İlk Derece Mahkemesi 2026/398 E. 2026/901 K.

T.C. İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/398 Esas KARAR NO : 2026/901

DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım) DAVA TARİHİ : 19/04/2021 KARAR TARİHİ : 20/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle;" Müvekkilim aleyhine davalı tarafından ... 28. İcra Müdürlüğü...E. sayılı kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatılmıştır. Müvekkil ... diğer müvekkil ... Ltd. Şti'nin yetkilisi ve imza sahibidir.Müvekkil firma ...adresinde gıda pazarlama işi yapmaktadır.Müvekkillerim ile davalı arasında mal alım satımından kaynaklı bir alacak ve borç ilişkisi doğmuş müvekkilim aldığı mallar karşılığı davalı yana davaya konu ... 28. İcra Müdürlüğü... E. sayılı kambiyo senetlerine özgü icra takibine dayanak yapılan müvekkillerimin borçlu, davalının lehtar olduğu; 11.04.2018 düzenleme ve 16.04.2018 vade tarihli, 400.000,00 TL bedelli senet müvekkillerim tarafından davalı yana teminat senedi olarak verilmiştir.Müvekkillerim senedin vade tarihi olan 16.04.2018 tarihinden yaklaşık 2 hafta sonra 30.04.2018 tarihinden itibaren senet bedelini parça parça 07.02.2019 tarihine kadar ekte sunulu dekontlardan görüleceği üzere davalı yana faizi ile birlikte ödemiştir.Ancak davalı yan söz konusu davaya konu icra takibine dayanak yaptığı bedeli ödenmiş senedi müvekkillere teslim etmek yerine söz konusu senede nakten kaydını şerh düşerek Müvekkiller hakkında haksız ve mesnetsiz olarak müvekkillerin senetin borcunu bitirdiği 07.02.2019 tarihinden bir kaç gün sonra ... 28. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine girişilmiştir.Öncelikle belirtmek isteriz ki söz konusu takibe dayanak yapılan senet teminat senedi olup, ekte sunulu dekontlardan görüleceği üzere bedeli faizi ile birlikte ödenmiş ve bedelsizdir. Ayrıca senet davalı yanın sonradan doldurduğu gibi nakten değil malen alınmıştır. keza müvekkillerim ile davalı yan arasında başkaca herhangi bir alacak, fatura, cari hesap ve sair ilişki bulunmamaktadır. İzah olunan nedenlerle,Fazlaya dair dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydı ile;Müvekkil aleyhine ikame olunan ... 28. İcra Müdürlüğü... E. Sayılı kambiyo senetlerine özgü icra takibine dayanak senet teminat senedi olup, ekte sunulu dekontlardan görüleceği üzere bedeli faizi ile birlikte ödenmiş ve bedelsiz kaldığından öncelikle takibin tedbiren durdurulması, devamında müvekkiller yönünden borçlu olunmadığının tespitine, kötüniyetli olduğu aşikar olan davalı tarafın alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir. CEVAP; Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan 22/05/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle;" Davacı yan bir takım banka dekontları ile takibe konu senedin bedelinin ödendiğini dolayısla borçlu olmadıklarının tespitini talep etmiştir.Ancak sunulan dekontlar incelendiğinde bir takım dekontlarında açıklama olmadığı bir takım dekontlarda sogan parası olarak açıklama bulunduğu görülecek olup takibe ve davaya konu bonoya ilişkin açıkca bir ibare olmadığı yani yapılan ödemelerin bu bonoya ilişkin olduğuna dair açık bir beyan içermediği anlaşılacaktır.Buna göre, borca itirazın çözümlenmesi için borçlu tarafından sunulan dekontların, takip dayanağı bonoya ilişkin olup olmadığının tespiti hususunun, hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olup, Bilirkişiye tevdi edilmesi hukuka ve yasaya aykırı olacaktır. Aşağıda sunulan yargıtay içtihadının incelenmesi halinde durum açıkca ortaya çıkacaktır.Borçlunun ödeme belgesi olarak sunduğu banka havalesinde, ödemenin tarih ve bedeli belirtilerek takip konusu bonoya mahsuben yapıldığı yönünde bir açıklama bulunmamaktadır.Açıklanan nedenler ve sunulan yargıtay kararları neticesinde davaya konu bononun ödendiğini açıkça ortaya koyan dekont veya yazılı delil bulunmaması nedeniyle davanın reddi ile%20 den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına ve kötü niyet tazminatına hükmedilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini..."savunmuştur. (II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER: (1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ; İşbu dava dosyasındaki yargılamaya ilk olarak Mahkememizin 2021/281 Esas sayılı dosyası ile başlanmıştır. Mahkememizin 20/04/2021 tarihli ara karar gereğince; "Dava dilekçesinde bahsedilen ancak dava dilekçesinin ekinde yer almayan dekontların sunması ve ilgili bankaları bildirmesi için davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verilmesine, "karar verilmiştir. Davacı vekilince beyanda bulunması halinde ilgili banka şubelerine müzekkere yazılarak ödeme dekontlarının bir suretinin gönderilmesi istenilmiş olup, gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. Davacı vekilinin takibinin durdurulmasına ilişkin talebinin İİK 72/3 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere REDDİNE, bu hususta ara karar yazılmasına, karar verilmiştir. ... 28.İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyasının mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. Mahkememizin 21/04/2021 tarihli kararı ile;"Takibin durdurulması talebinin İİK 72/3 maddesi uyarınca reddine," karar verilmiştir. ... 28. İcra Müdürlüğü’ne yazılan müzekkere akıbetinin tekiden sorulmasına karar verilmiş olup, gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. Davacı vekiline ödeme yapıldığı bildirilen bankaları ve ilgili şubeleri bildirmesi için 2 haftalık kesin süre verilmesine, 2 numaralı ara karar uyarınca beyanda bulunulması halinde ilgili banka şubelerine müzekkere yazılarak ödemelere ilişkin dekontların mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. ... Bankasına yazılan müzekkere akıbetinin tekiden sorulmasına karar verilmiş olup, gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. Davacı şirketin ticari defter ve kayıtları ile sunulan deliller üzerinde mahkememizce resen seçilecek bir mali müşavir bilirkişi ile 18/03/2022 tarihinde saat 14:00'de mahkememiz kaleminde inceleme yapılmasına, bilirkişice, taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, davacının , takibe konu senetten kaynaklı olarak takip tarihi itibariyle davalıya borcunun bulunup bulunmadığı, davaya konu senedin ticari defterlerde kayıtlı bulunup bulunmadığı, dosyaya sunulan dekontlarda değerlendirilerek senede ilişkin olarak ödeme yapılıp yapılmadığı hususunda rapor alınmasına, karar verilmiştir. Bilirkişiden alınan 26/04/2022 tarihli raporunda özetle;"dava dosyasına sunulu belgeler davacı tarafların ticari defter kayıtları ve dayanak belgeleri üzerinde ve uzmanlık alanımız çerçevesinde gerçekleştirilen incelemeler sonucunda: davacının incelenen 2017, 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikinin süresinde yaptırılmış olduğu, ilgili yılların Yevmiye defterinin Noter kapanış tasdiki yaptırılmadığı, kapanış tasdiği olmadığı, bu itibarla HMK 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. gereğince mevcut haliyle 2017, 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin davacı lehine delil niteliği şartlarını taşımadığı davacının incelenen kendi ticari defterlerine göre; takip tarihi (14/02/2019) itibariyle davalı yandan 564.255,00 TL cari hesap alacağı olduğu, dava konusu uyuşmazlığa konu olan teminat senedi'nin ticari defter kayıtlarında mevcut olmadığı, davacı firmanın davalı firma ile ticari mal alımı ve satımına ilişkin ticari ilişki tespit edilemediği, dosya mevcudu ödeme dekontlarının 427.575 + 13.000 = 440.575 TL olduğu, sunulan dekontların açıklamasının "SOĞAN PARASI"şeklinde olduğu, dava ve tespit konusu senede ilişkin herhangi bir ibare olmadığı, takip ve dava konusu olan senedin davalı tarafından neyin karşılığı olarak alındığı ve davacının yapmış olduğu ödemelerin ne şekilde faturalandırıldığının açıklanması gerektiği..."rapor edilmiştir. Mahkememizin 01/06/2022 tarihli ara karar ile;" Araştırılacak başka bir husus kalmadığından tahkikatın bitirilmesine, gelecek celsenin HMK'nın 186. Maddesi gereğince sözlü yargılama günü olarak belirlenmesine, Davacı vekiline ve davalı vekiline bu konuda ihtarat yapılmasına,"karar verilmiştir. Mahkememizin 22/06/2022 tarih ve ... E.... K.sayılı kararı ile Harçlar Kanunu m.30 hükmü gereği davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesi ... Esas,... Karar ve 26/03/2026 tarih sayılı kararı ile "Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 30. maddesi gereğince yargılama sırasında tespit edilen dava değerinin dava dilekçesinde belirtilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnızca o celse için yargılamaya devam edilerek müteakip celseye kadar noksan değer üzerinden harcın ikmali için davacıya süre verilmesi, bu süre zarfında da bakiye harcın yatırılmaması halinde de, HMK'nın 150. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılması, anılan maddede geçen süre zarfında harç ikmal edilmek suretiyle dava yenilenmediği takdirde ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekir. Bu durumda, eksik peşin harç ikmal edilmeden yargılamaya devam edilmesi yerinde olmamıştır. Mahkemece, eksik harcın yatırılması için Harçlar Kanunu’nun 30 ve 32. maddeleri uyarınca davacı yana süre verilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik harç tamamlatılmadan işin esasına girilip yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiştir. Bu durumda mahkemece, davacı ... yönünden davacı vekilinin vekaletnamesini sunması sağlandıktan sonra dava değeri olan 459.050,00 TL üzerinde eksik nispi harcın tamamlatılmasına ilişkin yukarıdaki sürecin işletilerek sonucuna göre tüm davacılar hakkında bir karar verilmesi için..." kararın kaldırılmasına karar verilmiş; dosya mahkememizin ... esasına kaydı yapılarak taraflara duruşma günü ile istinaf ilamının tebliğine karar verilmiştir. Mahkememizin 2026/398 Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sırasında toplanan deliller; Mahkememizin 04/05/2026 tarihli tensip ara kararları ile;" Taraflara duruşma günü ile istinaf ilamının tebliğine, davacı şirket vekiline gerçek kişi yönünden vekaletname sunmak üzere bir aylık kesin süre verilmesine, aksi halde HMK.m.77/1 hükmü uyarınca işlem yapılacağı hususunun ihtarına, davacı vekiline 7.780,13TL eksik harcı tamamlamak üzere bir haftalık kesin süre verilmesine, kesin süreye uyulmaması hâlinde Harçlar Kanunu m.30 atfıyla HMK.m.150 hükmü uyarınca dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtarına," karar verilmiştir. Mahkememizin 01/07/2026 tarihli kararı ile;"Dosyanın Harçlar Kanunu 30 ve devamı maddeleri ile HMK.m.150 hükmü uyarınca 7.780,13TL eksik harç ikmal edilene kadar İŞLEMDEN KALDIRILMASINA,"karar verilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; davacının aleyhine başlatılan icra takibinden kaynaklı olarak davalıya İİK 72. madde uyarınca borçlu olup olmadığının tespiti ile kötüniyet tazminatına ilişkin koşulların oluşup oluşmadığı istemine ilişkindir. HMK'nın 150. Maddesi, "Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır...İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır..." şeklindeki hükümleri amirdir. Ayrıca 492 sayılı Harçlar Kanununun “Harcı Ödenmeyen İşlemler” başlığını taşıyan 32.maddesinde “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz." hükmü getirilmiştir. Davacılar, Harçlar Kanunu'na göre harçtan muaf olan kişi ve kurumlardan değildir. Nispi karar ve ilam harcına tabi davalarda, dava değeri üzerinden peşin nispi ilâm harcının alınması zorunludur. Uyarıya rağmen yatırılmaması halinde Harçlar Kanunu'nun 32.maddesine göre müteakip işlemler yapılamayacağından dava dosyasının işlemden kaldırılması gerekir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04.12.2013 gün ... Esas,... Karar sayılı ilâmı ve yüksek yargı uygulamaları bu yöndedir.) Yukarıda yazılı kanun maddesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin ...Esas, ... Karar sayılı ve 26/03/2026 tarihli kararı bağlamında yapılan inceleme neticesinde; istinaf kaldırma ilamı ile menfi tespit davasının kısmi dava olarak açılmasının mümkün olmadığı, somut olayda, dava değerinin takip tutarı olan 459.050,00 TL olduğu, eksik peşin harç ikmal edilmeden yargılamaya devam edilmesinin yerinde olmadığı; Mahkemece, eksik harcın yatırılması için Harçlar Kanunu’nun 30 ve 32. maddeleri uyarınca davacı yana süre verilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik harç tamamlatılmadan işin esasına girilip yazılı şekilde karar verilmesinin de doğru görülmediği; davacı ... yönünden davacı vekilinin vekaletnamesini sunması sağlandıktan sonra dava değeri olan 459.050,00 TL üzerinde eksik nispi harcın tamamlatılmasına ilişkin yukarıdaki sürecin işletilerek sonucuna göre tüm davacılar hakkında bir karar verilmesi için kararın kaldırıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce 04/05/2026 tarihli tensip zaptı ile davacı şirket vekiline gerçek kişi yönünden vekaletname sunmak üzere bir aylık kesin süre verilmesine, aksi halde HMK.m.77/1 hükmü uyarınca işlem yapılacağı hususunun ihtarına ve davacı vekiline 7.780,13TL eksik harcı tamamlamak üzere bir haftalık kesin süre verilmesine, kesin süreye uyulmaması hâlinde Harçlar Kanunu m.30 atfıyla HMK m.150 hükmü uyarınca dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtarına karar verildiği; davacılar vekili tarafından davacı gerçek kişi yönünden güncel vekaletname sunulduğu, ancak davacı tarafın eksik harcı tamamlamadığı; 01/07/2026 tarihli duruşmada dosyanın Harçlar Kanunu 30 ve devamı maddeleri ile HMK.m.150 hükmü uyarınca 7.780,13TL eksik harç ikmal edilene kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği, anılan yasal düzenleme doğrultusunda 3 ay süre ile işlemden kaldırıldığı ancak üç aylık süre içerisinde harcın yatırılmadığı anlaşıldığından, davanın HMK'nın 150/5. maddesi gereğince yasal sürenin dolduğu gün itibari ile açılmamış sayılmasına karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın, HMK'nın 150/5. maddesi uyarınca ve 02/10/2026 tarihi itibariyle AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, 2-Esasın bu şekilde KAPATILMASINA, 3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsup edilerek bakiye 672,70 TL harcın davacılardan müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacılarının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T (madde-7) göre hesaplanan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan müteselsilen alınarak davalıya verilmesine, 6-Davalı tarafından yapılan 244,20 TL tebligat/posta masrafının davacılardan müteselsilen alınarak davalıya verilmesine, 7-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE, Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.20/10/2026

Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır