi gereken bedellerin de yine davalı tarafından karşılandığını, 226.630,80 TL ve de 266.916,00 TL'lik iskan için gerekli giderler toplamı 493.546,80 TL'nin de davacı yüklenicinin kesin hesabından mahsubu gerektiğini, 03.04.2024 tarihli raporda bilirkişi heyetinin davacının kesin hakedişlerinden kesilmesi gereken cezanın 5.444,34 TL olduğunu ifade ettiğini, ancak 02.10.2023 tarihli itiraz dilekçesinde detaylarıyla açıklandığı üzere 55.428,05 TL'lik cezanın kesin hesapta değerlendirilmesi ve mahsubu gerektiğini, yine aynı raporda fiyat farkı alacaklarına dair itirazlarının da değerlendirilmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Birleşen ... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İnşaat San. Tur. Mad. ve Tic. A.Ş. ile ... ...Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. Arasında 20.11.2014 tarihli anahtar teslimi götürü bedel, “63924 Ada 1 Parsel ... Teknoloji Geliştirme Bölgesi 1. Etap İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenleme İnşaatı İşi Sözleşmesi ile sözleşme konusu işin yüklenici tarafından yerine getirilmesinin taahhüt edildiğini, müvekkilinin sözleşme gereği yükümlendiği işleri zamanında ve eksiksiz yerine getirmesine rağmen davalı tarafından kesin kabul, kesin hesap yapılmadığını ve teminatın iade edilmediğini, bu nedenlerle ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında açılan davada kesin teminat mektubuna sataşmanın önlenmesi ve kesin hesabın mahkeme eliyle yapılarak muarazanın meni istemiyle ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında dava açıldığının ve yargılamaya devam edildiğini belirterek ve fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarını saklı tutarak, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına kazandırılan 03.04.2024 tarihli Bilirkişi 3. Ek Raporu uyarınca tespit edilen müvekkilinin kesin hesap/kesin hak ediş alacağı olan 2.005.256,65 TL nin temerrüt tarihinden itibaren işlemiş/işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen ... Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın birleşen 12.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının dava konularının ve talep sonuçlarının aynı olduğunu, bu nedenle derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, Birleşen 1... .... .... Esas sayılı dosyadaki 100.000 TL'lik alacak taleplerinin ise "zorunlu arabuluculuk dava şartı noksanlığı" nedeniyle reddi gerektiğini, zamanaşımı def"inde bulunduklarını, davacı tarafın sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu sebeple herhangi bir alacağı bulunduğu iddiasının kabul edilemeyeceğini, 493.546,80 TL'nin davacının iddia konusu kesin hesap alacağından mahsubunun gerektiği hususunun izahtan vareste bulunduğunu, 03.04.2024 tarihli raporda bilirkişi heyetinin davacının kesin hakedişlerinden kesilmesi gereken cezanın 5.444,34 TL olduğunu ifade ettiğini, ancak 02.10.2023 tarihli itiraz dilekçesinde detaylarıyla açıklandığı üzere 55.428,05 TL'lik cezanın kesin hesapta değerlendirilmesi ve mahsubu gerektiğini, yine aynı raporda fiyat farkı alacaklarına dair itirazlarının da değerlendirilmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur. ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 19/04/2024 tarih ve ...Karar sayılı ve 06/12/2024 tarihli ... .... .... Karar sayılı kararları ile dosyaların mahkememiz dosyası ile birleştirmesine karar verilmiş, yargılamaya mahkememizin ... Esası üzerinden devam olunmuştur. Asıl dava; taraflar arasında imzalanan 20/11/2014 tarihli eser sözleşmesi uyarınca davacı yüklenici tarafından üstlenen edimlerin yerine getirilmesine rağmen davalının kesin kabul ve kesin hakedişi yapmadığı iddiasına dayalı olarak davacı tarafça davalıya verilen teminat mektubunun iadesine olmadığı takdirde hükümsüzlüğüne, kesin kabul ve kesin hakedişin mahkeme eliyle yaptırılarak davalı tarafından çıkarılan muarazanın men'i istemine ilişkin olup, birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2024/268 Esas sayılı davası; 20/11/2014 tarihli eser sözleşmesi uyarınca kesin hakediş alacağına yönelik asıl davaya ilişkin ek dava, birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davası; 20/11/2014 tarihli eser sözleşmesi uyarınca kesin hakediş alacağına yönelik asıl davaya ilişkin ek davadır. Mahkememizin 16/01/2025 tarihli ... Karar sayılı kararı ile " Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu gereği her bir dava yönünden münhasıran arabuluculuk süreci işletilmesi gerekmekte olup, asıl davanın kesin hesap hakediş alacağına yönelik davasında ve eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemli birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2024/268 Esas sayılı asıl davaya ek davası yönünden davacının dava şartı arabuluculuk sürecini işletmediği, münhasıran arabuluculuk son tutanağın aslını ya da aslının aynı olduğu onaylı suretini sunmadığı ve asıl davada kesin hesap hakediş alacağına yönelik alacak istemli talebin ve bu talebin ek davası niteliğindeki birleşen dbirleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2024/268 Esas sayılı davasının davaların açıldığı tarih itibariyle arabuluculuk dava şartına tabi olması nedeniyle; asıl davada kesin hesap hakediş alacağına yönelik davanın ve birleşen ... .... .... .... Esas sayılı davasının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2 maddesi yollaması ile Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Bu kez davacı birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davası ile arabuluculuk dava şartını yerine getirerek eldeki davayı birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2024/268 Esas sayılı davası ile aynı talep kapsamıyla asıl davaya ek dava olarak açmış ise de her iki dava arasında derdestlik bulunduğu anlaşılmakla birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasının, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ı ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Asıl davadaki kesin teminat mektubunun iadesi istemine ilişkin dava ise; davanın açıldığı tarih itibariyle alacak veya tazminat istemlerine ilişkin olmadığından, arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı değerlendirilerek işin esası incelenmiştir (Benzer yönde ... Bölge Adliye Mahkemesi ... .... .... Karar sayılı ilamı). Mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınabilir nitelikteki, bilirkişi heyetinin 03/04/2024 tarihli ikinci ek rapor ile davacının kesin hesap alacağının 2.005.256,65 TL olarak hesaplandığı anlaşılmakla, davacının davalıya 2.647.927,00 TL kesin teminat mektubu vermiş olduğu, davacı uhdesindeki işin tamamlanmış olduğu, iş ile ilgili kesin kabulün yapılmış olduğu ve iş ile ilgili kesin hesabın da bilirkişi marifetiyle hazırlanmış olduğu, bu kesin hesap uyarınca davacının davalıdan alacaklı olduğu göz önüne alındığında, davalı nezdindeki teminat mektubunun davacıya iade iadesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle asıl davada kesin teminat mektubunun iadesi talebinin kabulü ile; ... .... .... Bankası A.Ş. ... Ticari Şubesi'ne ait 04/10/2017 tarihli, 73310003873 numaralı (2.647.927,00 TL bedelli) kesin teminat mektubunun davacıya iadesine, Asıl davada kesin hesap hakediş alacağına yönelik davanın, Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, Birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2024/268 Esas sayılı davanın, Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, Birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davanın, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ı ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, bu kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi'nin 08/01/2026 tarihli 2025/333 Esas 2026/14 Karar sayılı ilamı ile "Taraflar arasında imzalanan sözleşme ile davacı, davalıya alt yapı ve çevre düzenlemesi işleri yapmayı taahhüt etmiştir. Davacı asıl davada imalat bedeli alacaklarının bir kısmının ödenmediğini iddia ederek, imalat bedeli alacağı ve teminat mektuplarının iadesini istemiş, birleşen davalarda ise imalat bedeli alacağı talep etmiştir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşme niteliği itibariyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesidir. Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği, tam olarak iki tarafa borç yükleyen sözleşmedir. 1- Mahkemece birleşen ... 12 ATM'nin ... Esas sayılı davasını derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle reddetmiştir. Bu davada istenilen 2.005.256,65 TL imalat bedeli alacağının 100.000,00 TL'sinin asıl davaya, 1.905.256,65 TL'sinin ise birleşen ... Esas sayılı davasına konu edildiği görülmektedir. Dava sebeplerinin, dava konularının ve taraflarının aynı olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle mahkemece söz konusu davanın derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 2- 19.12.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na 5/A maddesi eklenmiştir. Anılan maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” düzenlemesi getirilmiştir. Görüldüğü üzere, 6102 sayılı TTK’ye eklenen 5/A maddesinde, Kanun’un 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri olan ticari davalarda, arabuluculuk dava şartı olarak belirlenmiştir. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A/2 maddesinde "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." Düzenlemesi yapılmıştır. .... .... .... K sayılı bir ilamında da belirtildiği üzere arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanması da mümkün değildir. Mahkemece asıl davadaki ve birleşen ... Esas sayılı dosyasındaki imalat bedeli alacağı talepleri arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilmiş, asıl davadaki teminat mektubunun iadesi talebi ise kabul edilmiştir. Teminat mektubunun teminat fonksiyonunun devam edip etmediği, iade koşullarının oluşup oluşmadığı, taraflar arasındaki kesin hesabın çıkartılmasını, tarafların alacak ve borç durumlarının tam olarak tespit edilmesini gerektirir. Bu niteliği itibariyle söz konusu talep alacak talebi mahiyetindedir. Nitekim bu tür taleplerden nispi harç alınmaktadır. Bu itibarla, mahkemece söz konusu bu talep yönünden de arabuluculuk hususunun dava şartı olduğunun nazara alınmaması isabetli olmamıştır. 3- Yüklenicinin sözleşmenin 7. maddesi uyarınca yapı kullanma izin belgesini de alması gerekirken bunu almadığı, işi eksik ve kusurlu yaptığı, kesin kabulün de eksikler listesi düzenlenerek yapıldığı dosya kapsamı ile sabittir. Mahkemece kesin kabul eksikleri listesi düzenlenirken, davalı iş sahibinin bu konuyla ilgili talep hakkını saklı tutmadığı gerekçesiyle, davalı iş sahibinin kesin kabul eksiklerini giderim bedeli davacının teminatlarından mahsup edilmemiştir. İş sahibinin kesin kabul eksiklerinin giderim bedelini talep edebilmesi için bir ihtirazi kayıt koyması şart değildir. Mahkeme kabulüne göre de, kesin kabul eksiklerinin mahalli serbest rayice göre hesaplanacak giderim bedeli düşülmeden, teminat mektubunun iadesine karar verilmesi de hatalı olmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle eksik inceleme ve değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmadığından, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4,6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde incelenip karara bağlanması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. " gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkememiz kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden esas hakkında bir karar verilmek üzere mahkememize gönderilmesine karar verilmiş, dosya bu kez mahkememizin 2026/83 Esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış, aynı Kanun'un 114/2 maddesinde ise, diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. 19.12.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na 5/A maddesi eklenmiştir. Anılan maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” düzenlemesi getirilmiştir. Görüldüğü üzere, 6102 sayılı TTK’ye eklenen 5/A maddesinde, Kanun’un 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri olan ticari davalarda, arabuluculuk dava şartı olarak belirlenmiştir. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A/2 maddesi "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesini içermekte olup, bu madde ile dava açılmadan arabuluculuğa başvurulması hali dava şartı olarak kabul edilmiştir. Somut olayda; asıl ve birleşen davada davacı vekilinin mahkememizin 16/01/2025 tarihli ... Karar sayılı kararında usulden redde ilişkin tüm hüküm bentleri yönünden, asıl ve birleşen davalarda davalı vekilinin ise teminat mektubunun iadesi davasının kabulü yönünden istinaf kanun yoluna başvurdukları, nitekim ... Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi'nin 08/01/2026 tarihli 2025/333 Esas 2026/14 Karar sayılı ilamı ile mahkememizin 16/01/2025 tarihli ... Karar sayılı kararının tamamının kaldırılmasına karar verildiği, bu haliyle kesinleşmiş bir hüküm bendinin bulunmadığı değerlendirilmekle; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu gereği her bir dava yönünden münhasıran arabuluculuk süreci işletilmesi gerekmekte olup, asıl davada ve eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemli birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2024/268 Esas sayılı asıl davaya ek davası yönünden davacının dava şartı arabuluculuk sürecini işletmediği, münhasıran arabuluculuk son tutanağın aslını ya da aslının aynı olduğu onaylı suretini sunmadığı ve asıl davada istinaf karar ilamı ile işaret edilen teminat mektubunun iadesi davasının ve kesin hesap hakediş alacağına yönelik alacak istemli talebin, bu talebin ek davası niteliğindeki birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2024/268 Esas sayılı davasının, davaların açıldığı tarih itibariyle arabuluculuk dava şartına tabi olması nedeniyle; asıl davanın ve birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2024/268 Esas sayılı davasının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2 maddesi yollaması ile Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Bu kez davacı birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davası ile arabuluculuk dava şartını yerine getirerek eldeki davayı birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2024/268 Esas sayılı davası ile aynı talep kapsamıyla asıl davaya ek dava olarak açmış ise de her iki dava arasında derdestlik bulunduğu anlaşılmakla birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasının, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ı ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Asıl davada kesin teminat mektubunun iadesi talebine yönelik davanın, Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 1.a- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 45.219,98 TL harçtan mahsubu ile Hazineye irat kaydına, bakiye 44.487,98 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 1.b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 1.c-Davalı tarafından yapılan 460 TL posta ücreti yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 1.ç-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 45.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 2-Asıl davada kesin hesap hakediş alacağına yönelik davanın, Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 2.a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.707,75 TL harçtan mahsubu ile Hazineye irat kaydına, bakiye 975,75 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 2.b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 2.c-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 45.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3-Birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2024/268 Esas sayılı davanın, Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 3.a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 32.537,03 TL harçtan mahsubu ile Hazineye irat kaydına, bakiye ‭31.805,03‬‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3.b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 3.c-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 45.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Birleşen ... ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davanın, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ı ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 4.a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 34.244,78 TL harçtan mahsubu ile Hazineye irat kaydına, bakiye ‭33.512,78‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 4.b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4.c-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 45.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy çokluğu ile verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/02/2026

KARŞI OY

Mahkememizin 16/01/2025 tarih ve ... Karar nolu kararı ile asıl davadaki taleplerden kesin teminat mektubunun iadesi talebinin kabulüne, kesin hesap hakediş alacağına yönelik davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, birleşen ... .... .... .... Esas nolu davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, birleşen ... ... .... .... Esas nolu davanın ise dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir. Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili yalnızca birleşen ... ... .... ... Esas nolu davada verilen karara karşı, asıl ve birleşen davalarda davalı vekili ise yalnızca asıl davada verilen kesin teminat mektubunun iadesi talebinin kabulü kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 24. maddesindeki tasarruf ve 26. maddesindeki taleple bağlılık ilkeleri ilk derece mahkemelerinde olduğu gibi bölge adliye mahkemelerinde de geçerlidir, bölge adliye mahkemesi istinaf kanun yoluna başvurulmayan kararı kendiliğinden inceleyemez ancak aynı Kanunun 355. maddesi gereğince istinaf kanun yoluna başvurulan kararda kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde istinaf dilekçesinde belirtilmese bile bu aykırılığı göz önünde bulundurabilir. Mahkememizin 16/01/2025 tarih ve ... Karar nolu kararının asıl davadaki taleplerden kesin hesap hakediş alacağına yönelik davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine ve birleşen ... .... .... Esas nolu davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine kararları istinaf kanun yoluna başvurulmayarak kesinleştiğinden bu kararlar yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşüncesindeyim. Üye 104679 e-imza