İlk Derece Mahkemesi 2026/1698 E. 2026/717 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1698 Esas KARAR NO : 2026/717

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 30/09/2026 KARAR TARİHİ : 30/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "...Müvekkilimiz ..., ...Şubesine (Şube Kodu: ...) ait, ... IBAN numaralı hesaba bağlı, ... seri numaralı ve 25 Kasım 2022 basım tarihli çekin keşidecisidir. Söz konusu çek, müvekkilim tarafından sadece imza atılarak açık çek olarak bırakılmış, ancak meblağ, tarih ve lehtar kısımları doldurulmadan müvekkilin elindeyken iradesi dışında kaybolmak suretiyle zayi olmuştur. Dilekçemiz ekinde, zayi olan çekin müvekkil nezdinde bulunan fotoğrafı mahkemenizin takdirlerine sunulmuştur. Müvekkile ait çekin yalnızca imzalı ve açık çek vasfında olması, işbu iptal davasının açılmasına hukuki bir engel teşkil etmemektedir. Nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 28.04.2022 tarihli, E. ... ve K....sayılı kararında açıkça belirtildiği üzere, "TTK'nın 818/1-c maddesinin atfıyla çekler hakkında da uygulanan TTK'nın 680. Maddesi uyarınca çekin tamamen doldurulmadan tedavüle çıkarılması mümkündür." İlgili kararda, eksik unsurların sonradan doldurulabileceği vurgulanarak, "Açık çek düzenlenilebilecek olması karşısında anılan eksikliklerin sonradan doldurulması mümkün olup, belirtilen hususları eksik olarak kaybedilen çekin zayi edilmesi halinde, iptalinin istenmesi de olanaklı bulunmaktadır." denilmiştir. Aynı yargı kararında, sadece imza içeren çeklerin dahi hukuki korumadan yararlanacağı, "Anılan yasa hükmü uyarınca çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde dahi, tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, belirtilen yasal düzenlenme karşısında mahkemece, imzalanmış çekin kambiyo senedi vasfını haiz olduğu düşünülerek bir karar verilmesi gerekir" şeklindeki gerekçeyle hüküm altına alınmıştır. Çekin zayi olduğu anda hak sahibi olan müvekkilimin, işbu iptal davasını açmakta hukuki yararı ve ehliyeti tamdır.... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.05.2023 tarihli, E.... ve K. ... sayılı kararında da ifade edildiği gibi, "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyan ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir" kuralı gereğince müvekkilin dava hakkı mevcuttur. Zayi olan açık çekin, kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve bu kişilerce doldurularak muhatap bankaya ibraz edilmesi riski son derece yüksektir. Bu telafisi imkansız zararların önüne geçilebilmesi için muhatap banka nezdinde çeke ödeme yasağı konulması zaruridir. Mahkemenizden ivedilikle teminatsız veya uygun görülecek bir teminat mukabilinde ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmekteyiz. Yargılama sürecinde, muhatap bankaya müzekkere yazılarak çekin ibraz edilip edilmediğinin sorulmasını ve yasal ilan sürecinin başlatılmasını talep ediyoruz. ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12.07.2023 tarihli, E. ... ve K. ...sayılı kararında işaret edilen usul gereğince, "6102 Sayılı TTK'nun 760. maddesi gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çekleri fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş" olması yasal bir zorunluluktur. Bu ilanların yapılmasını ve yasal bekleme süresi sonunda çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini mahkemenizden arz ve talep ederiz. Yukarıda arz ve izah edilen nedenler ile mahkemenizce re'sen dikkate alınacak hususlar ışığında; Gecikmesinde sakınca bulunan hal kapsamında, kötü niyetli üçüncü şahıslarca çekin tahsil edilmesini önlemek amacıyla, teminatsız veya mahkemenizce takdir edilecek uygun bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek muhatap bankaya (...Şubesi) ödeme yasağı konulmasına, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereğince Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde gerekli ilanların yapılmasına, yapılacak yargılama ve ilan süreçleri neticesinde haklı davamızın kabulü ile müvekkile ait ... seri numaralı çekin zayi nedeniyle iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine (hasımsız dava olması hasebiyle üzerimizde bırakılmasına) karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, TTK nun 818/20 madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762 ve 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. TTK.757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK .652.m) Keşidecinin, çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Yine TTK.651/2.maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Davacı keşidecinin, hamil adına bu davayı açma yetkisi, yani dava takip yetkisi de yoktur. Bu kapsamda davacı keşidecinin haklı hamil olduğu iddiasıyla iptal davası açma hakkının bulunmadığının kabulü gerekir. Diğer yandan, imzasız boş çek yaprağının kıymetli evrak niteliğinde olmaması nedeniyle iptalinin istenmesinde hukuki yarar bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Davacının yaptığı masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 3-Harç peşin olarak alındığından, ayrıca alınmasına yer olmadığına, 4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi.01/10/2026

Katip ...

Hakim ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır