İlk Derece Mahkemesi 2026/468 E. 2026/75 K.

T.C. İSTANBUL 27. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/468 Esas KARAR NO : 2026/75

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/09/2025 KARAR TARİHİ : 15/09/2026

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, ... İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, 6374 Ada, 6 Parselde bulunan arsanın malikidir. (Ek Tapu Kaydı) Müvekkili, iş yeri gereksinimi için bu arsa üzerinde inşaat yapılmasına karar verildiğini, bu inşaatın yapımı için dava dışı .... A.Ş. ile noter aracılığıyla 08.08.2023 tarihli İnşaat Yapım Sözleşmesini imzalamış, taraflar kendi aralarında inşaatın yapım esasları ve yükleniciye ödenecek bedelin şartlarını belirleyen bir sözleşme imzaladıklarını, bu sözleşmeye göre dava dışı yüklenici arsa üzerine fabrika ve idari ofis binası inşaat imalat işlerini anahtar teslimi usulü ile yapma yükümlülüğü altına girdiğini, açıklanan ve re’sen nazara alınacak nedenlerle usul ve yasaya aykırı işlem nedeniyle doğmuş ve doğacak zararlar bakımından her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle yargılama müddetince tedbiren icranın durdurulmasını,... 12. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine dair müvekkilin davalıya borçlu olmadığı hususunda menfi tespit talebimizin kabulünü, davalıya muhafaza baskısı ile ihtirazi kayıt ile ödenen 200.000 TL'nin istirdatını,... 12. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı icra takibinin iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davacı şirket hakkında ... 12. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatılmış, davacı şirkete ödeme emri tebliği edilerek icra takibi kesinleşmiş ve sonrasında davacı şirket adresine fiili haciz işlemi uygulanmıştır. 22.09.2025 tarihli haciz tutanağı itibari ile de sabit olduğu üzere haciz sırasında hazır bulunan davacı şirket yetkilisi hiçbir şekilde borca bir itirazda bulunmamış “ şu an için borcun tamamını ödeme durumum yoktur” şeklinde beyanda bulunmuş, tarafımıza 2 gün içerisinde borcun tamamını ödeyeceğini taahhüt etmiş, kısmi bir ödeme yaptığını, davacı yanın dava dilekçesinde ileri sürdüğü tüm beyanların asılsız olduğu hususu sabit olmakla yasal dayanaktan yoksun davanın reddini, davacı yanın tanık dinletme talebinin, davanın niteliği ve dava değeri ile ayrıca muvafakatimizin de bulunmadığı dikkate alınarak reddini, dilekçemiz ekinde sunulan haciz tutanağı ve müvekkil şirkete ait hesap özeti itibari ile sabit olduğu üzere davanın reddini, davacı yanın beton dayanımına ilişkin tüm beyanlarının da asılsız olduğu, bu hususun müvekkil şirketten kaynaklı bir durum olmadığına dair açıklamalarımız itibari ile yasal dayanaktan yoksun olduğu hususu sabit olan davanın reddini, davacı yanın mutlak suretle %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ile ücret-i vekâletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Gelir İdaresi Başkanlığı, ... 46. Sulh Hukuk Mahkemesine,... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, ... 38. Noterliğine, ... 14. İdare Mahkemesi, Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne, ... Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü, ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne, ... 12. İcra Dairesi ... İcra Dosyasına yazılan yazılara cevap verilmiştir. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Son Tutanağı, Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Ekspertiz Raporu, Kazalı Araç Fotoğrafları, yazı cevapları, dosyadaki sair mevcut bilgi ve belgeler, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. Dosyanın bir mali müşavir, bir inşaat yüksek mühendisi ve bir nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 05/08/2026 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir. Bilirkişi raporunda özetle; Teknik İnceleme Bakımından: bulunduğu ... İlçesi, ... Mah. 6374 ada, 6 parsel üzerinde inşaatı yarım bırakılmış yapının TOPLAM PROJE BETONU:6.358,90M³ proje kapsamında bugüne kadar dökülen c40-c30 betonu =5.940,589m³ proje harici dökülen beton mıktarı=110,435m³ mali inceleme bakımından: 1- davacıya ait yasal defterlerin vergi usul kanunun 183-184-185 maddeleri ve 6102 Sayılı TTK’nın 64.maddesinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak tutulduğu, kayıtların usulüne uygun olarak gerçekleştirildiği, Vergi Usul Kanunu 223-224-225 maddeleri ile TTK’nın ilgili hükümlerine uygun olarak noter açılış tasdikleri ile GIB onaylı e-beratların yasal süresi içerisinde alındığı, dolayısıyla ticari defterlerin delil niteliğine haiz olduğu sonucuna gidildiği, davalı vekilin ticari defterlerin ibraz edilemeyeceğini beyan ettiğinden davalı nezdinde inceleme yapılamadığı, davacının davalıdan 2024 yılında 99 adet karşılığı 26.051.220,00 TL tutarlı aldığı alış faturalarına kayıtlarında usulüne uygun olarak yer verdiği ve davalıyı alacaklandırdığı, davalı adına 3 adet karşılığı 998.400,00 TL toplam tutarlı iade faturası düzenleyerek davalıyı borçlandırdığı, ilgili iade faturalarına davalının 8 günlük süre içerisinde itiraz ettiğinin gösterir herhangi bir belgenin dosyada mübrez olmadığı, davalıya banka kanalıyla 2024 yılında toplamda 26.234.798,00 TL ödeme yapıldığı, 24.09.2024 tarihinde dava dışı ... firması cari hesabından 3.000.000,00 TL’nin davalı hesabına virmanlandığı ve davalının anılan tutar kadar alacaklandırıldığı, virman işlemine konu işlemin davacının davalıya banka kanalıyla gerçekleştirdiği 30.01.2024 tarih ve 3.000.000,00 TL’den ibaret olduğu, bu işlemlere göre davacı nezdinde davalının 1.818.022,00 TL alacaklı olarak göründüğü, ancak; ibraz edilen banka dekontlarına göre dava dışı ... firmasına 30.01.2024 tarihinde ödenen 3.000.000,00 TL’nin davacı ... nezdinde davalı ... hesap ekstresine kaydedildiği, 2025 Eylül ayında dava dışı ... tarafından davalı vekili ...’a “...” açıklamasıyla toplamda 250.000,00 TL ödendiği, ... isimli kişinin davacı işyerinde 09.12.2021 tarihinden bu yana sigortalı olarak istihdam edildiği, söz konusu 250.000,00 TL’lik ödemenin davacı nezdinde davalı cari hesabında kayıtlı bulunmadığı, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler göz önünde bulundurularak Sayın Mahkemenizin ticari defter deliline göre davalı lehinde hüküm kurması halinde; 29.08.2025 takip tarihi itibariyle davacı nezdinde davalının 1.818.022,00 TL alacaklı olarak göründüğü, Uyuşmazlık Bakımından Yukarıda “Uyuşmazlığın İrdelenmesi” başlığı altında (8.1) maddesinde tanıtılan uyuşmazlık konuları yönünden taraflar arasında satım akdi bulunup bulunmadığı hususunun (8.2.1) maddesinde yapılan irdelemesine nazaran, davanın taraflarının satım akdinin tarafı olduğu; Uyuşmazlığın irdelenmesi başlığı altında (8.2.2) maddesinde eksik teslim iddiasının yapılan incelemesinde açıklanan gerekçelerle mali incelemede tespi edilen alıcının defterinde faturaların kayıtlı olmasının, satıcı yararına teslimin karinesi olduğu ve kural olarak bu miktar takipte borçlu olacağı; bu durumda takipten sonra ödenen 250.000,00 TL’nin hükmün infazı sırasında dikkate alınması gerekeceği; Ancak, Sayın Mahkemece teknik değerlendirmede tespit edilen toplam dökülen betonun miktarına nazaran, davacı defterindeki aleyhine olan karineyi çürüttüğünün kabul edilmesi halinde, eksik kısma isabet eden tutarın miktarına nazaran, davacının takipte borçlu olmayacağı; takipten sonra 29.09.2025 tarihinde davalı vekiline ödediği 250.000,00 TL’nin istirdadını isteyebileceği; Beton sınıfına yönelik ayıp iddiasının yyuşmazlığın irdelenmesi başlığı altında (8.2.3-B) maddesinde incelendiği; mevcut delil durumana gör tespitinin mümkün bulunmadığı hususlarını içerir işbu bilirkişi heyet raporu Saygı ile Sayın Mahkemenin takdirine sunulmuştur." denilmiştir. DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE: Dava, davacının ... 12.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına konu satış sözleşmesinden kaynaklı alacak nedeniyle davalıya borçlu olmadığına yönelik menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir. Mahkememizce çözülmesi gereken uyuşmazlık, davacının ...12.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına konu alacak nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı, ödenen miktar bakımından davacının istirdat talebinin yerinde olup olmadığı, takibin iptaline karar verilmesinin mümkün olup olmadığı, taraflar arasındaki beton satış sözleşmesinden kaynaklı icra takibine konu yapılan alacak nedeniyle davalının davacıdan alacaklı olup olmadığı, varsa miktarı, davalının icra takibine konu yapılan açık hesap ve faturalara ilişkin olarak betonu davacıya teslim edip etmediği, fazla beton faturası kesilip kesilmediği, taraflar arasında betonun türüne ilişkin anlaşma olup olmadığı, varsa davalının anlaşmaya aykırı beton satıp satmadığı, satmış ise betonda ayıp bulunup bulunmadığı, kullanıma ve fayda sağlamaya engel olacak bir ayıp bulunup bulunmadığı, ayıp var ise açık ayıp mı yoksa gizli ayıp mı olduğu, ayıp var ise davacının hangi seçimlik hakkını kullandığının belirlenmesine noktalarında toplanmaktadır. ...12.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında davalı yanca cari hesap ve fatura alacağından kaynaklı olarak alacak isteminde bulunulmuştur. Davacı yanca takibe konu yapılan alacak isteminden dolayı menfi tespit ve ödenen bedel bakımından istirdat isteminde bulunulmuştur. Huzurdaki davanın temelini davalıdan cari hesap ve fatura alacağından kaynaklı olarak davacıdan alacaklı olup olmadığı oluşturmaktadır. Menfi tespit davası, 2004 Sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Menfî tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davalıdan cari hesap ve fatura alacağından kaynaklı olarak davacıdan alacaklı olduğunu ispatla yükümlüdür. Somut olayda: davacıya ait ... İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, 6374 Ada, 6 Parselde inşaat yapılması için dava dışı ...A.Ş. ile noter aracılığıyla 08.08.2023 tarihli İnşaat Yapım Sözleşmesi imzalanmıştır. Dava dışı yüklenici tarafından sözleşmeye göre dava dışı yüklenici arsa üzerine fabrika ve idari ofis binası inşaat imalat işlerini anahtar teslimi usulü yapılması üzerinden anlaşılmıştır. Dava dilekçesi ekinde davacı yanca sunulan taşınmaza ilişkin hazır beton sözleşmesinde davalı imzası bulunmakta olup, dava dışı yüklenicinin imzasının bulunmadığı, yürürlükteki beton standartlarına ilişkin olarak beton teslim edileceğinin yazılı olduğu görülmektedir. Davalının söz konusu inşaatta büyük bir kısım betonu temin ettiği tarafların kabulünde olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememizce uyuşmazlığın çözümüne yönelik inşaat alanında inşaat mühendisi bilirkişi tarafından keşif yapılarak dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edilerek tanzim edilmiştir. Bilirkişi heyet raporunun mali kısımlarından davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarını sunmadığı, davacı tarafın ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun olarak yapıldığı, tarafların mal veya hizmet satışı yaptığı bağlı bulundukları vergi dairelerine beyan ettikleri BA-BS formların birbiri ile örtüştüğü, Davacının sunduğu faturalara göre, davalı ... tarafından davacı adına düzenlenen faturalardaki beton türü ve miktarlarının C16, C30, C35, C40 olmak üzere toplam 6.806 metreküp olduğu, |davacının 2024 yılında davalı adına 3 adet karşılığı toplamda 998.400,00 TL tutarlı e-iade faturası düzenlediği ve faturaların Gelir İdaresi Başkanlığına ait e-fatura sistemi aracılığıyla davalıya teslim edildiği, davacının kayıtlarında 1.818.022,00 TL alacaklı göründüğü, davacı tarafından davalıya 22/09/2025 tarihinde 200.000 TL ve 29/09/2025 tarihinde 50.000 TL gönderdiği görülmektedir. Davacı yanca dava dilekçesinde inşaata toplam 6.100 metreküp beton döküldüğü halde davalının davacıya ve dava dışı yükleniciye 11.000 metreküp faturalandırma yaptığı, faturalandırmaya konu betonun dökülmediği halde tahsil edilmeye çalışıldığı, beton kalitesinin C40 seviyesinde olması gerekirken C30 seviyesinde olduğu beyan edilmiştir. Davacının 11.000 metreküp faturalandırma iddiasının davalı tarafından davacıya ve dava dışı yükleniciye yapılan faturalandırma toplamına ilişkin olduğu, huzurdaki davanın konusunun davalının icra takibine konu yaptığı fatura ve cari hesap alacağına ilişkin olduğu, bilirkişi raporunda davacı kayıtlarına göre davalının davacıya toplam 6.806 metreküp beton faturalandırması yaptığının tespit edilmiş olup, davalı tarafından 6.806 metreküp betonun tesliminin gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi gerektiği, davacının incelenen defterlerine göre 6.806 metreküp betona ilişkin faturaların kayıtlı olup davacının davalıya 1.818.022,00 TL borçlu olduğunun karine teşkil ettiği, bu durumda borçlu olmadığının ispat yükünün davacı tarafa geçtiği, keşif ile alınan raporun teknik inceleme kısmında toplam proje betonunun 6.358,902 metreküp olduğu, proje kapsamında dökülen betonunun 5.940,589 metreküp olduğu, dökülmeyen beton miktarının 418,311 metreküp, proje harici dökülen boten miktarının 110.435 metreküp olduğunun tespit edilerek zayiat miktarının 181,531 metreküp olduğnun bildirildiği, bu haliyle raporun heyet kısmında yapılan incelemede proje kapsamında dökülen betonunun 5.940,589 metreküp+ zayiat miktarı 181,531 metreküp + proje harici dökülen boten miktarının 110.435 metreküpün eklenmesiyle faturalandırması gereken beton miktarının 6.232,55 metreküp olduğu, faturalandırılan bedele göre farkın 573,45 metreküp olduğu, bu fark bedelinin ise 2.202.048,00 TL olacağı ve ayıp dosyadaki verilere göre tespitinin mümkün olmadığı bildirilmiştir. Bu açıklamalar ışığında her ne kadar davacı kayıtlarında borçlu olarak gözükmekte ise de dosyaya imzalı sevk irsaliyelerinin veya kantar fişlerinin sunulmadığı, keşif ile alanın raporda faturalandırılan ve dökülen beton farkının 573,45 metreküp olup, fiyatının 2.202.048,00 TL olduğu anlaşılmakla, bilirkişi heyet raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, davacının ispat yükünü yerine getirdiği, davacının davalıya borçlu olmadığı ve icra takibinden sonra ödemiş olduğu bedelin istirdadına talep edebileceği anlaşılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı yanca tanzim edilen bilirkişi raporunda proje kapsamında dökülen betonunun 5.940,589 metreküp olduğu tespitine yönelik olarak tamamının davalı tarafından dökülmediği savunmuş ise de menfi tespit davası icra takibine konu yapılan alacak istemine ilişkin olup davacının bu talebinin ayrı bir yargılamada ileri sürmesi gerektiği anlaşılmakla bu yönden ek rapor alınmasına gerek duyulmamıştır. Ayrıca davacı yanın dökülmeyen beton miktarının tespitine yönelik itiraz da yerinde görülmemiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE; Davacının ... 12. İcra müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyasından kaynaklı olarak davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, davacı tarafından davalıya ödenen 250.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE (İSTİRDADINA), 2-Harçlar Kanunu uyarınca 1.818.022,00 TL üzerinden alınması gerekli 124.189,08 TL harçtan peşin alınan 39.588,51-TL'nin mahsubuyla bakiye 84.600,57 TL'nin davalıdan tahsiliyle Hazineye İrat Kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 39.588,51-TL peşin harç, 615,40-TL başvuru harcı, 5.188,00-TL keşif harcı, 52.000,00-TL bilirkişi, 2.700-TL ATGV araç ücreti ve 1.439,40-TL posta gideri olmak üzere toplam 101.531,31-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 272.523,08-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara İADESİNE, 7-4.600,00-TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA, Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/09/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır