İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2026/1041 E. 2026/737 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2026/1041
Karar No
2026/737
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1041 Esas KARAR NO : 2026/737

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 06/08/2025 KARAR TARİHİ : 12/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Yanlar arasında 25/03/2023 tarihinde asansör yapım sözleşmesi imzalandığını sözleşme gereğince bir adet 9 duraklı 800 kg kapasiteli insan asansörü, 1 adet 8 duraklı 800 kg kapasiteli insan asansörü, 3 adet 7 duraklı 630 kg kapasiteli insan asansörü ve 1 adet 2 duraklı 3000 kg kapasiteli araba platform montajı yapılması konusunda uzlaşıldığını ancak daha sonra sözleşme de 8 duraklı olarak kararlaştırılan asansörün 9 duraklı olarak yapılmasının talep edilmiş olması nedeniyle bu asansörün 9 duraklı olarak yapıldığını ancak 9 durakla yapılan asansörden dolayı 108.000 TL lik fark bedel oluştuğunu ancak davalı tarafın söz konusu tutarı ödememesi üzerine .... İcra Dairesinin 2025/... esas sayılı takibin başlatıldığını davalının borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği dikkate alınarak itirazın iptali ile takibin devamına ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın dava dilekçesi ile müvekkili ile yapılan sözleşme gereğince 8 duraklı olarak yapılması talep edilen asansörün sonradan 9 duraklı olarak talep edildiği ve buna ilişkin olarak çıkan fark ücretine ilişkin olarak fatura düzenlediğini beyanla iş bu faturaya konu icra takibine ilişkin olarak itirazın iptali talepli iş bu huzurda ki davayı ikame ettiğini, müvekkilinin sözleşme dışı herhangi bir borcu asla bulunmamakta olup, taraflar arasında yapılan sözleşme itibari ile müvekkili tarafından sözleşmede belirtilen bedel eksiksiz olarak ödendiğini, davacı yanın sonradan uydurma düzenlemiş olduğu faturaya ilişkin olarak alacaklı olduğu iddiasında bulunması hususunun asla kabul edilemeyeceği hususunun sabit olduğunu, davacı yanın asansör şirketi olduğu, sözleşme ve rakam teklifinin projeye göre davacı tarafından verilen rakam olduğu, davacı yanın gerekli tüm keşif ve projeleri hazırlamak sureti ile vermiş olduğu rakamın dışında ek rakam talebinde bulunamayacağını belirterek; taraflar arasında sözleşme dışı bir ücret anlaşmasının asla bulunmadığı, davacı yanın keşif yaparak, projeye göre fiyat teklifi vermiş olduğu hususu sabit olmakla, sözleşme dışı ek ücret taleplerine konu davanın reddine, davanın reddi ile davacı yanın %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve ücret -i vekâletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. .... İcra Dairesinin 2025/... esas sayılı takip dosyası ilgili UYAP ekranından çıkarılarak dosya kapsamına kazandırılmış, incelemesinde; alacaklısının davacı, borçlusunun davalı olduğu, faturadan kaynaklı 108.000,00-TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin usulüne uygun olarak 07/04/2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 02/04/2025 tarihli dilekçesi ile borca ve faize ilişkin itirazları üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür. Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. SMMM ve Makine Mühendisinden oluşan heyetin 23/06/2026 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''Davacı tarafın 2023-2024-2025 yılı yasal defterlerini usulu ne uygun tuttug u ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı taraf ile 02.06.2026-15.06.2026-22.06.2026 tarihlerinde ticari defter ve kayıtların incelenmesi hususunda ayrı ayrı iletişim kurulmasına rag men ticari defterlerin incelemeye sunulmadığı, en son 22.06.2026 tarihli WhatsApp yazışmasında sunulmayacağının bildirildiği, yapılan tüm bu yazışmaların kayıt altında tutulduğu, bu nedenlerle davalı tarafın ticari defterleri üzerinden inceleme yapılamadıg ı, bu husustaki deg erlendirmeni sayın mahkemenin takdirine bırakıldığı, HMK 222 (5) maddesinde "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." ifadesi yer almıştır. Davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında takip tarihi itibariyle davalı taraftan 108.000,00 TL alacaklı olduğu, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarını incelemeye sunmadıg ı, borcu olmadıg ını ispat etmesi gerektiği, Netice itibariyle, davacı tarafın davalı taraftan takip tarihi itibariyle takibe konu fatura nezdinde 108.000,00 TL tutarlı alacag ı talep edebileceg i, davacı tarafın takip tarihi itibariyle işlemiş faiz talebinin olmadıg ı, takip tarihinden itibaren yıllık reeskont avans faizi talep edebileceği, Uyuşmazlık konusu asansör 9 duraklı olarak, 800 kg / 10 kişi kapasiteli olarak yapılmış olduğu görülmüştür. Uyuşmazlık konusunda davacı ile davalı taraf arasında yapılmış sözleşmeye göre, 1 adet 9 duraklı asansör bulunurken, dava konusunda belirtilen adreste yapılan teknik incelemenin sonrasında 2 adet 9 duraklı asansörün bulunduğu görülmüş olurken, sözleşmede bulunan 8 duraklı asansöre rastlanılmamıştır. Ve de; EK Bir sözleşmenin ve /veya herhangi bir belgenin de dosya kapsamında bulunduğu tarafımca tespit edilememiştir. Uyuşmazlık konusu asansörün projeler ile tadil edildiği ve gereken bildirimlerin yapıldığı ve bu kurumlardan izin alındığı ve yasal her türlü işlemler yapılarak bu işlemlerin onaylanarak belge alındığı görülür iken, ancak bu belgelerin davalı sözleşmenin tarafı ... ya ait belge olmadığı, Bu belgelerdeki işlemlerin taraflarının; Davacı ... asansör ile Dava Dışı ... Firma ... Müh. Etüt İnş. Turizm San.ve Tic. Ltd. Şti in oldukları sübut olarak görülmektedir. davacı tarafın, yapmış olduğu İŞLER İLE sübut olarak görülen asansör durak sayısına ait “ek 9.cu durak hizmetine karşılık” 108.000,00 TL (KDV Lİ TUTAR ile) ALACAKLİ OLDUĞU görüşüne varılmıştır. Ancak; bu alacak-borç ilişkisinin VE/VEYA sorumlusunun kimin olduğu ve/veya olacağına dair görüşün bu bilgiler bağlamında bilirkişi ile belirlenemeyeceği'' görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Bilirkişi raporu usulüne uygun olarak taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince yasal süresi içerisinde bilirkişi raporuna karşı beyanlarını içerir dilekçe sunulmuştur. TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE; Somut olayda taraflar arasındaki temel hukuki uyuşmazlık; eser sözleşmesi kapsamında 8 duraklı olarak kararlaştırılan asansör imalatının fiilen 9 duraklı olarak gerçekleştirilmesi nedeniyle talep edilen fiyat farkı alacağının varlığı, ispatı ve miktarının tespitine ilişkindir. Eser sözleşmesi, TBK'nın 470. maddesinde tanımlandığı üzere; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği tam iki tarafa borç yükleyen bir iş görme sözleşmesidir. Somut uyuşmazlıkta; taraflar arasındaki eser sözleşmesi uyarınca 8 duraklı olarak planlanan asansör sisteminin fiilen 9 duraklı olarak imal ve monte edildiği alınan rapor sabittir. Yüklenici davacı, sözleşme kapsamını aşan bu 1 duraklık ek imalat ve teknik kapasite artışından doğan fiyat farkını faturalandırarak icra takibine konu etmiş; yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporu ile davacının ticari defter kayıtları, karşılıklı Ba-Bs bildirimleri ve talep edilen bedelin piyasa rayiçlerine uygunluğu tespit edilmiştir. Buna karşılık iş sahibi davalı, incelemeye esas ticari defterlerini mahkemeye ibraz etmemiştir. Ticari nitelikteki eser sözleşmelerinden doğan alacakların ispatında, tarafların tacir sıfatı ve tuttukları ticari kayıtlar belirleyici bir rol oynar. TTK'nın 21. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. Her ne kadar faturaya itiraz edilmemesi tek başına temel sözleşme ilişkisinin veya iş artışının varlığını doğrudan kanıtlamasa da mevcut bir ticari ilişki kapsamında düzenlenen faturanın bedeline ve içeriğine yönelik güçlü bir karine oluşturur. Somut olayda faturanın ispat gücü, vergi usul mevzuatı uyarınca düzenlenen Form BA ile Form Bs kayıtlarıyla pekişmiştir. Tarafların vergi idaresine sundukları Ba-Bs formlarında takibe konu faturanın karşılıklı olarak bildirilmiş olması, davalının söz konusu faturayı ticari kayıtlarına intikal ettirdiğinin ve faturaya konu mal/hizmet alımını benimsediğinin açık bir göstergesidir. Zira bir tacirin, kabul etmediği ve ticari defterlerine kaydetmediği bir faturayı Ba formunda alım olarak beyan etmesi ticari hayatın olağan akışına ve muhasebe ilkelerine aykırıdır. Diğer yandan, yargılama sürecinde alacak kaydının davacı defterlerinde mevcut olduğu bilirkişi incelemesiyle saptanmış, ancak davalı taraf usulüne uygun ihtara rağmen ticari defterlerini ibraz etmemiştir. HMK'nın 222. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca; taraflardan biri ticari defterlerini ibraz etmez ve diğer tarafın defterleri kanuna uygun olarak tutulmuş ise, ibraz edilen defterlerdeki kayıtlar lehine kesin delil teşkil eder. Davalının defter ibrazından kaçınması, davacının usulüne uygun tutulan ticari defterlerindeki alacak kaydının ve karşılıklı Ba-Bs mutabakatının doğruluğunu teyit etmiştir. Eser sözleşmelerinde yüklenicinin başlangıçta kararlaştırılan işin ötesinde ek bir imalat gerçekleştirmesi halinde, bu ek işin bedelini talep edip edemeyeceği TBK’nın 480. ve 481. maddeleri çerçevesinde çözümlenir. Taraflar arasında başlangıçta 8 duraklı bir asansör yapımı konusunda anlaşılmış olmasına rağmen, eserin fiilen 9 duraklı olarak tamamlanıp teslim edilmesi, sözleşme kapsamını aşan bir "iş artışı" niteliğindedir. Asansör gibi teknik ve yapıya entegre sistemlerde durak sayısının 8'den 9'a çıkarılması; işçilik maliyetlerini doğrudan artıran, iş sahibinin rızası veya bilgisi olmaksızın kendiliğinden yapılamayacak nitelikte esaslı bir ek imalattır. İş sahibi tarafından benimsenen ve kullanılan bu ek imalatın bedeli konusunda taraflar arasında önceden sabit bir fiyat belirlenmemiş olsa dahi, TBK’nın 481. maddesi devreye girer. İlgili hükme göre; eserin bedeli önceden belirlenmemişse, bedel yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak piyasa rayiçlerine göre belirlenir. Yüklenicinin ek imalatı bedelsiz yapması, iş sahibinin sebepsiz zenginleşmesine sebep olur ki bu durum ticari hayatta beklenen bir durum değildir. Yargılama kapsamında alanında uzman bilirkişi tarafından düzenlenen raporda; asansörün fiilen 9 duraklı olarak imal edildiği teknik olarak doğrulanmış ve davacının faturaya konu ettiği 1 duraklık fiyat farkının piyasa rayiçlerine ve teknik maliyetlere tamamen uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu tespit, talep edilen alacağın hem fiili imalat karşılığına dayandığını hem de miktar itibarıyla fahiş olmadığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak; taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında 8 duraklı asansör yerine 9 duraklı asansör imalatının gerçekleştirilmesi suretiyle iş sahibinin yararına açık bir iş artışının meydana geldiği sabit olmuştur. Davacının bu ek imalattan kaynaklanan fiyat farkı alacağı; davacının ticari defter kayıtları, faturaya süresinde itiraz edilmemesi, faturanın taraflarca karşılıklı olarak Ba-Bs formlarında bildirilmesi ve davalının ticari defterlerini ibraz etmeyerek HMK m. 222/4 kapsamındaki sonuçlara katlanması nedenleriyle kesin olarak ispatlanmıştır. Ayrıca, bilirkişi raporuyla faturaya konu fark bedelinin piyasa rayiçlerine ve TBK m. 481 hükmüne uygun olduğu belirlendiğinden, davalının alacağa yönelik itirazlarının yerinde olmadığı ve alacağın likit olduğu dikkate alınarak dava hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVANIN KABULÜ İLE; -Davalının aleyhine yapılan .... İcra Müdürlüğünün 2025/... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE, takibin aynen DEVAMINA, -Asıl alacağa davacının takip talebindeki miktarı aşılmamak üzere takip tarihinden itibaren avans faizi İŞLETİLMESİNE, -Asıl alacağın %20'sine tekabül eden icra inkar tazminatının davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 7.377,48-TL ilam harçtan, davacı tarafından yatırılan 1.844,37-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.533,11-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL başvuru harcı, 1.844,37-TL peşin nispi harç olmak üzere toplam 2.459,77-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 22.540,00-TL toplam yargılama giderlerinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili hazineye irat kaydına, 6-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesine, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına) 8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince tarafların talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin e duruşma ile davalı vekilinin huzurda yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/10/2026

Katip ... ¸¸

Hakim ... ¸¸

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2026/1041, K. 2026/737, T. 12.10.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2026-1041-e-2026-737-k-437a74be3c97