İlk Derece Mahkemesi 2026/220 E. 2026/220 K.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2026/220 Esas - 2026/219 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/220 Esas KARAR NO : 2026/219 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/03/2026 KARAR TARİHİ : 12/03/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 12/03/2026 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı faktoring şirketi tarafından dava dışı M... .... .... ... Matbaa Ambalaj Basım Yayın Hizm. Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine ... 8. Genel İcra Dairesi'nin 2024/58997 Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleşmesi sonrası müvekkili şirkete İİK'nın 89. maddesi uyarınca haciz ihbarnameleri gönderildiğini, müvekkil şirketin UETS sisteminden sorumlu çalışanının işten ayrılması nedeniyle ihbarnamelere süresinde itiraz edilemediğini, bu durumdan müvekkili adına kayıtlı 06 FIR 036 plakalı aracına yakalama şerhi konulması üzerine haberdar olunduğunu, aracın kullanılabilmesi için icra tehdidi altında, takip borçlularıyla herhangi bir borç ilişkisi olmamasına rağmen 296.099,00 TL ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin ticari defterleri incelendiğinde takip borçlularına bir borcu olmadığının, aksine alacaklı olduğunun görüleceğini, davalının bu suretle sebepsiz zenginleştiğini, ödemenin iadesi için başvurulan arabuluculuk sürecinin de anlaşmayla sonuçlanmadığını belirterek, icra tehdidi altında ödenen 296.099,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte iadesine ve alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. CEVAP : Dosya üzerinden karar verildiğinden dava dilekçesi tebliğe çıkartılmamış, bunun sonucu olarak davaya karşı herhangi bir cevap verilmemiştir. DELİLLER : ... 8. Genel İcra Dairesi'nin 2024/58997 esas sayılı takip dosyası, arabuluculuk son tutanağı, dava dosyasında bulunan diğer deliller. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, İcra ve İflas Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca gönderilen haciz ihbarnameleri nedeniyle icra tehdidi altında ödenen bedelin istirdadı ve kötü niyet tazminatı istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Dava şartları" başlıklı 114/1. maddesinin (c) bendinde "Mahkemenin görevli olması" dava şartları arasında sayılmıştır. Aynı Kanun'un 115/1. maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler". Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden nazara alınması gerekir", 115/2. maddesinde de "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder" düzenlemelerine yer verilmiştir. İİK'nın 89. maddesi, borçlunun üçüncü kişilerdeki mal, hak ve alacaklarının haczi usulünü düzenlemektedir. Bu maddeye göre, üçüncü kişiye gönderilen birinci haciz ihbarnamesine süresi içinde itiraz edilmemesi halinde, borcun üçüncü kişinin zimmetinde sayılacağı ve malın yedinde sayılacağı, ikinci haciz ihbarnamesine de itiraz edilmemesi halinde ise borcun zimmetinde sayılmasının kesinleşeceği düzenlenmiştir. Üçüncü haciz ihbarnamesi ile de bu kesinleşen borcun ödenmesi veya malın teslimi istenir. Üçüncü şahsın haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz etmemesi nedeniyle borcu zimmetinde sayılması ve bu borcu icra dairesine ödemesi durumunda, gerçekte borçlu olmadığı bir parayı ödemiş ise, ödediği paranın iadesi için genel hükümlere göre istirdat davası açma hakkı bulunmaktadır. Bu davanın hukuki dayanağı, duruma göre sebepsiz zenginleşme veya haksız fiil hükümleridir. İİK'nın 89/5. maddesine dayanan istirdat, icra takibinden doğan, alacaklıya yöneltilen, genel hükümlere; sebepsiz zenginleşme ve/veya haksız fiil sorumluluğuna dayalı bir iade davasıdır. Kanunda ticari dava olarak sayılmadığı gibi, uyuşmazlığın ekseni tarafların ticari işlemleri değil, icra hukuku bağlamında yapılan bir ödemenin geri alınmasıdır. Bu nedenle uygulama ve Yargıtay içtihatlarında, taraflar tacir olsa dahi İİK'dan doğan bu tür davaların, kaynağını taraflar arasındaki bir ticari işlemden değil, cebri icra sürecinde 89 ihbarnamesine bağlı olarak ortaya çıkan hukuka aykırılık iddiasından aldığından, bu tür davaların Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği kabul edilmektedir (Örn. Bkz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06/11/2023 tarih ve 2023/5228 E, 2023/6468 K. sayılı kararı). HMK'nun 1/1. maddesi gereğince görev kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. HMK’nun 115/1. ve 138. maddeleri ve usul ekonomisi uyarınca, ayrıca Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11/04/2019 tarih ve 2017/15-2141 esas, 2019/442 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik nedeni ile davanın usulden reddine karar verilebileceğinden, HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca bu dava şartı noksanlığının giderilmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevli olmaması nedeni ile davanın HMK 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, 2-Mahkememizin görevsizliğine, HMK'nun 20/1. maddesi uyaınca taraflardan birinin, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep etmemesi halinde aynı madde uyarınca mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 3-HMK.nun 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate alınmasına, Dair tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 12/03/2026

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır