İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2026/543 E. 2026/102 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2026/543
Karar No
2026/102
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 23. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/543 Esas KARAR NO: 2026/102

DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ: 16/09/2025 KARAR TARİHİ: 21/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, İDDİA: Müvekkili tarafından, ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas numaralı dosya tahtında davalılar aleyhine, 21.893,34 Euro asıl alacak ve 287,61-Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 22.180,95 Euro tutarındaki alacağın, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun md.4/a gereğince devlet bankalarının Euro para birimi üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte ödenmesi talebiyle icra takibi başlatıldığını, ... İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyası tahtında tebliğ edilen ödeme emrine karş ... İcra Müdürlüğü tarafından borçluların yasal sürelerinde ödeme emrine itirazda bulunmaları sebebiyle ilgili takibin davalı .... bakımından 13/12/2024 tarihinde, davalı ... bakımından 16/12/2024 tarihinde, davalı ... bakımından 16/12/2024 tarihinde durdurulmasına karar verildiğini, söz konusu karar ve borçlu tarafların itiraz dilekçeleri tarafımızca UYAP sistemi üzerinden öğrenildiğini, müvekkili tarafından, dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, arabuluculuk nezdinde tarafların anlaşamaması neticesinde de yasal süresi içerisinde işbu itirazın iptali davası ikame edildiğini, müvekkili ...’nin düzenlediği ... numaralı Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalısı olan ... tarafından, gönderen ..... ile ...'ye attığı (20.000 kg Durethan B 29 (20 palet / 20 IBC box) kimyasal madde emtiasını taşımak üzere anlaştıklarını, müvekkilinin sigortalısı .... ile davalı ... arasında söz konusu yükün .../.... ../... taşınması için 22/06/2021 tarihli Taşıma Sözleşmesi imzalandığını ve davalı ..., taşıma ücreti karşılığında yükün taşınmasını müvekkili sigortalısı ....'a taahhüt ettiğini ve taşıma işini taşıyıcı sıfatıyla üstlenmesi üzerine taşıma sözleşmesi kurulduğunu, akabinde davalı ...'in taşımasını üstlenmiş olduğu emtiaların, 23/06/2021 tarihinde ... plakalı çekici ve ... plakalı dorse araca yüklendiğini ve taşıma işi fiilen, araç sahibi ... tarafından üstlenilmiş ve gerçekleştirildiğini, hal böyleyken müvekkili sigortalısına karşı işbu taşımanın gerçekleştirilmesi açısından gerek davalı ... gerekse .... taşıyan sıfatıyla sorumlu olduğunu, davalı ... ise diğer davalıların sorumluluk sigortacısı olarak davalıların üstlenmiş oldukları taşıma işinden doğacak sorumluluklarını teminat altına almış olup müvekkilinin alacağından diğer davalıların sorumluluk sigortacısı olarak sorumlu olduğunu belirterek özetle yukarıda açıklanan maddi vakıalar ve hukuksal gerekçeler ve Mahkememiz tarafından re’sen dikkate alınacak hususlar çerçevesinde müvekkilinin fazlaya ilişkin hakları ve davalının itirazlarına ve delillerine karşı beyanda bulunma hakkı saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulüne, ... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyadaki takibe yönelik itirazların iptaline ve takibin itiraz eden davalılar bakımından devamına, müvekkilinin toplam alacağının, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun md.4/a gereğince devlet bankalarının Euro para birimi üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte TBK m. 99 hükmü uyarınca fiili ödeme günündeki T.C. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının, icra takip masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte tahsiline, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, kötü niyetle itiraz eden davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Huzurdaki davada Belçika’dan Türkiye’ye müvekkili şirket tarafından taşıması gerçekleştirilen ... cinsi kimyevi madde emtiasının olağanüstü hava koşulları sebebiyle meydana gelen tek taraflı trafik kazası sebebiyle zayi olduğundan bahisle akdi taşıyıcı ...’nin sorumluluk sigortacısı sıfatıyla zararı tazmin ettiğini iddia eden ... tarafından ikame edildiğini, dava konusu taşıma işi için gönderici firma davacının sigortalısı olduğunu belirttiği ... ile anlaşmış, ... tarafından taşıma işini müvekkilinin ...’e devredildiğini, ... tarafından ise yine müvekkili olan .... firmasına devredildiğini, nihayetinde taşıma işi müvekkili .... firması tarafından ifa edildiğini, işbu dava uluslararası eşya taşımasına ilişkin olduğundan CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, zamanaşımı ve aktif husumet itirazları bulunduğunu, CMR konvansiyonu uyarınca müvekkil şirketin sorumluluğuna gidilmesi mümkün olmadığını, hiçbir şekilde müvekkili şirketin sorumlu olduğunu ikrar anlamına gelmemek kaydıyla, mahkememizin aksi bir kanaatte olması ihtimaline binaen talep edilen tazminat tutarı CMR Konvansiyonuna aykırı olduğunu, emtianın sovtaj değerinin araştırılması ve hesaplanacak tazminat tutarından mahsup edilmesi gerektiğini, davacının faiz talebinin %5’i aşan kısmının her halükarda reddi gerektiğini, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini belirterek özetle davanın zamanaşımı yönünden reddine, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, işbu itirazlarının kabul görmemesi halinde ise haksız ve mesnetsiz davanın diğer esas gerekçeleri sebebiyle reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Kimya Mühendisi Bilirkişi Dr. ..., Taşımacılık Uzmanı ... ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 22/02/2026 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür. 1- Davaya konu taşımacılığın .... - ..... arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve zıyaına ilişkin ihtilafın öncelikli olarak CMR Konvansiyonu (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği, 2- Davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden; ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği taşıma aracının teslim adresine ulaşmadan, taşıma faaliyeti devam ederken karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu taşınan emtiada meydana gelen hasardan CMR madde 17/1 hükmü gereği davalı taşıyıcının kusuru/sorumluluğu olduğu kanaatine varılmış olmakla birlikte taşıma firmasının trafik kazasında kusuru bulunup bulunmadığı veya kazayı önleme olanağı bulunup bulunmamasına göre ayrıca değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, 3- Taktiri tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; yaşanan tek taraflı trafik kazasının hava koşulları/kasırga nedeniyle meydana gelmiş olması, ekspertiz raporunda sunulan kaza yeri fotoğrafında kaza alanının açık alan olması ve araç sürücüsünün fırtına anında aracı durdurduğunu beyan etmiş olması nedeniyle somut olayda davalı taşıyıcı firmaların CMR Madde 17/2 hükmüne göre yaşanan trafik kazasında bir kusuru olmadığı kanaatine varıldığı, yaşanan trafik kazası sonucu oluşan tam hasarın mücbir sebepten dolayı meydana gelip gelmediği taktirinin tamamen Sayın Mahkemeye ait olduğu, 4- CIF teslim şeklinin karayolu taşımacılığı için uygun bir teslim şekli olmamakla birlikte (hasar riskinin dava dışı alıcı firmada olup olmadığı tespit edilemediğinden) dava dışı asıl taşıyıcı ... firmasının tazminat ödemesini dava dışı göndericiye ödemiş olmasına rağmen CMR Konvansiyonu madde 37-39 kapsamında (taşıyıcılar arasında iç rücu düzenlemeler) dava dışı göndericiye ödediği tazminatı, hasara neden olan taşıyıcılara rücu edebileceği kanaatine varıldığı, 5- Sayın Mahkemenin davalı taşıyıcının taşıma faaliyetinde meydana gelen tam hasardan dolayı tazminat ödemesini taktir etmesi durumunda; CMR Konvansiyonu madde 34 ile TTK – 4. Kitap madde 879 ve madde 888 hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; alt taşıyıcı davalı ... ve fiili taşıyıcı davalı ... firmalarının ödenecek tazminattan müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varıldığı, 6- Sayın Mahkemenin davalı taşıma şirketini tazminat ödemesini taktir etmesi durumunda; davaya konu taşımacılık işinde meydana gelen hasarla ilgili olarak davalı taşıyıcı şirket için CMR Konvansiyonunun 29. maddesinin uygulanmasına yer olmayıp, davalı taşıyıcının “taşıyıcının sınırlı sorumluluk” ilkesinden yararlanabileceği kanaatine varılmakla beraber taşımacılık faaliyetinde, alıcısına teslim edilemeyen kimyasal madde emtiasının brüt 20.787,14 kg ağırlığında olduğu, CMR m.25 atfı ile CMR m.23/3 gereği hesaplanan taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst tutarının 212.437,90 EUR olduğu, davaya konu hasar için davacı sigorta firmasının tazminat talebinin 22.180,95 EUR olduğu, CMR m.25 atfı ile CMR m.23/3 gereği hesaplanan taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst tutarının davacı sigorta firmasının tazminat talebinden daha yüksek olduğu, bu nedenle; somut olayda taşıyıcının sınırlı sorumluluk uygulamasına yer olmadığı kanaatine varıldığı, 7- Sayın Mahkemenin, taşımacılık esnasında meydana gelen tam kayıp için davalı taşıma firmalarının davacı sigorta firmasına tazminat ödemesini taktir etmesi durumunda; davacı sigorta firmasının, sigortalısına ödeme yaptığı 11.06.2024 tarihinden itibaren yıllık %5 CMR m.27 gereği temerrüt faizi talep edebileceği kanaatine varıldığı, 8- Kusur, zarar, sorumluluk ve tazminat bakımından yargılamayı gerektiren dosya kapsamı gözetilerek, takip yolu ile alacak talebi yöneltilmiş ise de inkâr tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği hususunun tamamen Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, 9- Somut olayda yükün taşıyıcıya teslimi ile davaya konu taşımacılık için başlatılan icra takip tarihi arasında bir yıldan daha fazla süre olduğu tespit edildiğinden davacı sigorta firmasının taşıma şirketine tazminat için dava açma tarihinin zaman aşımına uğradığı, davacı tarafından tazminat talebi için başlatılan icra tarihinin zaman aşımı süresi içinde başlatılmamış olduğu kanaatine varılmış olmakla birlikte; davaya konu taşımacılıkta meydana gelen tam hasar için tazminat talebi olması nedeniyle zaman aşımının CMR madde 39/4 hükmüne göre değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, Sayın Mahkemenin, zaman aşımını CMR madde 39/4 hükmüne göre değerlendirilmesi gerektiğini taktir etmesi durumunda; davacı sigorta firmasının taşıma şirketine tazminat için dava açma tarihinin zaman aşımına uğramadığı, davacı tarafından tazminat talebi için başlatılan icra tarihinin zaman aşımı süresi içinde başlatılmış olduğu kanaatine varıldığı, 10- Sonuç olarak; emtianın endüstriyel güvenilirliğinin ciddi şekilde zedelenmiş olduğu, ekonomik değer kaybının yüksek bulunduğu, olayın teknik olarak ekonomik ve teknik kullanılamazlık kapsamında tam kayıp olarak değerlendirilebileceği, ancak ürünün kesin teknik kayıp oranına ilişkin laboratuvar temelli verilerin de dosyada yer almadığı kanaatine varılmıştır. 11- Bilindiği üzere sigortacı (somut olayda (Sigortaya konu kıymetlerin Institute.... “A” ile güvence altına alınmış olduğu değerlendirilerek) hususu dikkate alındığında söz konusu hasarın ilgili poliçe kapsamında değerlendirilemeyeceği) Kara yolu taşımalarında CMR hükümleri ile Nakliyat Sigortası teminatı bakımından davacı, 6102 Sayılı TTK Md.1409 ve Md.1421 hükmü uyarınca) “geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra” kural olarak teminat sağladığı konuyla ilgili rizikolardan sorumlu olmasına karşın ve en kısa tarifi ile hasarın; Sigorta Poliçesi Genel Şartlarında ve/veya özel şartlarda yer alan rizikonun gerçekleşmesi (ve bu sebeple sigortalının /sigorta ettirenin menfaatinin zarara uğraması) halinde, sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğünün doğması durumu olmasına karşın; fiili taşıyıcı / sürücünün olayda kusurunun olmadığı dikkate alındığında; müteselsil ve müşterek sorumluluk dahilinde; davacının tazminat ödeme yükümlülüğünün olmadığı kanaatine ulaşılmaktadır. (Sigortacının düzenlediği poliçe ile üstlendiği yükümlülüğü yerine getirdikten sonra sigortalısının halefi olabilmesinin ve rücu yoluyla talep edebilmesinin birinci şartı, sigorta tazminatının (“Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” hükmünü havi 6102 Sayılı TTK md.1472`ye göre) “gerçek hak sahibine” ya da “onun gösterdiği kişiye”; “geçerli bir poliçe kapsamından” ve “poliçe genel+özel şartları ile çelişmeyen” rizikonun gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan zarar için ödenmiş olmasıdır.) Ancak dosyada bulunan tüm belge ve delillerin “davacı sigortacının, dava dışı gönderen karşısında sorumluluğunun doğduğunu” ifade edeceği gibi eksper raporunda da belirtildiği üzere tazminat ödemesi yapılan emteanın karayolu taşıması sırasında (yukarıda taşıma bölümünde CIF olarak düzenlenen belgelerin deniz taşımacılığı için hazırlanmış olduğu ancak taşımanın karayolu ile yapıldığı görülmekle / Denizyolu ile yapılan taşımalarda geminin fırtınadan dolayı batması, karaya oturması, devrilmesi, buzula çarpması vb. nedenlerle oluşan hasarlar teminat dahilindedir); derdest davada tartışılan hasarların; orjinal ambalajı içinde bulunan kimyevi maddenin / yükün taşıyıcıya teslim edildiği an ile taşıma irsaliyesinde kayıtlı alıcısı emrine teslim edildiği an arasında taşıyıcının kendi kusuru yüzünden oluştuğu (ki somut uyuşmazlıkta; fırtına nedeni ile fiili taşıyıcının / sürücünün aracı yolun kenarına çektiği ve durduğu, ancak 10 dk gibi kısa bir zamanda fırtına nedeni ile aracın devrildiği, yine yukarıda da ayrıntılı olarak tespit edilmiş olmakla hava muhalefeti ile ilgili herhangi bir bildirimin resmi makamlar tarafından bulunduğunun belgelendirilmediği de nazara alındığında, sürücünün olayın oluşumunda kusurunun bulunmadığı kanaati dahilinde) ve tazmini gereken miktarın veya mesuliyet üst sınırının da (SDR hesaplaması ile içinde olduğu) 6102 Sayılı TTK. Md.880 ve 882`ye göre belirlenebileceği, öne sürülen hasarlar için taşımanın tabi olduğu kurallara göre tazminat bağlamında “davacının düzenlediği taşıma irsaliyelerine konu emtea yönünden” dava dışı gönderen karşısında (6102 Sayılı TTK. Md. 863 ve Md.878/1-c ile Md.878/1- d`deki düzenlemeler dahilinde) mesuliyetinin doğduğunu (asıl taşıyıcı davacının işbu raporumuzun eksper raporunda da belirtildiği/ ayrıntıları tadat edilen görüşlere göre) dosya münderecatı üzerinden söyleyebilmek, bir başka değişle sigortacının taşıma esnasında hasarın fiili taşıyıcının kusuru ile oluştuğunun kabulü ile davacı sigortacısının sorumluluğundan söz edilebilmesinin mümkün olmadığı (hasardan ancak taşıma işini yapan üst taşıyıcısı davacı sigortacısının değil- taşınan malın sigortacının sorumlu olacağı), 12- Bu bağlamda; elbette davacı ... tarafından düzenlenen ve hasar ödemesine konu poliçenin de dosyaya kazandırılması gerektiğinin ve ... da Mahkeme kararı beklenmeksizin (ki Türk Hukukunda taşıma sözleşmeleri ile uyumlu olan) sulh anlaşması ile zararın yarısı kadar bir ödemenin de yapıldığı nazara alınarak; son karar elbette ki Yüce Mahkemeye ait olmak üzere; Yukarıda yapılan detaylı açıklama ve tespitler nedeniyle davaya konu hasarın oluşmasında; davalı fiili taşıyıcının kusuru olmadığı, davaya konu hasarın oluşmasında fırtınadan kaynaklandığının Sayın Mahkeme tarafından da kabulü ile; “sırf ödeme yapılması” (yapılan ödeme riziko anında geçerli ve yürürlükte olan bir poliçeye dayansa ve bu dönemde oluşan hasarın nitelik ve niceliği de teminat kapsamında olmadığı/ elbette davacı tarafından düzenlenen poliçenin de dosyaya sunulmasının uygun olacağı) 6102 Sayılı TTK. Md.1472 nazarından sigorta şirketine halef sıfatını kazandırmayacağından, sigortacının halefiyet ilkesinden istifade edebilmesi, sigortadan tazminat alan sigortalının da aynı hasar için (sigortacının selefi olarak) zarar sorumlusuna rücu edebilmesi şartına bağlı olduğu dikkate alındığında, ex-gratia (lütüf ödemesi) olarak yapılan bir ödemenin rücuen talep edilmesinin söz konusu olmayacağı,

Kimya Mühendisi Bilirkişi Dr. ..., Meteoroloji Yüksek Mühendisi Bilirkişi Prof. Dr. ..., Taşımacılık Uzmanı ... ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 28/07/2026 tarihli heyet ek raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür. 1- Somut olayın kuvvetli fırtına, kasırga şeklinde gerçekleştiği, Yukarıda da verilen bilgiler dahilinde ve somut uyuşmazlığa konu hasara ilişkin fotoğraflarda da görüleceği üzere; F4+ kuvvetinde bir rüzgarın (kasırga) cisme yapacağı / tır yüzüne yapacağı kuvvet etkisi ile tırı devirebileceğinden söz edilebileceği, 2- Davaya konu taşımacılığın .. - .... arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve zıyaına ilişkin ihtilafın öncelikli olarak CMR Konvansiyonu (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği, 3- Davaya konu sevkiyat evraklarına yükleme sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden; ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği taşıma aracının teslim adresine ulaşmadan, taşıma faaliyeti devam ederken karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu taşınan emtiada meydana gelen hasardan CMR madde 17/1 hükmü gereği davalı taşıyıcının kusuru/sorumluluğu olduğu kanaatine varılmış olmakla birlikte taşıma firmasının trafik kazasında kusuru bulunup bulunmadığı veya kazayı önleme olanağı bulunup bulunmamasına göre ayrıca değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, 4- Taktiri tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; yaşanan tek taraflı trafik kazasının hava koşulları/kasırga nedeniyle meydana gelmiş olması, ekspertiz raporunda sunulan kaza yeri fotoğrafında kaza alanının açık alan olması ve araç sürücüsünün fırtına anında aracı durdurduğunu beyan etmiş olması nedeniyle somut olayda davalı taşıyıcı firmaların CMR Madde 17/2 hükmüne göre yaşanan trafik kazasında bir kusuru olmadığı kanaatine varıldığı, yaşanan trafik kazası sonucu oluşan tam hasarın mücbir sebepten dolayı meydana gelip gelmediği taktirinin tamamen Sayın Mahkemeye ait olduğu, 5- CIF teslim şeklinin karayolu taşımacılığı için uygun bir teslim şekli olmamakla birlikte (hasar riskinin dava dışı alıcı firmada olup olmadığı tespit edilemediğinden) dava dışı asıl taşıyıcı ... firmasının tazminat ödemesini dava dışı göndericiye ödemiş olmasına rağmen CMR Konvansiyonu madde 37-39 kapsamında (taşıyıcılar arasında iç rücu düzenlemeler) dava dışı göndericiye ödediği tazminatı, hasara neden olan taşıyıcılara rücu edebileceği kanaatine varıldığı, 6- Sayın Mahkemenin davalı taşıyıcının taşıma faaliyetinde meydana gelen tam hasardan dolayı tazminat ödemesini taktir etmesi durumunda; CMR Konvansiyonu madde 34 ile TTK – 4. Kitap madde 879 ve madde 888 hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; alt taşıyıcı davalı ... ve fiili taşıyıcı davalı ... firmalarının ödenecek tazminattan müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varıldığı, 7- Sayın Mahkemenin davalı taşıma şirketini tazminat ödemesini taktir etmesi durumunda; davaya konu taşımacılık işinde meydana gelen hasarla ilgili olarak davalı taşıyıcı şirket için CMR Konvansiyonunun 29. maddesinin uygulanmasına yer olmayıp, davalı taşıyıcının “taşıyıcının sınırlı sorumluluk” ilkesinden yararlanabileceği kanaatine varılmakla beraber taşımacılık faaliyetinde, alıcısına teslim edilemeyen kimyasal madde emtiasının brüt 20.787,14 kg ağırlığında olduğu, CMR m.25 atfı ile CMR m.23/3 gereği hesaplanan taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst tutarının 212.437,90 EUR olduğu, davaya konu hasar için davacı sigorta firmasının tazminat talebinin 22.180,95 EUR olduğu, CMR m.25 atfı ile CMR m.23/3 gereği hesaplanan taşıyıcının sınırlı sorumluluk üst tutarının davacı sigorta firmasının tazminat talebinden daha yüksek olduğu, bu nedenle; somut olayda taşıyıcının sınırlı sorumluluk uygulamasına yer olmadığı kanaatine varıldığı, 8- Sayın Mahkemenin, taşımacılık esnasında meydana gelen tam kayıp için davalı taşıma firmalarının davacı sigorta firmasına tazminat ödemesini taktir etmesi durumunda; davacı sigorta firmasının, sigortalısına ödeme yaptığı 11.06.2024 tarihinden itibaren yıllık %5 CMR m.27 gereği temerrüt faizi talep edebileceği kanaatine varıldığı, 9- Kusur, zarar, sorumluluk ve tazminat bakımından yargılamayı gerektiren dosya kapsamı gözetilerek, takip yolu ile alacak talebi yöneltilmiş ise de inkâr tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği hususunun tamamen Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, 10- Somut olayda yükün taşıyıcıya teslimi ile davaya konu taşımacılık için başlatılan icra takip tarihi arasında bir yıldan daha fazla süre olduğu tespit edildiğinden davacı sigorta firmasının taşıma şirketine tazminat için dava açma tarihinin zaman aşımına uğradığı, davacı tarafından tazminat talebi için başlatılan icra tarihinin zaman aşımı süresi içinde başlatılmamış olduğu kanaatine varılmış olmakla birlikte; davaya konu taşımacılıkta meydana gelen tam hasar için tazminat talebi olması nedeniyle zaman aşımının CMR madde 39/4 hükmüne göre değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, Sayın Mahkemenin, zaman aşımını CMR madde 39/4 hükmüne göre değerlendirilmesi gerektiğini taktir etmesi durumunda; davacı sigorta firmasının taşıma şirketine tazminat için dava açma tarihinin zaman aşımına uğramadığı, davacı tarafından tazminat talebi için başlatılan icra tarihinin zaman aşımı süresi içinde başlatılmış olduğu kanaatine varıldığı, 11- Sonuç olarak; emtianın endüstriyel güvenilirliğinin ciddi şekilde zedelenmiş olduğu, ekonomik değer kaybının yüksek bulunduğu, olayın teknik olarak ekonomik ve teknik kullanılamazlık kapsamında tam kayıp olarak değerlendirilebileceği, ancak ürünün kesin teknik kayıp oranına ilişkin laboratuvar temelli verilerin de dosyada yer almadığı kanaatine varılmıştır. 12- Bilindiği üzere sigortacı (somut olayda (Sigortaya konu kıymetlerin Institute Cargo Clause “A” ile güvence altına alınmış olduğu değerlendirilerek) hususu dikkate alındığında söz konusu hasarın ilgili poliçe kapsamında değerlendirilemeyeceği) Kara yolu taşımalarında CMR hükümleri ile Nakliyat Sigortası teminatı bakımından davacı, 6102 Sayılı TTK Md.1409 ve Md.1421 hükmü uyarınca) “geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra” kural olarak teminat sağladığı konuyla ilgili rizikolardan sorumlu olmasına karşın ve en kısa tarifi ile hasarın; Sigorta Poliçesi Genel Şartlarında ve/veya özel şartlarda yer alan rizikonun gerçekleşmesi (ve bu sebeple sigortalının /sigorta ettirenin menfaatinin zarara uğraması) halinde, sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğünün doğması durumu olmasına karşın; fiili taşıyıcı / sürücünün olayda kusurunun olmadığı dikkate alındığında; müteselsil ve müşterek sorumluluk dahilinde; davacının tazminat ödeme yükümlülüğünün olmadığı kanaatine ulaşılmaktadır. (Sigortacının düzenlediği poliçe ile üstlendiği yükümlülüğü yerine getirdikten sonra sigortalısının halefi olabilmesinin ve rücu yoluyla talep edebilmesinin birinci şartı, sigorta tazminatının (“Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” hükmünü havi 6102 Sayılı TTK md.1472`ye göre) “gerçek hak sahibine” ya da “onun gösterdiği kişiye”; “geçerli bir poliçe kapsamından” ve “poliçe genel+özel şartları ile çelişmeyen” rizikonun gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan zarar için ödenmiş olmasıdır.) Ancak dosyada bulunan tüm belge ve delillerin “davacı sigortacının, dava dışı gönderen karşısında sorumluluğunun doğduğunu” ifade edeceği gibi eksper raporunda da belirtildiği üzere tazminat ödemesi yapılan emteanın karayolu taşıması sırasında (yukarıda taşıma bölümünde CIF olarak düzenlenen belgelerin deniz taşımacılığı için hazırlanmış olduğu ancak taşımanın karayolu ile yapıldığı görülmekle / Denizyolu ile yapılan taşımalarda geminin fırtınadan dolayı batması, karaya oturması, devrilmesi, buzula çarpması vb. nedenlerle oluşan hasarlar teminat dahilindedir); derdest davada tartışılan hasarların; orjinal ambalajı içinde bulunan kimyevi maddenin / yükün taşıyıcıya teslim edildiği an ile taşıma irsaliyesinde kayıtlı alıcısı emrine teslim edildiği an arasında taşıyıcının kendi kusuru yüzünden oluştuğu (ki somut uyuşmazlıkta; fırtına nedeni ile fiili taşıyıcının / sürücünün aracı yolun kenarına çektiği ve durduğu, ancak 10 dk gibi kısa bir zamanda fırtına nedeni ile aracın devrildiği, yine yukarıda da ayrıntılı olarak tespit edilmiş olmakla hava muhalefeti ile ilgili herhangi bir bildirimin resmi makamlar tarafından bulunduğunun belgelendirilmediği de nazara alındığında, sürücünün olayın oluşumunda kusurunun bulunmadığı kanaati dahilinde) ve tazmini gereken miktarın veya mesuliyet üst sınırının da (SDR hesaplaması ile içinde olduğu) 6102 Sayılı TTK. Md.880 ve 882`ye göre belirlenebileceği, öne sürülen hasarlar için taşımanın tabi olduğu kurallara göre tazminat bağlamında “davacının düzenlediği taşıma irsaliyelerine konu emtea yönünden” dava dışı gönderen karşısında (6102 Sayılı TTK. Md. 863 ve Md.878/1-c ile Md.878/1- d`deki düzenlemeler dahilinde) mesuliyetinin doğduğunu (asıl taşıyıcı davacının işbu raporumuzun eksper raporunda da belirtildiği/ ayrıntıları tadat edilen görüşlere göre) dosya münderecatı üzerinden söyleyebilmek, bir başka değişle sigortacının taşıma esnasında hasarın fiili taşıyıcının kusuru ile oluştuğunun kabulü ile davacı sigortacısının sorumluluğundan söz edilebilmesinin mümkün olmadığı (hasardan ancak taşıma işini yapan üst taşıyıcısı davacı sigortacısının değil- taşınan malın sigortacının sorumlu olacağı), 13- Bu bağlamda; elbette davacı ... tarafından düzenlenen ve hasar ödemesine konu poliçenin de dosyaya kazandırılması gerektiğinin ve Belçika da Mahkeme kararı beklenmeksizin (ki Türk Hukukunda taşıma sözleşmeleri ile uyumlu olan) sulh anlaşması ile zararın yarısı kadar bir ödemenin de yapıldığı nazara alınarak; son karar elbette ki Yüce Mahkemeye ait olmak üzere; Yukarıda yapılan detaylı açıklama ve tespitler nedeniyle davaya konu hasarın oluşmasında; davalı fiili taşıyıcının kusuru olmadığı, davaya konu hasarın oluşmasında fırtınadan kaynaklandığının Sayın Mahkeme tarafından da kabulü ile; “sırf ödeme yapılması” (yapılan ödeme riziko anında geçerli ve yürürlükte olan bir poliçeye dayansa ve bu dönemde oluşan hasarın nitelik ve niceliği de teminat kapsamında olmadığı/ elbette davacı tarafından düzenlenen poliçenin de dosyaya sunulmasının uygun olacağı) 6102 Sayılı TTK. Md.1472 nazarından sigorta şirketine halef sıfatını kazandırmayacağından, sigortacının halefiyet ilkesinden istifade edebilmesi, sigortadan tazminat alan sigortalının da aynı hasar için (sigortacının selefi olarak) zarar sorumlusuna rücu edebilmesi şartına bağlı olduğu dikkate alındığında, ex-gratia (lütüf ödemesi) olarak yapılan bir ödemenin rücuen talep edilmesinin söz konusu olmayacağı, ÖZETLE; Kök rapor sonrası yapılan itirazların KÖK raporda ayrıntılı olarak açıklandığı ve meteoroloji yönünden yapılan teknik inceleme sonrası KÖK raporda verilen görüşümüze sadık kalınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, davacının taşıyıcı sorumluluk sigortacısı olduğu, dava dışı taşıyıcı ...'nin üstlendiği, asıl taşıyıcısı davalı FRC, fiili taşıyıcısı davalı .. ... ve taşıyıcı sorumluluk sigortacısı davalı ... olan dava dışı göndericisi ..... ve alıcısı dava dışı Epsan FZ Kimya olan, ...... arasındaki 20.000 kg Durethan B 29 (20 palet / 20 IBC box) kimyasal madde emtiası taşımasına ilişkin olarak satıcı....GmbH'ye 26.883,34-EUR, sigortalısı dava dışı ...'ye 11/06/2024 tarihinde 22.180,95-EUR ödeyen davacının bu bedeli TTK 1472 uyarınca ve taşımacının sorumluluğu ve sorumluluk sigortası hükümlerine binaen davalılardan rücuuna dair başlattığı ... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Davacının CIF teslim şekli satış sözleşmesine ve dava dışı ... tarafından gönderici ..... GmbH'ye ödeme yapılıp yapılmadığına bağlı olarak aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı ve mücbir sebep nedeniyle taşımacının sorumluluğuna gidilip gidilemeyeceği hususları uyuşmazlık konusudur. ... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı takibi incelendiğinde davacının davalılar aleyhine 08/10/2024 tarihinde "... no lu poliçe kapsamında D572/.../... No lu hasar dosyası tazminat ödemesine ilişkin rücu alacağıdır TCMB tarafından 03/10/2024 İTİBARİYLE TCMB döviz kuru ile -1 EUR 37,7788- Harca Esas Değer :837.969,67 TL 22.180,95 EUR 22.180,95 EUR" alacak sebebine dayalı olarak 21.893,34 Euro Fiili Ödeme Tarihi 221496781 No lu poliçe kapsamında D572/..../... nolu hasar dosyası 11. 06.2024 tarihli tazminat ödemesine ilişkin rücü asıl alacağıdır (istenen yıllık kamu bankalarınca 1 yıla kadar vadeli mevduatlara fiilen uygulanan azami faiz (EUR ) alacağı ve 287,61 Euro ödeme tarihi rücu asıl alacağına 11/06/2024 tarihi itibariyle kamu bankalarınca 1 yıla kadar vadeli mevduatlara fiilen uygulanan azami faiz oranında işlemiş gecikme faiz alacağı olmak üzere toplam 22.180,95 Euro alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, borçluların süresinde yapmış olduğu itirazlar üzerine takibin her borçlu yönünden durduğu görülmüştür. Dava konusu alacağın taşımacılar arasında (dava dışı akdi taşıyıcının sorumluluk sigortacısı davacı ile davalı asıl ve fiili taşıyıcılar ve bunların sorumluluk sigortacısı) açılan rücu alacağına ilişkin tazminat davası olduğu, uyuşmazlığın CMR hükümlerine tabi olduğu, CMR'nin "taşımacılar arasındaki davalarda madde 32 hükümleri uygulanır bununla beraber, zaman aşımı ya bu anlaşma gereğince ödenmesi gereken tazminatın miktarını tayin eden son mahkeme kararı tarihinden yahut da böyle bir karar yoksa ödeme tarihinden itibaren başlar" hükmünü öngören 39/4 maddesi uyarınca zamanaşımının somut olayda dava dışı (davacı şirketin sigortalısı olan) sigortalı taşıyıcının hak sahibi olan gönderen şirkete tazminat ödediği tarihten itibaren bir yıl olduğu, dava dışı sigortalının hak sahibine ödemeyi (avukatı ... vasıtası ile) 16/05/2024 tarihinde yaptığı, zamanaşımı süresinin bu tarihten itibaren işlemeye başladığı, 08/10/2024 tarihinde takip başlatılmasıyla TBK 154/1-b.2 uyarınca zamanaşımının kesildiği, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 16/2 maddesi uyarınca zamanaşımının 22/01/2025 ilâ 21/02/2025 tarihleri arasındaki arabuluculuk sürecinde durduğu, 16/09/2025 tarihinde davanın açılmasıyla TBK 154/1-b.2 uyarınca zamanaşımının kesildiği, bu sebeplerle dava tarihi itibariyle zamanaşımının gerçekleşmediği kanaatine varıldığından davalıların zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir. Davacının aktif husumeti yönünden; Dava konusu ürünlerin dava dışı satıcı Lanxess Deutschland GmbH tarafından dava dışı alıcı ... ... Kimya'ya CIF teslim koşullu fatura ile satıldığı görülmüştür. Uluslararası ticarette .... (Yeknesak Kurallar) tabiri olan CIF (CostInsuranceFreight) satış, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmekte olup, mallar nakliye aracına uygun şekilde yükletildikten ve taşımada oluşabilecek hasarlar için emtia alıcı adına sigorta ettirilip ücreti ödendikten sonra satış konusu mallar üzerinde satıcının artık bir menfaati kalmayacağından taşıma sırasında oluşacak hasarlardan dolayı satıcının talep hakkının bulunmadığının kabulü ilke olarak doğrudur (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/5282 Esas ve 2023/7153 Karar) ...Dava konusu satışın CIF satış olarak kararlaştırıldığı tarafların kabulünde olup CIF satışta, malların geminin küpeştesini aştığı andan itibaren yarar ve hasarın alıcıya ait olduğu, bununla birlikte mal bedelinin satıcıya ödenmemiş olması hâlinde davacının da zararından söz edilebileceği... (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/6660 Esas ve 2024/616 Karar) Mahkememizce yapılan değerlendirmede, taşımaya konu satışın CIF teslim şekli ile yapıldığı, atıf yapılan yargı kararlarında da belirtildiği gibi CIF satışta, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmekte olup, mallar nakliye aracına uygun şekilde yükletildikten ve taşımada oluşabilecek hasarlar için emtia alıcı adına sigorta ettirilip ücreti ödendikten sonra satış konusu mallar üzerinde satıcının artık bir menfaati kalmayacağından taşıma sırasında oluşacak hasarlardan dolayı satıcının talep hakkının bulunmadığının kabulü ilke olarak doğru olduğu, ancak satış bedelinin satıcıya ödenmemiş olması hâlinde satıcının da zararından söz edilebileceği, somut olayda dava dışı satıcı ... ile davacının dava dışı sigortalısı ... arasında dava konusu ürünlerin taşıma sırasında zarara uğramasından dolayı Belçika'da yargılama görüldüğü, .... isimli şahsın ise davacının sigortalısı ...'i bu yargılama sırasında temsil eden avukat olduğu, yargılama sırasında ...'in dava konusu olan zarara dair ödemeyi avukatı......'a gönderdiği, ....'ın ise bunu 16/05/2024 tarihinde satıcı Lanxess'e ödediği, bu sebeple ..... görülen davanın sulh nedeniyle kapandığı, mücbir sebep hususunun ise tartışılmadığı ve hükme bağlanmadığı, davacının ise sigortalısına tazminatı 03/05/2024 tarihinde ödediği, yine dava dışı alıcı .... tarafından emtia bedelinin satıcı ...s'e ödenmediği, somut olayda satıcı ...ile davacının sigortalısı ...'in birbirlerini muhatap olarak kabul etmesi, ürünlerin alıcıya hiç ulaşmamış olması, alıcının satıcıya ödeme yapmamış olması, uyuşmazlığın hasar ve yararın alıcı ...'a geçtiğinden bahisle hiçbir ilgili tarafından Epsan'a yansıtılmamış olması ya da Epsan tarafından taşıyıcılara yansıtılmamış olması dikkate alındığında taraflar arasında CIF teslim şekline dair sözleşmenin değişmiş olduğunun kabulünün gerektiği, hasar ve yararın hala satıcı üzerinde olduğu ve bu sebeple satıcıya ödeme yapan sigortalısına ödeme yapan davacının aktif husumetinin bulunduğu kanaatine varılmıştır. Mücbir sebep ve davalıların sorumluluğu yönünden; CMR 17/2 maddesi uyarınca "Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahutta taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri geliyorsa, taşımacı sorumlu tutulamaz." Mahkememizce yapılan değerlendirmede, somut olayda zararın mücbir sebepten ileri gelip gelmediği hususunun çekişme konusu olduğu, meteoroloji uzmanı bilirkişi kök raporunda da tespit edildiği üzere, zararın F4+ kuvvetinde bir rüzgarın (kasırga) tır yüzüne yapacağı kuvvet etkisi ile tırın devrilmesi sonucunda gerçekleştiği ve bu kuvvette rüzgarın tırı devirebilme gücüne sahip olduğu, her ne kadar davacı tarafından bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde resmi kaynaklardan alınmamış bilgilerin yeterli olmadığı ve meselenin zararın öngörülebilir olup olmadığı ilerisi sürülmüş ve bilirkişi raporunda kasırganın şiddetine ilişkin verilerin Vikipedi ve ... gazetesinden elde edildiği görülmüşse de herkesçe bilinen vakıaların ispat konusu olmadığı, kasırga şiddetinin F4+ olduğu hususunun Avrupa Şiddetli Fırtınalar Laboratuvarı (ESSL) ve Çek Hidrometeoroloji Enstitüsü (ČHMÚ) tarafından resmi olarak doğrulandığı ve buna ilişkin verilerin açık kaynaklarda da bulunduğu (...), kasırga şiddeti hususunda tereddüt bulunmadığı, yine raporda tırın açık alanda durmak zorunda kaldığı ve tır sürücüsünün önceden bilgilendirilmediği ve zararın önlenmesi için alabileceği bir önlem bulunmadığı hususunun da tespit edildiği, bu sebeple zararın mücbir sebepten ileri geldiği, hasar ve yararın satıcı dava dışı Lanxess üzerinde olması nedeniyle ek ve kök raporda da tespit edildiği üzere davacının sigortalısı ... tarafından satıcıya yapılan ve davacı tarafından sigortalısına yapılan ödemelerin hatır ödemesi olduğu, rücua tabi olmadığı kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere, 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının dava açılırken peşin olarak alınan 18.411,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 17.679,00 TL’nin hükmün kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, ... tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 87,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'ne verilmesine, ... tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 87,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'ne verilmesine, ...tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 87,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'ne verilmesine, 7-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine, 8-Davalılar yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden ve ret sebebi ortak olduğundan reddedilen dava değeri (22.180,95 Euro'nun dava tarihindeki karşılığı 1.078.085,11 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 3/2 ve 13/1 uyarınca hesaplanan 167.712,77 TL tek vekalet ücretinin davacıdan alınarak her biri eşit hak sahibi olmak üzere davalılara verilmesine, 9-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/09/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2026/543, K. 2026/102, T. 21.09.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2026-543-e-2026-102-k-0f52d09a7392