Bölge Adliye Mahkemesi 2023/644 E. 2026/1807 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2023/644

KARAR NO : 2026/1807

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: (KAPATILAN)BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 07/10/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, Şubat 2020 tarihinde ...Kat:... katta bulunan 3.854 m2 ofis alanın mal sahipleri ile davalı arasında belirtilen taşınmaza ilişkin 210.000,00 TL aylık kira bedeli karşılığında kira ilişkisi kurulmasını sağladığı; söz konusu kira ilişkisinin kurulmasına istinaden hizmet bedeli 212.000,00 TL olarak belirlenmiş olduğu, hizmet bedeline ilişkin ödemelerin ise Mart 2020 ve 01 Nisan 2020 tarihinde iki eşit taksit halinde gerçekleştirileceği hususunda anlaşmaya varıldığı, işbu bedelin ilk taksiti vade tarihinde ödenmiş olmasına karşın bakiye alacak davacı şirkete ödenmediği, bunun üzerine davalı şirkete Beykoz 3. Noterliğinin 21/04/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 106.000,00 TL kalan bakiyenin ödenmesi hususunda ihtarname keşide edilmiş ancak müspet bir sonuç alınamadığı, davacı şirketin alacağını tahsili amacıyla İstanbul 20. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığı, yapılan itiraz sonucunda takibin durdurulduğu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığı, yukarıda kısaca izah olunan nedenlerle fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı kalması kaydıyla; davanın kabulü ile borca itirazın iptaline, takibin devamına, takip tarihinden itibaren asıl alacağa Ticari avans faizi işletilmesine, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıya hizmetinin karşılığı fazlası ile ödenmiş olup iddiaları haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu, davalı şirket halihazırda ...'ın kiracısı olmadığı gibi, davacıya herhangi bir borcu da bulunmadığı, davalı şirket ...'ın Kat:...Katta bulunan ofis alanına hiç taşınmadığı, o nedenle kira ilişkisinin kurulduğu iddiası esasen doğru olmadığı, davacıya hizmetin karşılığı fazlası ile ödenmiş olduğu, buna rağmen davacı hakkı olmayarak davalı şirkete 106.000 TL'lik fatura daha göndermiş, bunun üzerine davacı ile görüşülerek faturanın iptali talep edilmiş olduğu, davacı faturanın iptali için muhasebecisine yönlendirilmiş olup, davacının muhasebecisinin e-arşiv fatura olduğu için GİB portaldan iptal yapılamadığı beyanı üzerine de iade faturası kesilerek davacıya kargolandığı, davacının icra takibine girişmesi üzerine de haklı olarak takibe ve bora itiraz edildiği, davacı ile iddia edildiği şekilde anlaşmaya varılmadığı gibi davacı ile akdedilen bir emlak komisyon sözleşmesi de mevcut olmadığı, kira ilişkisi kurulamadığı gibi, davacıya verdiği hizmetin kat bir kat üstünde ödeme yapılmış olduğu, yukarıda açıklanan nedenler ile ayrıntılı cevap dilekçesinin kabul ile görevsiz mahkemede açılan davanın öncelikle görevsizlik nedeniyle aksi halde esasa yönelik itirazının dikkate alınarak esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " Dava konusu uyuşmazlık , 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 520. ve devamı maddelerinde düzenlenen simsarlık sözleşmesi hükümlerine göre çözümlenmekle; Davacının kendi ticari defterlerine göre dava konusu fatura tutarı 106.200,00 TL alacaklı olduğu, anılan faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı ,taraflar arasında şifai simsarlık akti kurulduğu anlaşılmış ancak sözleşme bedelinin ne kadar olduğu ,davalının davacının hizmeti karşılığı tutarı ödeyip ödemediği uyuşmazlık noktası olup ;davacı toplam hizmet bedelini mevcut delillerle ispat edememiş, davalının yaptığı ödeminin eksik olduğunu savunmuştur.İş bu noktada ispat yükü davacı tarafta olup ;davacı yana yemin delili hatırlatılmış olup davacı yan yemin deliline dayanmayacaklarını bildirmiştir. Bilindiği üzere, yemin, taraflardan birinin davanın çözümlenmesine etkili olan bir vakıanın doğru olup olmadığı hakkında kanunun belirlediği şekilde mahkeme (hakim) önünde beyanda bulunmasıdır. Medeni Usul Hukukumuzda yemin delili kesin delil niteliğindedir. 