İlk Derece Mahkemesi 2026/814 E. 2026/655 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/814 KARAR NO : 2026/655

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 16/06/2025 KARAR TARİHİ : 16/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: I.DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının maliki olduğu ... plakalı araç, müvekkili şirkete ... poliçesi ile sigortalı olan ... plaka araç ile çok araçlı maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, söz konusu kaza sebebiyle ... ve ... plakalı araçlarda meydana gelen hasar ve değer kaybı nedeniyle ekspertiz raporu düzenlendiğini, ... plakalı araçta yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde 5.580,00-TL hasar tazminatının araç malikine ödendiğini, ... Plakalı aracın pert total işlemleri sonucunda 100.000,00-TL'nın dava dışı ... Sigorta A.Ş.'ye ödendiğini, ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle 74.424,58-TL hasar tazminatının 14.03.2023 tarihinde ... plakalı aracın maliki davalı şirkete ödendiğini, 1.003,00-TL hasar tazminatı 21.11.2022 tarihinde ilgili servise, 13.396,42-TL KDV ödemesi (tevkifat kesintisi hariç 6.698,21 TL) 24.03.2023 tarihinde aracın maliki ... SAN. A.Ş.'ye 11.176,00-TL değer kaybı ödemesi 27.03.2023 tarihinde son yapılan ödeme olarak ... plakalı aracın maliki ... SAN. A.Ş.'ye olmak üzere kaza başına toplam 205.580,00-TL ödeme yapıldığını, davalı tarafından Sigorta Tahkim Komisyonuna değer kaybı talebiyle yapılan başvurunun teminat limitlerinin dolması nedeniyle reddedildiğini, bahse konu sigorta poliçesinde motorlu araç işletenler için kaza tarihinde geçerli kaza başı azami sigorta teminatı 200.000,00-TL olduğundan yapılan ödemeler neticesinde teminat limiti dolduğunu 5.580,00-TL'lik sehven fazla ödenen tutar ile teminat limitin aşıldığını, yapılan bu fazla ödemenin davalı şirketten talep edilmesine rağmen ödenmediğini, müvekkili şirketin ödediği bedelin tahsili için ... 5.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından yapılan icra takibine borçlu - davalı tarafından haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, yapılan ödemelerin davalıdan rücuen tazmini için arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmesi neticesinde anlaşılamaması üzerine huzurdaki davanın açıldığını belirterek, açıklanan nedenlerle; ... 5.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ll. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usule ilişkin zamanaşımı itirazında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da; davacı tarafından müvekkili şirkete ödenen hasar bedeli ve değer kaybı ödemelerinin poliçe limitini aşan kısımda olmadığını, davacı tarafından yapılan ödemelerin müvekkili şirketin maliki araçta meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybını tam olarak karşılamadığını, bu sebeple sehven fazladan ödenen bir tazminattan bahsedilemeyeceğini, davacı tarafından sehven ödendiği belirtilen 5.580,00 TL'nin dava dışı ... plakalı araç malikine ödendiğini, davacının söz konusu miktarı müvekkili şirketten talep etmesinin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu belirterek; davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. lll.İNCELEME ve GEREKÇE: Mahkememizce Kusur ve Hasar uzmanı ... ve Sigortacı bilirkişi ...'dan alınan 30/07/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı yan sigortalısı ... Plakalı Çekici Aracın Şoförü Olan ...” nın asli ve tam olarak % 100 kusurlu olduğu, Davalı yan ... plakalı kamyonet araç sürücüsü olan ...” ün kazanın oluşumunda üzerine atfı kabul kusuru bulunmadığı, dava dışı ... Plakalı Otomobil Aracın Şoförü Olan ...” un kazanın oluşumunda üzerine atfı kabul kusuru bulunmadığı, dava dışı ... plakalı otomobil sürücüsü olan ...” in kazanın oluşumunda üzerine atfı kabul kusuru bulunmadığı, hasar onarımı yönünden davalı yan aracı olan ... plakalı aracın fiziki hali üzerinde inceleme yapan ve tamirat işlemini gerçekleştiren davalı şirket tarafından ve yine aracın hasarlı hali üzerinde inceleme yapan eksper tarafından belirlenmiş hasar onarım bedeli olan 88.824 TL nin kadri maruf kabul edilebilir olduğu, davacı tarafından ... Poliçesi limit olan 200.000 TL üzerinden hasar onarım bedeli için 74.424,58-TL hasar tazminatı 14.03.2023 tarihinde davalı şirkete1.003,00-TL hasar tazminatı 21.11.2022 tarihinde ilgili servise, 13.396,42-TL KDV ödemesi (tevkifat kesintisi hariç 6.698,21 TL) 24.03.2023 tarihinde aracın maliki davalı şirkete ödenmiş olduğu, hasar onarım tutarı yönünden dava dışı yan aracı olan ... Plakalı aracın fiziki hali üzerinde inceleme yapan ve tamirat işlemini gerçekleştiren ... tarafından ve yine aracın hasarlı hali üzerinde inceleme yapan sayın eksper tarafından belirlenmiş hasar onarım bedeli olan 5.580 TL nin kadri maruf kabul edilebilir olduğu, davacı tarafından ... Poliçesi limit olan 200.000 TL üzerinden hasar onarım bedeli için 5.580,00-TL hasar tazminatı 20.09.2022 tarihinde ... plakalı aracın maliki ...'e ödenmiş olduğu, hasar onarım tutarı yönünden dava dışı yan aracı olan ... Plakalı aracın fiziki hali üzerinde inceleme yapan ve tamirat işlemini gerçekleştiren ... tarafından ve yine aracın hasarlı hali üzerinde inceleme yapan sayın eksper tarafından belirlenmiş hasar onarım bedeli olan 488.670,89 TL nin kadri maruf kabul edilebilir olduğu anlaşılmış olup, ağır hasarlı pert total kabul edilip çekme belgeli işlem yapıldığı, davacı tarafından ... Poliçesi limit olan 200.000 TL üzerinden hasar onarım bedeli için ... plakalı aracın sigortacısı ... Sigorta şirketine 100.000,00-TL ödenmiş olduğu, dava konusu aracın 15.08.2022 tarihli kaza nedeni ile 88.824 TL hasara uğramış olduğu, kaza nedeni ile değer kaybının 80.000 TL olabileceği, davacı tarafından ... Poliçesi limit olan 200.000 TL üzerinden değer kaybı bedeli için 11.176,00 TL 27.03.2023 tarihinde davalı şirkete ödendiği, sigorta yönünden: ... Poliçesi; 15/08/2022 kaza tarihini kapsar, ... plakalı dava dışı ... adına kayıtlı 2007 model ... marka ... tipi ÇEKİCİ cinsi ticari aracın ... vadeli ... numaralı ... poliçesinin davacı ... Sigorta Şirketi tarafından 28/01/2025 tarihidne tanzim edildiği, 01/06/2015 tarihinden sonra geçelri olan genel şartlarla tanzim edilen poliçe de kaza tarihi itiabrı ile araç başı maddi zararlarda 100.000“TL kaza bası 200.000 TL ile azami sorumluluk bulunduğu, davacı tarafından yapılan toplam ödemelerin 205.580,00 TL olduğu, Öncelikle; basiretli bir tacir olan davacının poliçe limiti aşan bir ödeme yapmaması gerektiği, yapılması halinde zarar gören 3. Şahısların sorumluluğuna gidilemeyeceği ve ödenen bu fazla tutarın bir lütuf ödemesi olarak kabul edebileceği, ancak, Sayın Mahkemenin aksi kanaati durumunda; Davacının sorumluluğu yönünden değerlendirildiğinde, 3 aracın hasara uğradığını kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ile bilen davacı ... sigortacısı, poliçe azami limiti kaza başı 200.000 TL ile sınırlı sorumluluğu dahilinde işbu zarar gören 3 farklı aracın maddi hasarından sorumlu olduğu açıktır. Elbette araç başı azami limit 100.000 TL dikkate alındığında, toplam talep edilebilecek olan maddi zararların (zamanaşımı süresi dikkate alınarak) bekletilmesi ve toplam hasar tutarı kadar proporsiyon hesaplaması ile tazminat ödemesi gerekmekte idi, ancak somut uyuşmazlığa konu olay için, son onay verilen ve ödenen değer kaybı zararı yönünden fazla ödendiğinin farkına varılması sonrası sadece davalıdan ödemiş olduğu tazminatın 5.580,00 TL' lik kısmını istirdat ettiği görülmektedir. Sadece tarih sırası nedeni ile zamanaşımı süresi dolmadan davalının değer kaybı zararından işbu tutarın geri alınmasının eşitlik lik ilkesine uymayacağı kanaatine ulaşılmaktadır. Yapılması gereken durumun toplam azami limit içinde garameten / proporsiyon hesaplaması ile davalıdan istirdat edebileceği tutarın tespitinin gerektiği kanaatine ulaşılmaktadır. Proporsiyon hesabı yapıldığında; davalının maliki olduğu ... plakalı araç için öden 76,00 TL değer kaybı zararı ödemesinden 303,35TL'nin 27/03/2023 ödeme tarihinden itibaren ve hasar onarım bedeli ödemesinden 2.410,92 TL 'nin 24/03/2023 ödeme tarihinden birlikte istirdadının söz konusu olal hesaplanmış olup, hukuk takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu" şeklinde raporun ibraz edildiği anlaşılmıştır. Dava, trafik kazası sonucu fazla ödendiği belirtilen meblağın iadesine ilişkin yapılan takibe itirazın iptali davasıdır. Uyuşmazlık: Kaza tespit tutanağına göre 15.08.2022 tarihinde saat 13:25 sıralarında ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi mevkiinde ... sevk ve idaresindeki davacının sigortalısına ait ... plakalı araç, aracın sağ ön kısımlarıyla 3 boy çelik bariyere çarptığı, sonrasında ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarptığı, ... plakalı araç ise çarpmanın etkisiyle ... sevk ve idaresindeki davalının maliki olduğu ... plakalı araca çarptığı, ... plakalı araç da çarpmanın etkisiyle ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarparak çok araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza kapsamında davacı sigorta şirketinin, 5.580,00-TL hasar tazminatı 20.09.2022 tarihinde ... plakalı aracın maliki ...'e, ... Plakalı aracın pert total işlemleri sonucunda, 100.000,00-TL 29.12.2022 tarihinde ... SİGORTA A.Ş.'ye, ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle, 74.424,58 TL hasar tazminatı 14.03.2023 tarihinde ... plakalı aracın maliki ... SAN. A.Ş.'ye 1.003,00-TL hasar tazminatı 21.11.2022 tarihinde ilgili servise, 13.396,42-TL KDV ödemesi (tevkifat kesintisi hariç 6.698,21 TL) 24.03.2023 tarihinde aracın maliki ... SAN. A.Ş.'ye, 11.176,00-TL değer kaybı ödemesi 27.03.2023 tarihinde son yapılan ödeme olarak ... plakalı aracın maliki ... SAN. A.Ş.'ye ödeme yaptığı, davacı sigorta şirketinin toplamda, 205.580,00-TL ödeme yaptığı olayda, davacı yanın ... sigorta poliçesinde motorlu araç işletenler için kaza tarihinde geçerli kaza başı azami sigorta teminatı 200.000,00-TL olduğundan yapılan ödemeler neticesinde teminat limiti dolup dolmadığı, 5.580,00-TL'lik fazla ödenen tutar olup olmadığı, ödemelerin kadri maruf olup olmadığı, ödemelerin hatır ödemesi niteliğinde olup olmadığı, ... plakalı aracın maliki davalının iade etmesi gereken bir tutar olup olmadığı, alacağın tahsili için yapılan ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibe itirazın iptali gerekip gerekmediği hususundadır. Tüm Dosya Münderecatı Kapsamında ; Kaza tespit tutanağına göre; 15.08.2022 tarihinde saat 13:25 sıralarında ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi mevkiinde ... sevk ve idaresindeki davacının sigortalısına ait ... plakalı araç, aracın sağ ön kısımlarıyla 3 boy çelik bariyere çarptığı, sonrasında ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarptığı, ... plakalı araç ise çarpmanın etkisiyle ... sevk ve idaresindeki davalının maliki olduğu ... plakalı araca çarptığı, ... plakalı araç da çarpmanın etkisiyle ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarparak çok araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davacı yan sigortalısı ... plakalı çekici aracın şoförü olan ...'nın kaza mahalli olan mevkiye geldiğinde trafikte dikkat ve özen yükümlülüklerine dikkat etmediği, aracının hızını teknik özelliklerine göre yol durumuna göre ayarlamadığı, kaza sonrası çekilmiş olay yeri fotoğraflarından anlaşıldığı üzere güvenli takip mesafesini korumayarak davalı yan aracına ve dava dışı yan araçlarının arka kısımlarından çarpması ile kazaya sebebiyet verdiğine kanaat getirilmiştir. Davacı yan sigorta şirketi, sigortalısının kusurundan kaynaklanması nedeniyle, Kaza kapsamında davacı sigorta şirketinin, 5.580,00-TL hasar tazminatı 20.09.2022 tarihinde ... plakalı aracın maliki ...'e, ... Plakalı aracın onarımı için 5.580,00 TL (20/09/2022 tarihinde) ödendiği, ... Plakalı aracın pert / total hasarı nedeni ile dava dışı Kasko Sigortacısı ... Sigorta'ya 29/12/2022 tarihinde 100.000 TL rücuen ödeme yapıldığı, ... Plakalı aracın onarımı için 14/03/2023 tarihinde 74.424,58 TL , 21/11/2022 tarihinde 1.003,00 TL ve 24/03/2023 tarihinde 13.396,42 TL olmak üzere toplam 88.824,00 TL olduğu, ... Plakalı aracın değer kaybı zararı için 27/03/2023 tarihinde 11.176,00 TL ödeme yapıldığı, ... plakalı araç içinde hasar onarım ve değer kaybı zarar ödemesinin 100.000 TL (88.824,00 +11.176,00) olduğu anlaşılmıştır. Tüm ödemeler toplamı olarak, davacı sigorta şirketinin 205.580,00 TL ödeme yapıldığı görülmektedir. Davacı sigorta şirketi, " ... PLAKALI ARAÇ İÇİN 27.03.2023 TARİHİNDE ÖDENEN 11.176 TL DEĞER KAYBI TAZMİNATININ POLİÇE LİMİTİNİ AŞAN KISMININ İSTİRDADI ( HASAR :...) 5.580,00 TL " açıklaması ile, 5.580,00 TL asıl alacak, 3.356,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.936,00 TL'nin 11.11.2024 tarihinde tahsili için ... 5.İcra Müdürlüğü ... E sayılı takip dosyası ile takip başlattığı, anlaşılmıştır. Davacı sigorta şirketi ancak sigorta poliçesi çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olup, kendisi tarafından düzenlemiş olan poliçeye dayalı olarak ödeme yaparken basiretli bir tacir gibi davranarak gerekli incelemeyi yapması gerekirken bu şekilde davranmamış ve poliçe teminatında olmayan bir ödemeyi iradi olarak gerçekleştirmiştir. Her ne kadar TBK'nın 78/1 maddesi "Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir."hükmünü havi ise de, davacı sigorta şirketinin, kendi düzenlemiş olduğu poliçeye dayalı olarak yaptığı ödemeyi "kendisini borçlu sanarak" yapmış olduğunu ileri sürmesi mümkün değildir. Bu durumda, poliçede teminat dışı kaldığı halde yapılan ödemenin lütuf (ex gratia) ödemesi olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu ödemenin davacı sigorta şirketine sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak talep hakkı vermez. (Yargıtay 17. HD. ... Esas ve...Karar) Davacı sigorta şirketinin kendisine tazminat ödemesi için başvuru yapıldığında kendisi hesaplayarak ödemede bulunduğu, tazminat miktarının ödenenden daha düşük olması gerektiğine dair sonradan ulaşılan bir belgenin varlığı iddiasına dayanılmadığı, davacı şirketin davalılara yapmış olduğu ödemenin yerleşik Yargıtay kararları gereği ex gratia (lütuf) ödemesi niteliğinde olduğundan, davanın reddine karar verilmiştir. İtirazın iptali davasının reddi halinde, İİK madde 67/2'ye göre takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı, red olunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. Davada, dava konusu alacak için yapılan takibin haksız olduğu anlaşılmışsa da, davacının kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmemiştir. IV.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 615,40-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 116,60-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan 40,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesine göre hesaplanan 8.936,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, 8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe çıkartılmasına, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16.09.2026

Katip ¸

Hakim ¸