İlk Derece Mahkemesi 2025/708 E. 2025/834 K.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/708 Esas - 2025/834 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2025/708 KARAR NO : 2025/834

B

DAVA : Tanıma Ve Tenfiz DAVA TARİHİ : 28/08/2025 KARAR TARİHİ : 14/11/2025 G. KARAR YAZIM TARİHİ : 08/12/2025 Mahkememizde açılan Tanıma Ve Tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Taraflar arasında imzalanan 08/09/2021 tarihli satış sözleşmesinin 8.,12. ve 13. Maddeleri hükmü gereğince; uyuşmazlıkların çözümünde İsviçre Uluslararası Tahkim Kuralları gereğince tahkim yoluyla çözüleceği, tahkim yerinin...olacağı, tahkim işlemlerinin İngilizce yürütüleceği, tahkim kararının kesin olduğunu ve tahkim masraflarını kaybeden tarafın ödeyeceğini kararlaştırıldığını. Bu kapsamda uyuşmazlıkların çözümü için yetkili kılınan... Zürih'te... Tahkim Merkezine müvekkilince başvurulduğunu, buraca atanan tek hakem tarafından 06/12/2024 tarihli ve 600728-2024 sayılı dosya numarasıyla kararın verildiğini. İşbu kararla 255.275,85 EURO ile 2.467.44 USD nin 14/06/2022 tarihinden itibaren yıllık %5 faiziyle birlikte, 23.931,72 CHF tahkim masrafı ve 26.587.55 CHF yasal masraflar ve giderlerin davalı tarafından davacıya ödenmesine hükmedildiğini, hükmün taraflarca yasal süresinde temyiz edilmeksizin kesinleştiğini belirterek; İsviçre Tahkim Merkezi'nin 06/12/2024 tarihli ve 600728-2024 sayılı dosyada verilen ve kesinleşen hakem kararının, MÖHUK 61 ve devamı maddeleri kapsamında tanınmasını ve tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı Bulgaristan da mukim şirket olup taraflar arasında 08/09/2021 tarihli çelik hurdası satış sözleşmesinin bulunduğunu, sözleşmede uyuşmazlıkların çözümünde... Tahkim Merkezinin (Zürih) yetkili kılındığını, davacının sözleşme kapsamında eksik ödeme yapıldığı ve demuraj bedeli adı altında fazladan bekleme süresi doğduğundan bahisle tahkime başvurduğu ve tahkim mahkemesince 255.275,85 EURO+ 2.467,44 USD alacak, %5 faiz ve 50.519,27 Chf yargılama giderinin ödenmesine karar verildiğini. Öncelikle MÖHUK 60. Maddesi gereğince yabancı hakem kararının tenfizi için mütekabiliyet şartı arandığı Bulgaristan ile Türkiye arasında ikili yada çok taraflı anlaşmanın bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine, ayrıca söz konusu kararda %5 faiz oranı ve yüksek yargı masrafına hükmedildiğini. Bu hususların TTK nın 8.3. Ve TBK nın 88. Maddesindeki sınırları aştığını, söz konusu hususun Yargıtay kararlarına göre kamu düzenine açıkca aykırılık oluştuğunu, bu nedenle tenfizinin yapılamayacağını. Ayrıca demuraj alacağının hukuki nitelendirilmesini tahkim heyetince bağımsız bir borç olarak ele alındığını, bununda TTK nın ilgili hükümlerine göre hatalı olduğunu, asıl alacak olmadığını yan yükümlülüğünün ihlali sonucu ikincil talep olduğunu. Bu şekilde demuraj alacağının asıl alacaktan bağımsız veya rücu niteliğinin Türk Deniz Ticareti Hukukuna aykırı olduğunu. Bu yanlış nitelemede MÖHUK un 62/1-b kapsamında kamu düzenine açıkça aykırı olduğunu belirterek, ayrıca uyuşmazlık konusu taşıma ve mal bedelinden doğan feri taleplerine ilişkin olup, bu uyuşmazlıklara uygulanan kurallar kamu düzenine tabidir. Bu nedenle uyuşmazlık konusu tahkime elverişli olmadığını da belirterek, MÖHUK 60-63 ve New York sözleşmesi m.V uyarınca; mütekabiliyetin bulunmaması, demuraj alacağının hukuken hatalı nitelendirilmesi, kamu düzenine açıkça aykırılık ve uyuşmazlığın tahkime elverişli olmaması sebepleriyle tanıma ve tenfiz isteminin reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir. DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, İsviçre Tahkim Merkezi Hakem kararının tanınması ve tenfizi istemine ilişkindir. Davacı vekili delil olarak; İsviçre Tahkim Merkezinin 06/12/2024 tarih ve 600728-2024 dosya nolu yabancı hakem kararı ile temyiz edilmediğine dair belge, taraflar arasındaki 08/09/2021 tarihli Çelik Hurdasının satımına ilişkin taraflar arasında imzalanan ve Tahkime ilişkin sözleşmeye dayanılmıştır. Davacı tarafından MÖHUK 63. ve 53. maddeleri gereğince, yabancı hakem kararının ve kesinleştiğine ilişkin belgenin usulünce onanmış apostil şerhli örneği ile noter onaylı Türkçe tercümesi, yine tahkim sözleşmesi ( 08/09/2021 tarihli Çelik Hurdasının satımına ilişkin) taraflar arasında imzalanan sözleşmenin aslı ve noter onaylı Türkçe tercümesi dosyaya sunulmuştur. Tahkim kararının dayanağı olan taraflar arasında imzalanan 08/09/2021 tarihli çelik hurdası alım satım sözleşmesinin Türkçe tercümesi incelendiğinde; Alım satım konusunun çelik hurdasına ilişkin olduğu, teslimat yerinin Venezuella limanı, boşaltma limanının ise İskenderun limanı olduğu, sözleşmenin 6. maddesinde; demuraj hususunda düzenleme yapıldığı, yine 8. Maddesinde; sözleşme ile ilgili ortaya çıkan anlaşmazlıklarda... Ticaret Odalarının, İsviçre Uluslararası Tahkim kurallarına uygun olarak tahkim yoluyla çözüleceği, tahkim yerinin.../Zürih olacağı, tahkim işlerinin ingilizce yürütüleceği, tahkim masraflarının kaybeden tarafın karşılayacağı ve tahkim kararının kesin olduğunun kararlaştırıldığı, görülmüştür. İsviçre Tahkim Merkezinin 06/12/2024 tarih ve 600728-2024 dosya nolu hakem kararı ile kesinleşme şerhi Türkçe tercümesi incelendiğinde; Taraflar arasındaki yukarıda yazılı sözleşme gereğince satıcı davacı tarafından, alıcı davacı aleyhinde tahkim şartı gereğince... Tahkim Merkezine başvurulması üzerine, anılan... Uluslararası Tahkim kurallarına göre yargılamayı çözmek için tek hakemin atandığı, hakemin yetkisine tarafların itiraz etmediği, taraflarca karşılaştırılan hukuk kurallarının uygulandığı, sözleşme hükümlerine göre bakiye alacak ve demuraj masraflarına davacının hak kazanıp kazanmadığı hususlarının incelendiği, tarafların yargılama sürecinden haberdar edildiği, katılımının sağlandığı, yine faiz ile ilgili hususun incelendiği, davalının demuraj ve faize ilişkin itirazlarının taraflarca kabul edilen hukuk kuralına göre incelendiği, ve bu tahkim için yapılan masrafların belirlendiği, yapılan yargılama neticesinde; davalının davacıya, sözleşmenin 6. Maddesi uyarınca 255. 275, 85 EURO tutarında demuraj /gecikme tazminatı ve sözleşmenin 4. Maddesi uyarınca 2.467,44 USD fazla miktar tazminatı ödenmesine ve bu miktarlara yıllık %5 oranında basit faizin uygulanmasına, yine tahkim masrafları olarak 23.931,72 CHF ve yasal masraflar ile giderler olarak 26.587,55 CHF ödemesine karar verildiği, işbu karara karşı davalının tarafından temyiz başvurusu yapılmadığına dair tahkim merkezince 02/04/2025 tarihli teyit beyanının yer aldığı, bu şekilde kararın kesinleştiği görülmüştür. 5718 sayılı MÖHUK 1. Maddesinde; yabancı kararların ve tenfizinin bu kanunla düzenlendiği, 2. Bendinde Türkiye Cumhuriyeti'nin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümlerinin saklı olduğu belirtilmiştir. Yine aynı yasanın 63. Maddesi atfı ile aynı yasanın 50. Ve devamı maddelerinde yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi hususu düzenlemiştir. Ayrıca MÖHUK 48. maddesinde; Türk mahkemesinde dava açan yabancı kişilerin karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere yabancılık teminatı göstermesi gerektiği, 2. Bendinde, işbu yükümlülüğün karşılıklılık esasına göre muaf tutulabileceği, belirtilmiştir. Bu kapsamda davacının Bulgaristan Devleti tabiyetinde tüzel kişi olduğu, görülmekle anılan devlet ile Türkiye Cumhuriyeti arasında teminattan muafiyet konusunda ikili ya da çok taraflı anlaşmanın bulunup bulunmadığı hususu Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü'nden sorulmuş buraca verilen cevapta, Bulgaristan ve Türkiye arasında 1958 tarihli karşılıklı adli yardıma ilişkin sözleşmenin bulunduğu belirtilmekle yabancılık teminatı alınmamıştır. Dava konusu uyuşmazlık; "Swiss Arbitration Center 06/12/2024 tarihli ve 600728-2024 nolu" sayılı yabancı hakem kararının tenfiz istemine ilişkindir. 5718 sayılı MÖHUK nun 1.maddesinde, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu Milletlerarası Sözleşme hükümleri saklı tutulmuştur. Yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi konusunda bu kanunda hüküm bulunduğu gibi ayrıca 1958 tarihli New York Sözleşmesi bulunmaktadır. Bu sözleşmeye Türkiye taraf olmuştur, bu nedenle sözleşme hükümleri MÖHUK hükümlerine göre daha özel bir düzenleme niteliğinde bulunduğundan dava konusu hakem kararlarının New York Sözlemesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti, New York Sözleşmesini bazı çekincelerle onaylamıştır. Birinci çekinceye göre , Türkiye sözleşmeyi sadece karşılıklılık esasına göre bu sözleşmeye taraf olan bir devlet ülkesinde verilen hakem kararlarının tanınması ve tenfizi hakkında uygulanacaktır. İkinci çekinceye göre; Türkiye sözleşmeyi yalnız akdi veya akit dışı hukuki münasebetlerden kaynaklanan ve kendi iç hukukuna göre ticari mahiyette sayılan uyuşmazlıklar hakkında uygulanacaktır.Karşılıklılık esasına bakıldığında...'nin New York Sözleşmesine taraf bir devlet olduğu ve bu şartın gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Türkiye'nin ikinci çekincesi yönünden yapılan incelemede tenfizi istenen hakem kararının, Tahkim mahkemesi tarafından verildiği, ticari iş nedeniyle sözleşme gereğince ödenmeyen bir alacağa ilişkin olduğu, bu nedenle Türk Hukukuka göre akdi münasebetten kaynaklanan ve ticari mahiyette sayılan bir uyuşmazlık kapsamında yer aldığı, dolayısıyla bu yöndeki şartında gerçekleştiği anlaşılmıştır. New York Sözleşmesinde sadece yabancı hakem kararlarının tanıma ve tenfiz engelleri düzenlenmiş olup, genel olarak yabacı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi usulü düzenlenmemiştir. Yine sözleşme gereğince tanıma ve tenfize ilişkin Türk hukukundaki kurallar uygulanacaktır. Tenfizi talep edilen hakem kararı taraflar arasındaki 08/09/2021 tarihli sözleşmeye ilişkin olup, New York Sözleşmesine taraf olan...'de verilmiş olduğundan, uyuşmazlığa tenfiz şartları bakımından Türkiye’nin de taraf olduğu “New York Sözleşmesi” hükümlerinin uygulanması gerektiği, Newyork Sözleşmesinin V. maddesinde yabancı hakem kararlarının tenfizini engelleyen hususların düzenlendiği, davalı taraf tahkim heyeti nezdinde haklarını kullandığı, tahkim yargılaması sırasında tarafların savunma haklarının kısıtlanmadığı, hakem mahkemesince alınan kararın Türk kamu düzenine aykırı olmadığı,davacı şirketin Türk tabiyetinde bulunmadığı uyuşmazlığın yabancılık unsuru içerdiği anlaşılmıştır. Ayrıca davalı tarafın, demuraj talebinin, taşıma ve mal bedelinden doğan feri talep olduğu, asıl alacaktan bağımsız olarak hükmedilmeyeceğininden demuraj alacağının hukuken hatalı nitelendirildiğini, TTK hükümleri gereğince bağımsız bir borç olarak ele alınmasının ve asıl alacak olarak hükmedilmesinin deniz ticareti hukukuna açıkça aykırı olduğu ve uyuşmazlığın tahkime elverişli olmadığından MÖHUK'un 62/1-b kapsamında kamu düzenine aykırı olduğundan tenfiz talebinin reddi gerektiği savunulmuş ise de; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında demurajın ayrıca düzenlendiği gibi, bunun asıl alacaktan ayrı olarak talebinde kamu düzenine aykırılık bulunmadığı, yine faize ilişkin hükmün TTK'nun 8. maddesi gereğince, tarafların tacir olduğu ve serbestçe faiz oranının tayin edileceği kuralıda nazara alındığında, kamu düzenine aykırılığın bulunmadığı anlaşılmakla, aşağıdaki şekilde davanın kabulü yönünde karar verilmiştir. Yine, iş bu davanın tespit hükmünde olduğu ve bu nedenle maktu harç alınacağına dair, Yargıtay 11. HD nin 2020/5273 E. , 2022/2001 K sayılı ve 6. HD nin 2024/1479 E-2024/1680 K sayılı ilamları nazara alınarak, maktu harç alınmıştır. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının Kabulü ile; İsviçre Zürih Tahkim Merkezi'nin 06/12/2024 tarih ve 600728-2024 sayılı" 255.275,85 EURO ile 2467.44 USD nin 14/06/2022 tarihinden itibaren yıllık %5 faiziyle birlikte, 2393172 Chf tahkim masrafı ve 26587.55 Chf yasal masraflar ve giderlerin davalı tarafından ödenmesine" ilişkin kararının aynen tanınması ve tenfizine, 2-Alınması gerekli 615,40-TL harç başlangıçta peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak , davacıya ödenmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 615,40-TL başvurma harcı, 615,40-TL peşin harç, 87,50-TL vekalet harcı, 30,00-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 1.348,30-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 5-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.14/11/2025

"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."