6100 sayılı HMK’de, hakimin yemin teklif etme müessesi “takdiri delilerle ispatın mümkün olduğu hallerde, hakimin kanaatini(tamamlayıcı) yemin ile değil, diğer delillerle tamamlaması” gerekçesi ile benimsenmemiş ve Kanuna alınmamıştır( Ejder Yılmaz ( Medeni Yargılama Hukukunda Yemin,2.Baskı, Ankara-2012, sayfa, ..., Medeni Muhakeme Hukuku 3.Baskı, sayfa 611).Yemin davanın taraflarınca yerine getirilir, yemin teklif edecek taraf ispat yükü kendisine düşen fakat iddiasını veya savunmasını ispat edememiş olan taraftır. Taraf delillerini yemine hasretmedikçe önce diğer delilleri incelenir ve iddianın ispatlanmaması halinde son çare olarak yemin deliline başvurulur. Eğer iddia diğer delillerle ispatlanmışsa, yemin teklifine gerek yoktur ( Yılmaz Ejder, a.g.e, sayfa 116).( HGK 10.06.2015 t. 2014/13-37 E. 2015/1525 K. syl. Kararı) Yapılan açıklamalar doğrultusunda; davacı davasını ispat edememiş davanın reddin, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının alacağının deliller ile sabit olduğunu, davalı tarafından gönderilen iade fatura davacının ... kayıtlarında belirtilen yasal faaliyet merkezine gönderilmediğini, mezkur iade faturası davacıya tebliğ edilmediğini, mailde söz konusu ücretin yarısı tutarına tekabül eden miktar üzerinden fatura kesildiğini ve davalı şirkete de bu hususun iletildiğini ve söz konusu maile davalı tarafından herhangi bir itirazın ileri sürülmediğini, tüm deliller birbirini doğrular nitelikte olmasına karşın alacak miktarının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, dosya kapsamına sunula e-postaların dikkate alınmadığını, yemin hususunda hatalı şekilde karar verildiğini, davalı tarafın yemin teklifi tarihindeki yetkilileri yemin etmeye ehil olmayan, sınırlı yetkiyi haiz 4 yetkili olarak mahkemeye bildirildiğini, davalı şirketin hakim hissedarı yurt dışı menşeli yabancı şirket konumundaki ... münferiden yönetim kurulu başkanı sıfatıyla şirketi temsil ettiğini, söz konusu yabancı şirketin temsilcisinin ... olduğunu, Bu sebeple davalı şirketin temsilcisi sıfatıyla yetkilisi olan adı geçen kişinin yemin teklif edilecek kişi olması gerekirken ve bu husus mahkemeye arz edilmiş iken hatalı şekilde taraflarına kesin süre verilmesi ve yemin teklif hakkından vazgeçmesinin kabul edilmemiz olduğunu, ıslah dilekçesi ile tanık dinlenilmesi taleplerinin hatalı şekilde reddedildiğini, davalı şirket aynı binada başka bir katı da kiralamış olduğunu, bu kiralamada aracılık eden ve bedel konusunda bilgi sahibi olabilecek ...' un dinlenilmesi gerektiğini, simsarlık ücreti bakımından ticari teamüller ticari örf ve adet gereği uzman bilirkişi tarafından değerlendirme yapılmadığını, hususun tespiti ve tevsiki için ... Başkanlığına müzekkere yazılarak 2020 yılı tarifesinin istenmesine karar verilmesi talep edildiği halde mahkemece talepleri hakkında karar verilmediğini, ... Uzmanı Bilirkişiden; müzekkere cevabına göre taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmaması haline göre dava konusu taşınmaz kira sözleşmesi ile kiralanmasına aracılık edilen taşınmazın niteliği, konumu ve yıllık kira parası vb hususlar dikkate alınarak davacının talep ettiği emlak kiralama aracılık bedelinin zikredilen yönetmelik, esnaf odasınca ilan edilen tarife ve ticari teamüllere uygun olup olmadığı konusunda rapor alınması gerektiğini ancak böyle bir değerleme yapılmaksızın eksik inceleme ile dosya üzerinden hüküm kurulduğunu, beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE : Dava, simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan ücret alacağının tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, taraflar arasında kararlaştırılan ücretin miktarı ve davalının bakiye ücret borcununu bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Davacı tarafından davalıya "...kiralama hizmet bedeli yarısı(2/2)" açıklaması ile 01.04.2020 tarih ve ... nolu, 106.200,00 TL bedelli fatura düzenlenmiştir.

Bu faturaya ilişkin olarak davalı tarafından davacıya 03.04.2020 tarih ve ... nolu, 106.200,00 TL bedelli iade faturası düzenlenmiştir.

Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, "01.04.2020 tarih ve ... nolu fatura bedeli" sebebine dayalı olarak 106.000,00 TL asıl alacağın, 3.234,45 TL işlemiş faiziyle birlikte tahsili istemiyle 22/07/2020 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, takip borçlusunun itirazı üzerine takip durmuştur.

Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca 106.000,00 TL yönünden dava harçlandırılarak itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

İlk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümü için tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiştir.

Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir(TTK m. 4/2). Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun, yargılamayı gerektiren davalarda hazırlık işlemlerine ilişkin hükümleriyle senetlerin ibrazı zorunluluğuna dair olan hükümleri ticari işlerde de uygulanır.(TTK'nın 83/1,2)

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 222/2,3. maddesine göre, Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Ayrıca usulüne uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Bilirkişi aracılığıyla incelenen davacı ticari defterlerine göre, takip tarihi itibariyle davalıdan 106.200,00 TL alacaklı durumdadır. Davalı ticari defterlerine göre ise, davacının takibe konu faturası dahil faturaları davalının kayıtlarında yer almakta olup, takip tarihi itibariyle davacıya borcu görünmemektedir.

Taraf ticari defterlerindeki mutabakatsızlık, davalının iade faturasının davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklanmaktadır. Bilirkişi raporunda davacının ticari defterlerindeki 31/12/2020 tarih ve 130 nolu fiş ile yapılan 106.200,00 TL bedelli kaydın davalının 05/03/2020 tarihinde hesabına gönderilen ödemeye mi, yoksa davalının iade faturasına mı ilişkin olduğunun tam olarak tespit edilemediği belirtilmiştir.

Takibe konu fatura dışında davacı tarafından davalıya "...kiralama hizmet bedeli yarısı(1/2)" açıklaması ile 03.03.2020 tarih ve ... nolu, 106.200,00 TL bedelli fatura düzenlenmiştir. Dosya arasında bulunan dekonta göre davalı tarafından 05/03/2020 tarihinde davacının hesabına ... nolu fatura ödemesi açıklaması ile 106.200,00 TL ödenmiştir.

İlk derece mahkemesince davacının kendi ticari defterlerine göre dava konusu fatura tutarı 106.200,00 TL alacaklı olduğu, anılan faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı belirtilmiş ise de, davacının faturaları davalının ticari defterlerinde kayıtlıdır. Ancak davalının düzenlediği iade faturası davacının ticari defterlerinde kayıtlı değildir. Bu halde davalının iade faturasının TTK'nın 21/2 maddesi anlamında itiraz niteliği taşıyıp taşımadığı ve iade faturasının davacıya ulaşıp ulaşmadığının değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle ilk derece mahkemesince hatalı değerlendirme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Karardan sonra davacı ... vefat etmiş olup, İstanbul Anadolu 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2026/13 Tereke dosyasında ... tereke temsilcisi olarak atanmıştır. Bu durumda davacı tereke temsilcisine tebligat çıkarılarak davaya devam edilip edilmeyeceğinin sorulması gerekir.

HMK'nin 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle:

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nin 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,

2-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,

3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 07/10/2026