İlk Derece Mahkemesi 2026/305 E. 2026/76 K.

T.C. İSTANBUL 27. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/305 Esas KARAR NO : 2026/76

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/05/2025 KARAR TARİHİ : 15/09/2026

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin, taşıtanı davalı ..., göndericisi ise ... Şti. olan 22.010.kg 4200 kap acı biber turşusunun Rusya arasında deniz yolu ile taşımasını yaptığını, emtianın fiili taşımasının ... tarafından gerçekleştirildiğini, yükün 12.12.2023 tarihinde varış limanına ulaştığını, ancak davalıya ulaşılamadığını, navlun ödemesini yapılıp konişmentonun alınmadığını, gümrük işlemlerine 28 Aralık günü başlanarak 30 Aralık 2023 günü ödemesini yapıldığını ve gümrük işlemlerinin bittiğini, Rusya' da Noel ve yılbaşı tatilinin 08 Ocak tarihine kadar sürmesi nedeniyle bu defa Rusya’da iç taşıma için TIR tedariğinde sorun yaşandığını, alıcının son taşımasını kendi yapmak istediğini ve DAP teslim olarak organize edilen yükün liman teslim olarak revize edildiğini, konteynerin Rusya limanda beklediği ve boş olarak iadesinin 11.01.2024 tarihinde gerçekleştiği için demuraj ve ardiye masrafları oluştuğunu, bu navlun bedelinin 06.12.2023 tarihli 4.150,00.-USD tutarı üzerinden fatura edildiğini ve bedelin ödendiğini, bu defa davalının müvekkil adına 31.12.2023 tarihinde 3.600,00.-USD bedelli fatura düzenlediğini, faturanın kabul edilmeyerek 08.01.2024 tarihinde iade faturası düzenlendiğini, davalının ise 12.01.2024 tarihli noter ihtarnamesi ile iade faturasına itiraz ettiğini, ancak müvekkilin icra baskısı altında davalıya ödeme yapmak zorunda kaldığını ileri sürerek davalıya ödenen 3.668,43 Usd’nin 12.07.2024 ödeme tarihinden itibaren Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalıdan istirdadına/tahsiline, 33.868,58.-TL'nin ödeme tarihi olan 12.07.2024 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdadına/tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve duruşmalara katılmadığı görülmüştür. DELİLLER: ... 10. İcra Dairesine yazılan müzekkereye cevabı, bilirkişi raporu, ticari defter ve belgeler, mail yazışmaları, fatura ve tüm dosya kapsamı. Mali müşavir bilirkişi ... ve ... Nitelikli Hesap uzmanı ... bilirkişi heyet raporunda özetle; Davacıya ait Yasal defterlerin Vergi Usul Kanunun 223-224-225 maddeleri ile TTK'nın ilgilihükümlerine uygun olarak noter açılış tasdikleri ile GIB onaylı e-beratların yasal süresi içerisinde alındığı, dolayısıyla ticari defterlerin delil niteliğine haiz olduğu, davalı ticari defterlerinin sunmadığından inceleme yapılamadığı yönünde karar kurulduğu, Davacının davalı adına 06.12.2023 tarihinde 1 adet karşılığı 4.150,00 Usd tutarlı e-fatura düzenlediği, faturanın davalıya 06.12.2023 tarihinde teslim edildiği, davalının ise ilgili faturaya 8 günlük süreyi aşar şekilde 31.12.2023 tarihinde 3.600,00 Usd tutarlı kısmi iade faturası düzenlediği, Davacının, ... 10.İcra Dairesinin ... E. sayılı takip dosyası için banka kanalıyla 12.07.2024 tarihinde 154.754,99 TL tutarlı ödeme yaptığı, bu tutarın davacı nezdinde davalıya ait TL bazlı hesapta takip edilerek davalının borçlandırıldığı, bu işlemlere göre 16.12.2024 tarihi itibariyle davacı nezdinde davalının 154.764,99 TL borçlu olarak göründüğü, Sayın Mahkemenizin davacı lehinde hüküm kurması halinde; Davalıya ödenen 3.600,00 Usd karşılığı 118.641,24 TL anapara, Takiple istenen 68,43 Usd karşılığı 2.255,17 TL birikmiş faiz, Takip dosyasına ödenen 33.868,58 TL takip sonrası masraflar olmak üzere davalıdan istenebilir toplam tutarın 38.668,43 Usd karşılığı 120.896,41 TL anapara takip öncesi birikmiş faiz ile, takip sonrası masraflara ait 33.868,58 TL olacağı sonucuna gidildiği, Davalının savunma ve taleplerinin dosya münderecatında görülemediği ve taşıma işleri komisyoncusu vasfında olan davacının ilgi konteynerin Merzifon'dan Moskova'ya kadar taşınması işini ifa etmeyi ... nolu konişmento ile bizzat üstlendiği ve TTK md. 918 ve TBK md. 533 tahtında komisyoncunun, gönderileni bilgilendirme ve eşyanın gümrüklenmesi işlerini ifa etme görevlerinin bulunduğu, şeklinde bildirilmiştir. DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE: Dava, faturaya ve açık hesaba dayalı genel haciz yolu ile başlatılan takibe yönelik davacının ödemiş olduğu bedelin istirdadı istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, davacının ...10.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına konu alacak nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı ve ödenen miktar bakımından davacının istirdat talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır. Davacı ... A.Ş.'nin dosya münderecatına sunduğu evrak incelendiğinde; Navlun Faturası: (a) Dava dışı ...A.Ş. tarafından, davacı ... aleyhine düzenlenmiş ... nolu ve 11ç12ç2023 tarihli Navlun dahil uluslararası Taşıma Servisleri hizmeti faturasında 575,00 USD bedel ... nolu konteynerin ... arası ve ... adlı gemiyle taşınması bedeli olarak düzenlenmiştir. (b) Davacı ... tarafından, davalı ... aleyhine düzenlediği ... no ve 06.12.2023 tarihli navlun faturasında (...) mal hizmet 4,500 USD ve açıklamalarda: Gemi adı: ... Komisyoncusu konişmentosu (HBL) no: ... ve Taşıyan konişmentosu (...) no: ..., ...arası | adet 40'lik ... nolu konteyner olduğu yazılıdır. ... Nakliyesi Faturası: Davalı ... tarafında, davacı ... aleyhine düzenlenmiş ... araç ve aracın 2 gün beklemesi hizmeti için hazırlanmış, ... nolu ve 31.12.2023 tarihli faturada toplam bedelin 3,600 USD olduğu kayıtlıdır. Faturanın açıklamasında; İlgi ... konişmentodaki yükün Novorossisk'ten ... taşınması işinin davacı ... tarafından yapılmadığından, ... tarafından yapılmış olduğu yazılmıştır. İade Faturası: ... nolu faturanın hatalı kesildiği açıklaması ile davacı ... no ve 08.01.2024 tarihli ve 3,600 USD tutarlı iade faturası düzenlemiştir. ... Konişmentosu: Taşıma işleri komisyoncusu vasfı ile davacı tarafından düzenlenmiş karma taşıma nitelikli (multimodal /door to door / door delivery) ... nolu ve ...- 08.12.2023 tarihli konişmentoda; ... 40'lik konteynerin ...'dan Moskova'ya (... (... Çevre Yolu) ile) taşınacağı ve yükletenin dava dışı: ... ... ve Gönderilenin dava dışı: ... olduğu, ... (kapıda teslim) ve ... (Navlun peşin ödenmiştir) ibareleri yazılmıştır. Denizde Yük Taşıma Senedi (...): Taşıyan .... tarafından düzenlenmiş ... no ve 08.12.2023 tarihli konişmentoda, ... nolu konteynerin ...'e taşınacağı belirtilmiştir. İhbar Yazısı: Davacı ... tarafından hazırlanmış 26.12.2023 tarihli yazıda, özetle; “... / ... konişmento ve ... — ... konteyner nolu taşımada, ... nolu konteynerin ... limanında dava dışı ...tarafından çekilmediğinden, free time süresinin 25.12.2023 tarihinde dolduğu ve demoraj ve detention bedellerinin oluştuğu....konteynerinteslim edilmemesinden dolayı oluşan masrafların ... tarafından talep edileceği ...” ihbarı yazılmıştır. E-posta Yazışmaları: (a) 27 Aralık 2023 Çarşamba 6:12 PM mesajı: Davacı temsilcisi ... tarafından davalı temsilcisi ... ve diğerlerine gönderilmiş ingilizce e-postada özetle; “Herkese merhaba, ödemeleriniz için teşekkürler. Bildiğiniz gibi, şu ana kadar masrafları ödediniz ve alıcı tarafından gümrük işlemlerinin tamamlanmasını bekliyoruz.” yazılmıştır. (b) 29 Aralık 2023 Cuma 17:38 mesajı: Davacı temsilcisi ... tarafından davalı temsilcisi ... ve ...'a gönderilmiş e-postada, özetle; “Gümrük işlemleri bitmiş ancak beyanname ile liman tarımı arasında fark olduğundan alıcınız kabul etmemiş ve evrak yeniden düzenlenmiş dolayısıyla 250 USD ekstra masraf oluşmuştur. ... Alıcınız acentemize oluşan herhangi bir masrafı (demuraj/detention/evrak düzeltme/tartım ” sizinle anlaşıldığını ve hiçbir masraf ödemeyeceğini söylemiştir, acentamız oluşan masrafları bize fatura ve bizlerde bu masrafları sizlere fatura etmek durumundayız ...” yazılıdır. (e) 29 Aralık 2023 Cuma 2:00 PM mesajı: Davacı temsilcisi ... tarafından davalı temsilcisi ... ve ...'a gönderilmiş e-postada, özetle; “... Alıcınız kapı teslim iç nakliyeyi kendisinin yapacağını iletti, bu durumda konteynerin boş tesliminin en kısa sürede limana/depoya yapılması gereklidir, aksi halde demuraj/detention yansımaya devam edecektir.” yazılıdır. ... Gümrük Müdürlüğü'nün ... nolu ve 01.12.2023 tarihli beyannamesinde, ... nolu konteynerdeki emtianın ... teslim şekli ile ...'na taşınacağı yazılıdır. .. Uzmanı bilirkişi tarafından raporda " davacı ...'un dava konusu konteynerin ...'dan ...'ya kadar taşınması işini ifa etmeyi ... nolu konişmento ile bizzat üstlendiği anlaşılmaktadır. Taşıma işleri komisyoncusu olarak hareket eden davacı, eşyanın teslim alınmasından, teslim yerinde alıcıya teslim sürecine kadar taşıma işinin organizasyonunu üstlenmiştir. Bu doğrultuda kendi faaliyetleri için isteyeceği ücretle beraber olağan taşıma ücretini de ... nolu fatura tutarı ile talep etmiştir. Davalının, geniş anlamıyla navlun ödemesini zamanında yapmadığı ve bu nedenle ... limanında gümrük işlemlerine gecikmeli başlandığı ve yeni yıl tatiline denk gelinmesiyle konteynerin iadesinde demuraj ve ardiye masraflarının oluştuğunu davacı iddia etmiştir. Dava edilen alacak ise ilgi konteynerin Novorossisk-Moskova karayolu taşınması ve bekleme masrafının icra itiraz süresinin kaçılması neticesinde davacı tarafından davalıya icra yoluyla ödenmesi sonrası rücu edilmesi hakkındadır. Taşımayı üstlenmiş taşıma işleri komisyoncusunun görevleri arasına, aksi öngörülmedikçe, kararlaştırılmış olan eşyanın gümrüklenmesi ve elleçleneceği yerlerdeki tatil günleri hakkında bilgi verilmesi gibi edimler de girmektedir (TTK md. 918 ve TBK md. 533). Bu doğrultuda somut olayda, geniş anlamıyla navlun tutarının (... arası taşıma işi ücretlerinin) peşin ödeneceği, aksi durumda tahliye limanında gümrük işlerinin ifa edilmeyeceğinin komisyoncu tarafından gönderene önceden ve açıkça bildirilmiş olması gerekir." şeklinde bildirilmiştir. Davalı yanın ise cevap dilekçesi vermediğinden davayı inkar ettiği kabul edilmiştir. Dava konusu yapılan ödemeye ilişkin icra takibinde konteynerin taşınması için araç nakliye bedeli için ve aracın 2 gün beklemesi için verilen ücretin talep etmiş olması nedeniyle ihtisas mahkemesine görevsizlik kararı verilmemiştir. Ticari defterlerin sahibi lehine olması için HMK m. 222/2’de öngörülen şartlar; defterlerin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olması, defterlerin açılış ve kapanış onaylarının yaptırılmış olması ve ticari defterlerin birbirini doğrulamış olması gerekmektedir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesi uyarınca kural olarak, aksi kanunca belirlenmedikçe iki taraftan her biri iddiasını ispata mecburdur. Bu hüküm, kaynak İsviçre Medeni Kanunu’ndaki şekli gibi, “bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o vakıayı ispat etmelidir” şeklinde anlaşılmalıdır. Davalı taraf , icra takibinde bedeli ödenmeyen faturalara dayalı alacak talebinde bulunmaktadır. Buna göre öncelikli incelenmesi gerek husus faturanın ispat gücüdür. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddesi şu şekildedir: ''Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır''. TTK'nın 21/2.(6762 sayılı TTK'nın 23/2.) maddesi ile faturanın tacirler arasında ifaya yönelik ispat aracı olduğu, süresinde itiraz edilmemekle münderecatından sayılan hususlar yönünden düzenleyen lehine, adına fatura düzenlenen aleyhine bir karine getirilmiştir. Bu karine faturanın ispat gücünü ortaya koymaktadır. Fatura düzenleyen tacirin anılan karineden yararlanabilmesi için fatura tanzim edenle, adına fatura tanzim edilen arasında akdi ilişki bulunması, faturanın akdin ifasıyla ilgili düzenlenmesi gerekir. Fatura sözleşmenin kurulma safhasıyla ilgili olmayıp ifasına ilişkin olduğundan öncelikle temel bir borç ilişkisinin bulunması gerekir. Somut olayda; davalının ...10.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyası ile davacı aleyhine icra takibi başlattığı, davacının icra takip dosyasına 3.668,43 USD ferilerine ilişkin olarak 12/07/2024 tarihinde 154.764.99 TL ödeme yaptığı, davacının süresi içerisinde huzurdaki davayı ikame ettiği, yapılan yargılama sırasında tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesinde davalı tarafın kayıtlarını sunmadığı, davacı tarafın ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun olarak yapıldığı, davacı kayıtlarında davalının alacağının bulunmadığı, davacı tarafından düzenlenen 06/12/2023 tarihli e-fatura sonrasında davalının süresinden sonra 3.600 USD 'lik fatura düzenlediği, HMK 222.maddesi uyarınca ticari defter ve kayıtların davalı tarafından eksiksiz sunulmadığı görülerek davacı kayıtlarının davacı lehine delil teşkil ettiği, davalının cevap dilekçesi sunulmadığından savunmalarının inkar kapsamında değerlendirildiği, incelenen ticari defter ve belgeler ve rapor içeriği gözetilerek, davacının icra dosyasına ödemiş olduğu 3.668,43 USD ve ferilerine ilişkin olarak 33.686,58 TL'yi talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile, a- 3.668,43 USD alacağın ödeme tarihi olan 12/07/2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca hesaplanacak 1 yıllık usd mevduat hesabına devlet bankalarınca uygulanan en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE (İSTİRDADINA) b-33.686,58 TL'nin ödeme tarihi olan 12/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE (İSTİRDADINA), 2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 12.094,41-TL harçtan, peşin yatırılan 3.023,61-TL harcın düşümü ile geri kalan 9.070,80-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan 3.023,61-TL harç, 615,40 TL başvuru harcı, 16.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 147,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 19.786,01-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara İADESİNE, 7-3.600,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA, Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır