İlk Derece Mahkemesi 2025/744 E. 2026/255 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/744 Esas KARAR NO : 2026/255

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 11/08/2025 KARAR TARİHİ : 05/03/2026 YAZIM TARİHİ : 26/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı Nijerya vatandaşı olup eşi ve çocuklarıyla birlikte yasal ikamet izniyle yaşadığını, davalı - borçlulardan ..... de Nijerya vatandaşı olup Türk vatandaşı olan diğer davalı ile evli olduğunu, davalı-borçlular ..... isminde yatırım geliştirme şirketi kurduklarını, adres olarak da .... Mah. .... Cad. No:38/A Esenyurt adresinde bulunan iş yerini kullandıklarını ve insanlarda güven oluşturduktan sonra pek çok kişiden mevduat toplamış ve faiz karşılığı ödeme yapmak üzere sözleşme imzaladıklarını, davacının davalılara yatırım amacıyla ödeme yaptığını, davalı-borçlular hazırlamış oldukları sözleşmelerde yatırımın geri dönüş tarihi olarak 3 ay sonrasını belirtmekte ve bu süreden sonra ödeme yapmaya başladıklarını, davacı pek çok kişide güven oluşturabilmek için önceleri bir kısım ödemeler yaptığını, oluşan güvene bağlı olarak da davalılara pek çok kişi para teslim ettiğini, davacıda davalıların ödeme yapmasına güvenerek kar elde etmek amacıyla davalılara tüm birikimini teslim ettiğini, davacı ile birlikte pek çok kişiye verilen 3 aylık sürenin sonunda davalılar iş yeri telefonlarını ve iş yerini de kapatarak kayıplara karıştıklarını, çeşitli tarihlerde davalı-borçlulara 10.000 USD ve 7.000 USD olmak üzere 17.000 USD ve Nijerya'da her biri 10.000.000 Naira (Nijerya Parası) olmak üzere üç parça halinde toplam 30.000.000 Naira ödeme yaptığını, ödemelerin 10.000 USD olan kısmı elden nakit olarak yapılmış olup diğer ödemeler ya Nijerya Bankası üzerinden ya da Bitcoin ile ödendiğini, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ..... Sor. numaralı dosyası ile savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, ceza yargılamasının devam ettiğini, davalı ..... 'in, borcunu ikrar ettiğini, 6 ay içerisinde ödeme yapacağını beyan ettiğini, diğer davalı ise yapılan ödemelerden ve anlaşmalardan haberi olmadığını beyan ettiğini, ancak iş yerinin sahibi olduğunu, davalılar hakkında Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ancak borçlular tarafından dosyaya itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğunu belirterek davacı vekili davanın kabulünü, Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ...... Esas sayılı dosyasında davalı-borçlular tarafından yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, davalıların %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini istemiştir. Davalı ..... vekili cevap dilekçesinde; davacı, Nijerya Vatandaşı olduğunu. MÖHUK 48. madde gereği, bu nedenle yargılamanın devamı için, mahkemenizce belirlenecek teminatın davacı tarafından yatırılmasına karar verilmesini istediklerini, müvekkilinin 2019 yılında şirketini şahıs şirketi olarak açtığını ve yabancılara ikamet izni ve Türkiye'deki üniversitelere yabancı öğrenci getirme, uluslararası öğrenci kabulü ve kayıt işleri ile ilgili faaliyetlerini yürüttüğünü, sonrasında araç kiralama işlerini de faaliyet alanına eklettiğini ve bu alanda da çalışarak faaliyetlerini sürdürdüğünü, şirket, bu işlerle iştigal ederken davacının öne sürmüş olduğu iş ve işlemler ilgili hiçbir faaliyet yürütmediğini, davacıyı ömrü boyunca hiç görmediğini, diğer davalının eski eşi olduğunu, , diğer davalının şirket ile ilgili çalışan ve yetkili olmadığını, dışarıdan müşteri yönlendirdiğini, müvekkili adına hiçbir yerde işlem yapamadığını, müvekkilinin imzasının bulunmadığını, hiçbir şeyden haberi olmadığını, müvekkile ait şirketin adres ve vergi numarasını içerir kağıdın kullanılarak müvekkilinin hukuki sorumluluğuna gidilmesinin hukuki olmadığını, davalının da yabancı olmasından mütevellit yaptığı ödemelerin iadesini almakta sıkıntı yaşacağını bildiğinden müvekkiline de icra takibini yönelttiğini belirterek davalı ..... vekili davanın reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir. Davalı ...... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın davasının haksız olduğunu, davacının Nijerya Vatandaşı olduğunu, bu nedenle yargılamanın devamı için, mahkemenizce belirlenecek teminatın davacı tarafından yatırılmasına karar verilmesini, aksi takdirde dava sonucunda ki kazanımlarını rahat şekilde tahsil edebilecek iken davalı davayı kazandığında davacı taraftan yasal vekalet ücreti, kötü niyet tazminatı gibi kazanımlarını tahsil edemeyeceğini, bu sebeple normun koruma amacına uygun olarak hesaplanacak teminat tutarının dava dosyasına depo edilmesini, müvekkilinin ikamet adresinin Küçükçekmece olduğunu, Küçükçekmece Mahkemelerinin yetkili olduğunu, ihtilafın hukuki alacak ilişkisinden kaynaklandığını, ticari nitelikte olmadığını, müvekkili ile davacı, bir iş için ortaklık yaptığını, davacının bu iş için 30 Milyon Naira yatırdığını, müvekkili de bu iş için gene aynı parayı avans olarak ortaya koyduğunu, işler istedikleri gibi gitmeyince, davalı ödemek zorunda olmamasına rağmen, davacıya hissesine düşen 15 Milyon Naira'yı geri ödediğini belirterek davalı ..... vekili davanın reddini, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini istemiştir. ARAŞTIRMA; 1-Mahkememizce davalıların yatırım ve danışmanlık yetki belgelerinin olup olmadığı için Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği Başkanlığı ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'na yazı yazılmış ve ilgili şirketlere dağıtım yapılarak yanıtlar verilmiştir. 2-Başakşehir Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 19/08/2025 Tarih ve ..... Sayılı yazısı ile; davacı tarafın tacir kaydı getirtilmiştir. 3-Beylikdüzü Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 20/08/2025 Tarih ve ..... Sayılı yazısı ile; davalı tarafın tacir kaydı getirtilmiştir. 4-İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'nın 21/08/2025 Tarih ve 4398 Sayılı yazısı ile; davacı ve davalıların esnaf kayıtlarının bulunmadığı bilgisi verilmiştir. 5-Avcılar Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 26/08/2025 Tarih ve ...... Sayılı yazısı ile; davalı .....'nin tacir kaydı getirtilmiştir. 6-İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 10/09/2025 Tarih ve ..... Sayılı yazısı ile; davalı ..... 'in tacir kaydı getirtilmiş, davalı .....'nin ise tacir kaydının bulunmadığı bilgisi verilmiştir. 7-Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nün 29/09/2025 Tarih ve .... Sayılı yazısı ile; davacının vatandaşı olduğu Nijerya ile ülkemiz arasında bir sözleşme bulunmadığını, fili mütekabiliyet bulunduğu bilgisi verilmitşir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; İşbu dava, Küçükçekmece ...... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas, .... Karar sayılı gönderme kararı ile Mahkememize gelmiştir. Dava, davacının kar elde etmek amacıyla davalılara para verdiği ancak davalıların geri ödeme yapmadığı iddiası ile davalılara karşı başlatılan ilamsız icra takibine davalılar tarafından yapılan itirazın iptaline istemine ilişkindir. TTK'nun 4.maddesinde bentler halinde sayılan ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın belirtilen tür davaların mutlak ticari davaya vücut vereceği ve Ticaret Mahkemelerinin görev alanına gireceği, havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan uyuşmazlığın ticari dava sayılabilmesi için uyuşmazlığın taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olması koşulu aranmayacağı (TTK 4.1,son cümle), nispi ticari davalarla ilgili olarak ise TTK 4.1 maddesinde yer alan hükme göre "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının" ticari dava sayılacağı, taraflardan yanlız birinin ticari işletmesi ile ilgili olarak yasada sayılanlar dışında sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların, ticari davaya vücut vermeyeceği, taraflardan birinin ticari işletmesini ilgilendiren bu tür sözleşmelerin, her ne kadar TTK 19.2 uyarınca diğer taraf içinde ticari iş sayılırsa da bu durumun, davanın TTK 4.1'e göre nispi ticari dava sayılmasını gerektirmeyeceği anlaşılmıştır. Somut olayda, dava, davacının kar elde etmek amacıyla davalılara para verdiği, ancak davalıların geri ödeme yapmadığı iddiası ile davalıların adına başlatılan ilamsız icra takibine davalılar tarafından yapılan itirazın iptaline ilişkin olup, alacağın temelinin alacak talebine ilişkin olduğu, davalıların resmi olarak yatırım ve danışmanlık yetki belgelerinin bulunmadığı, bu nedenle ödünç para verme işi ile uğraşan kuruluş olarak kabul edilemeyecekleri, davacının, davalılara verdiğini iddia ettiği paranın iadesini talep ettiği, söz konusu paranın bir ticari iş kapsamında veya bir ticari işletmeye istinaden verildiğine dair bir iddianın da bulunmadığı, dolayısıyla davanın niteliği itibariyle mutlak veya nispi ticari davalardan olmadığı anlaşılmıştır. HMK'nun 1.maddesi "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmünü içermekte olup görev hususu dava şartlarındandır. HMK'nun 115.maddesi " Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." hükmüne haizdir. HMK'nın "Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi" başlıklı 2. maddesine göre; "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir." Yapılan açıklamalar ve belirtilen yasal düzenlemeler çerçevesinde, somut olay değerlendirildiğinde, davanın alacak talebine ilişkin olduğu, davalıların resmi olarak yatırım ve danışmanlık yetki belgelerinin bulunmadığı, bu nedenle ödünç para verme işi ile uğraşan kuruluş olarak kabul edilemeyecekleri, davacının, davalılara verdiğini iddia ettiği paranın iadesini talep ettiği, söz konusu paranın bir ticari iş kapsamında veya bir ticari işletmeye istinaden verildiğine dair bir iddianın da bulunmadığı, dolayısıyla davanın niteliği itibariyle mutlak veya nispi ticari davalardan olmadığı, netice itibariyle açılan davada Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla ve görev hususunun kamu düzenine ilişkin olaması nedeniyle yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından resen dikkate alınması gerektiği gözetilerek, Mahkememizin görevsizliği ile davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davada HMK'nın 114/1-c maddesinde düzenlenen "Mahkemenin görevli olması" dava şartının yokluğu nedeniyle, HMK nun 115/2 maddesi gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE, görevli mahkemenin Küçükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, 2-Görevsizlik kararının istinaf yasa yoluna başvurulmadan kesinleşmesi durumunda, kesinleşmesinden itibaren 2 HAFTALIK SÜRE içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde, dosyanın görevli Küçükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE; -Görevsizlik kararının istinaf yasa yolundan geçmek suretiyle kesinleşmesi durumunda, istinaf başvurusunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren 2 HAFTALIK SÜRE içerisinde talep edilmesi halinde, dosyanın görevli Küçükçekmece Asliye Hukuk Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için mahkememize süresinde müracaat edildiği takdirde, yargılama giderlerinin HMK 331/2 maddesi uyarınca görevli mahkemece karara bağlanmasına, 4-Dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi için mahkememize süresinde müracaat edilmemesi halinde, HMK 20 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği ile HMK 331/2 maddesi gereği talep edilmesi halinde dosya üzerinden davaya bir başka mahkemede devam edilmediği tespiti yapılıp davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceğinin İHTARINA, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı ..... vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/03/2026

Katip ..... e-imzalıdır

Hakim ..... e-imzalıdır