İlk Derece Mahkemesi 2025/895 E. 2025/871 K.

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/895 Esas - 2025/871 T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/895 Esas KARAR NO : 2025/871 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/10/2025 KARAR TARİHİ : 20/11/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 20/11/2025 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirketin geosentetik malzemeler ve donatılı duvar sistemleri alanında faaliyet gösterdiğini, 24/02/2025 tarihinde kendine özgü prekast panel kalıp tasarımını tescil ettirdiğini, bu tescilli tasarımı kullanarak iş yaptığı dava dışı ...İnşaat A.Ş.'ye, davalı şirketin 11/07/2025 tarihinde bir e-posta gönderdiğini, bu e-postada müvekkilinin kendi tasarımlarını izinsiz kopyaladığını iddia ederek müvekkilinin ürünlerinin tercih edilmemesi yönünde telkinde bulunduğunu, bu eylemin müvekkilinin ticari itibarını zedeleyici, yanıltıcı ve yönlendirici nitelikte olduğunu, müvekkilinin tasarımının özgün ve tescilli olduğunu, davalının dayandığı 2009/03489 tescil numaralı tasarımın ise koruma süresinin sona erdiğini ve iki tasarım arasında belirgin farklılıklar bulunduğunu, davalının öncelikle müvekkiline ihtarname göndermek yerine doğrudan müvekkilinin müşterisine ulaşmasının kötü niyetli olduğunu, bu eylemlerin TTK'nun 55. maddesi kapsamında dürüstlük kuralına aykırı reklam ve satış yöntemleri ile başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma suretiyle haksız rekabet teşkil ettiğini, konuyla ilgili ...Cumhuriyet Başsavcılığı'na 2025/182728 soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunduklarını ileri sürerek, davalı eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, men'ine, durdurulmasına ve refine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 250.000,00 TL manevi tazminatın tecavüz tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, verilecek hükmün masrafı davalıya ait olmak üzere yurt içinde yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde ilanına karar verilmesini, ayrıca yargılama süresince davalının müvekkil şirket hakkında üçüncü kişilere yönelik herhangi bir asılsız iddia ve beyanda bulunmasının önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, öncelikle davalı şirketin merkezinin İstanbul'da olması, taraflar arasında bir sözleşme bulunmaması ve dava konusu işin Bodrum'da yapılması nedenleriyle mahkemenin yetkisine itiraz ederek dosyanın İstanbul Anadolu Adliyesi mahkemelerine gönderilmesini talep ettiğini, esasa ilişkin olarak ise müvekkili şirketin 1991 yılından beri sektörde faaliyet gösterdiğini ve kendine özgü altıgen panel formu ile tanındığını, bu tasarımın tescilinin yenilenmemiş olsa da fiilen müvekkili ile özdeşleştiğini, davacı şirketin ise 2024 yılında kurulmuş yeni bir firma olduğunu ve sahibinin daha önce başka bir şirket (GTM A.Ş.) ortağı iken müvekkilinin tasarımını kullanmak için talepte bulunduğunu ancak bu talebin reddedildiğini, davacının kötü niyetli olarak müvekkilinin yenileme süresini kaçırdığı tasarıma benzer bir tasarımı tescil ettirerek haksız rekabete neden olduğunu, davacının tescil ettirdiği "ağaç kabuğu" deseni ile sosyal medyada paylaştığı "gözyaşı" deseninin farklı olduğunu ve dava dışı şirkete gönderilen e-postanın bu duruma istinaden bir araştırma talebi içerdiğini, davacının bu e-posta nedeniyle hiçbir maddi veya manevi zarara uğramadığını, asıl zarara uğrayanın müvekkili olduğunu belirterek, öncelikle yetki itirazının kabulüne, aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir. DELİLLER : Tasarım tescil belgeleri, ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2025/182728 soruşturma sayılı dosyası, dava dosyasında bulunan diğer deliller. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, tescilli tasarıma tecavüz ve haksız rekabet nedenine dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Dava şartları" başlıklı 114/1. maddesinin (c) bendinde "Mahkemenin görevli olması" dava şartları arasında sayılmıştır. Aynı Kanun'un 115/1. maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler". Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden nazara alınması gerekir", 115/2. maddesinde de "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder" düzenlemelerine yer verilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 7. maddesinde; "(1) Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir. (2) Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır: a) Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması. b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması. c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması. (3) Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir: a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması. b) İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi. c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi. ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması. d) İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması. e) İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması. f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması.", Aynı Kanun'un 149/1. maddesinde "Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması. e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması. f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası. g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi." Aynı Kanun'un 156/1. maddesinde "Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir." hükümleri yer almaktadır. Davada uygulanması gereken 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. maddesinin yollamasıyla, aynı Kanun'un 7/3. Maddesinin d) bendi uyarınca, markaya konu işareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması hali, e) bendi uyarınca da, markaya konu işaretin ticari amaçlarla ticari teşebbüsün ticaret unvanı veya işletme adı olarak kullanılması hali marka hakkına tecavüz eylemleri arasında sayılmıştır. Diğer bir anlatımla, mülga 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname döneminden farklı olarak, markaya konu işaretin, başkalarınca izinsiz olarak ticaret unvanı veya işletme adı olarak kullanılması hali marka hakkına tecavüz eylemleri arasında sayılmış olup, Sınai Mülkiyet Kanunu’nun tüm sınai mülkiyet haklarına ilişkin ortak maddeleri arasında olan 149. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca hak sahiplerinin tecavüzün tespit, durdurma ve önlenmesi yanında tecavüzün sonuçlarının ortadan kaldırılmasını talep hakları da bulunmaktadır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14.12.2022 tarih ve 2021/4776 esas, 2022/9040 karar sayılı ilamı). Marka hakkına tecavüz eylemlerinde, tescilsiz markalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda TTK'nun 56 ve 57. maddeleri anlamında haksız rekabet hükümleri uygulanır. Tescilli markalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda ise 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 156. maddesi gereğince ihtisas mahkemesi sıfatıyla Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi görevlidir (Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 13/06/2016 tarih ve 2016/4842 esas, 2016/6845 karar sayılı, ...Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 27/05/2022 tarih ve 2022/620 esas, 2022/616 karar sayılı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 29/04/2021 tarih ve 2018/2234 esas, 2021/974 karar sayılı ilamları).

Davacı vekili dava dilekçesinde tescilli tasarıma tecavüz ve haksız rekabet nedenine dayalı maddi ve manevi tazminat istemiştir. Dosya kapsamından, davacı şirket adına tescil edilmiş Locarno Sınıfı 25-01 Duvar Paneli Tasarımı bulunduğu görülmektedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü ve haksız rekabet koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenebilmesi için tescilli tasarıma tecavüz bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir. Bu durumda uyuşmazlığın Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir. HMK'nun 1/1. maddesi gereğince görev kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. HMK’nun 115/1. ve 138. maddeleri ve usul ekonomisi uyarınca, ayrıca Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11/04/2019 tarih ve 2017/15-2141 esas, 2019/442 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik nedeni ile davanın usulden reddine karar verilebileceğinden, HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca bu dava şartı noksanlığının giderilmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK'nun 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevli olmaması nedeni ile davanın HMK 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, 2-Mahkememizin görevsizliğine, HMK'nun 20/1. maddesi uyaınca taraflardan birinin, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ...Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep etmemesi halinde aynı madde uyarınca mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 3-HMK'nun 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate alınmasına, Dair tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/11/2025 Katip ... Hakim ... ¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır