İlk Derece Mahkemesi 2025/629 E. 2026/777 K.

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/629 Esas KARAR NO : 2026/777

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 21/08/2025 KARAR TARİHİ : 18/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde... nolu ...Poliçesi ile sigortalı ... plakalı araca; davalı/borçlu ... A.Ş.' nde sigortalı olan ...'ın sevk ve idaresinde olan ...plakalı aracın 10.05.2023 tarihinde, .. İli ... İlçesi ... Mah. ...Cad. Adresinde çarpması sureti ile maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili şirkete vaki hasar ihbarına müteakip hazırlatılan ekspertiz raporuna istinaden sigortalı araçta meydana gelen hasar sonrası aracın onarım bedeli olan 9.378,05-TL maddi hasar tazminatı 10.08.2023 tarihinde muhatabına ödendiğini, TTK m.1472 hükmü gereği sigortalısının haklarına halef olduğunu, bakiye alacak için sigorta şirketinden talepte bulunulduğunu, kaza sonucu sigortalıya ait araçta meydana gelen zarar ile ilgili kaza tespit tutanağı ve müvekkili şirket tarafından tanzim ettirilen ekspertiz raporuna göre ... plakalı aracın sürücüsü kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğunu, zira 2918 sayılı KTK’nın 52, 84. Maddesine göre; Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Madde 52 – Sürücüler: a) Kavşaklara yaklaşırken,dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, c) Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak, ...zorundadırlar. Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında; f) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma, g) Şeride tecavüz etme. h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, Hallerinde asli kusurlu sayılırlar. Hükümleri gereği araç sürücüleri kavşaklarda geçiş önceliğine uymama durumunda asli kusurlu sayılırlar. ...plakalı aracın sürücüsü yukarıda belirtilen kanun maddelerine aykırı hareket ederek kazaya sebebiyet vermiş olup kazanın meydana gelmesinden asli ve %100 kusurlu olarak sorumlu olduğunu, işbu rücuen tazminat alacakları olan 9.378,05-TL, 10.08.2023 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili için davalı/borçlu aleyhine ... 37. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı yasal süresi içinde borca, faize ve tüm fer’ilerine itiraz ettiğini, davalının itirazları haksız ve alacağı geciktirmeye yönelik olup işbu itirazın iptali için dava sürecine geçilmek istenmiş ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinin “konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmü gereğince 13.11.2024 tarihinde İstanbul Arabuluculuk Bürosunun ...Arabuluculuk dosya numarası ile arabuluculuğa başvurulduğunu, bu kapsamda 10.12.2024 tarihinde yapılan toplantıda anlaşılamamış ve huzurdaki davayı açma zarureti hâsıl olduğunu, açıklanan nedenlerle ve fazlaya ilişkin talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla, ... 37. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında haksız olarak yapılan itirazların iptali ile takibin devamını, arabuluculuk vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu 10/05/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı tarafın hasar onarım bedelinin rücuen tazminine ilişkin başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini, ilgili kazaya karışan ... plakalı araç müvekkili ...A.Ş. Tarafından... tarihlerini kapsayan ... poliçe numaralı Karayolları Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası ile sigortalanmış olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı aracın kusuru oranında poliçe teminatı, poliçe limitleri ve poliçe dönemi ile sınırlı olduğunu, hasar tarihi itibariyle teminat limiti 120.000 TL olduğunu, müvekkili şirket nezdinde sigortalı aracın karışmış olduğu kaza neticesinde usulüne uygun başvuru olmadığı halde ...numaralı hasar dosyası açılmış olup dava konusu ... plakalı araç için; ....ŞTİ.'ye 05/09/2023 tarihinde 29.072,49 TL ve 13/10/2023 tarihinde 5.814,50 TL olmak üzere HASAR tazminatı, 01/09/2023 tarihinde ...TİC. A.Ş.'ye 1.480,55 TL HASAR tazminatı ödendiğini, ... plakalı araç bakımından ... poliçe numaralı Karayolları Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesinde sigortalının maddi araç başına sigorta limiti 120.000 TL olup; Türkiye Sigorta bu teminat limiti ile sorumlu olduğunu, yapılan ödemeler sonucunda poliçe teminatında araç başına bakiye 83.632,46 TL limit kaldığını, ilgili ödemelerin makbuzları ibraz edildiğini, ödemeler ile müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu kalmadığını, davacının rücu talebi olduğunu, öncelikle iddia edilen kazanın ve meydana geldiği iddia edilen hasarın varlığı, tarafların kusur oranları araştırılmasını, iddia edilen hasarın tespiti halinde alacaklı sigorta şirketi bakımından halefiyet şartlarının gerçekleştiği ve geçerli bir rücu sebebinin varlığı ispat edildiğini, sigortalının zarar sorumlusuna karşı sahip olduğu alacak hakkı, sigortacının kanuni halefiyeti ile kendiğinden sigortacıya geçer. Ancak halefiyetin gerçeklemesi için aşağıda belirtilen şartların birlikte gerçekleşmiş olması gerektiğini, hukuken geçerli bir sigorta sözleşmesi var olması gerektiğini, sigorta sözleşmesi kapsamımda bir zarar meydana geldiğini, sigorta tazminatı ödenmiş olmasını, sigortalı, zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olmasını, mahkememizce rücu talebine konu edilen tazminat miktarına ilişkin değerlendirme yapılması halinde iddia edilen hasar bedeli yönünden aşağıda yer alan hususların dikkate alınmasını, davacının değer kaybı ve maddi hasar tazminat taleplerine ilişkin incelemeler 04.12.2021 tarihli yeni genel şartlar ekinde yayınlanan hesaplama yöntemlerine ve madde metninde belirtilen maddi hasara ilişkin orijinal parça, onarım ve eş değer parça hususları dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanmasını, müvekkili şirketin sorumluluğu, kaza tarihi itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin talep edilen KDV yönünden sorumluluğu bulunmadığını, faiz talebinin reddi, aksi halde fiil hükümleri kapsamında yasal faiz uygulanması gerektiğini, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini, dava dilekçesinde ayrıntılı olarak arz ve izah ettiğimiz ve re’sen gözetilecek nedenlerle; haksız davanın reddini, takibinde haksız ve kötü niyetli alacaklı/davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesine talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE Davacının davasını, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına yapılan ödemenin davalı sigorta şirketinden tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı sigorta şirketi, kasko poliçesi kapsamında sigortaladığı ...plaka numaralı araç ile davalı tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında sigortalanan ... plaka numaralı aracın çarpışması nedeniyle 10.05.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda dava dışı sigortalı araç sahibine ödenen hasar bedelinden davalının sorumlu olduğunu ileri sürmüş, davalı ise hasar bedelinin bir kısmının tamir işlemini yapan dava dışı şirkete, bir kısmını ise dava dışı sigortalıya ödendiğini savunmuştur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafından davalı aleyhine ... 37.İcra Dairesinin ...Esas sayılı takip dosyasında başlatmış olduğu icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın haklı olup olmadığı, davacı tarafından kasko poliçesi kapsamında dava dışı sigortalısına yapmış olduğu ödemenin davalıdan tahsili talebinin yerinde olup olmadığı, davaya dayanak teşkil eden 10/05/2023 tarihli maddi hasarlı trafik kazasına karışan araç sürücülerinin kusur oranlarının ne olduğu, dava dışı sigortalının aracında meydana gelen hasardan davalı sigorta şirketinin sorumlu olup olmadığı, davacı tarafından yapılan ödemenin kadri maruf olup olmadığı, davacının davalıdan talep edebileceği alacak miktarının ne kadar olduğu hususlarından kaynaklandığı anlaşıldı. Uyuşmazlığa ilişkin otomotiv alanında uzman bir makine mühendisi bilirkişisinden alınan 29.06.2026 tarihli raporunda özetle; Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, trafik kazası olduğu, meydana gelen olayda kaçınılmazlık faktörünün etkisinin olmadığı, önlenebilir/ öngörülebilir bir kaza niteliğinle olduğu, dava konusu kaza ile hasar durumunun uyumlu olduğu, dava konusu araçta KDV ve işçilik dahil 36.558,01 TL (iskontosuz ) hasar meydana gelmiş olduğu, dava konusu kaza kapsamında; ...plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın yukarıda belirtilen KTK kapsamındaki kurallarının ihmal ve ihlal edilmesi nedeni kazanın oluş şekli ile doğru orantılı olarak feknik yönünden 1. Derecede kusurlu olarak değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu kazada aracın maliki/ işleteni yönünden davacı açısından KTK Madde 85 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk hususunun Sn. Mahkemenin takdirlerine maruz olduğu, ....plaka sayılı araç sürücüsü...'in yukarıda belirtilen KTK kapsamındaki kurallarının İHMAL ve İHLAL edilmesi nedeni kazanın oluş şekli ile doğru orantılı olarak fekmik yönünden 2. Derecede kusurlu olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda talebe bağlılık ilkesi gereği talep edilen 9.378,05 TL'nin kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu, kusur oranı nispetindeki sorumluluk yönünde görüş bildirdiği görülmüştür. Davacı vekiline, dava dışı sigortalıya ait ... plaka numaralı aracın onarımı için 9.378,05 TL ödeme yapıldığı iddiasına dayanak teşkil eden ödeme dekontunu dosyaya ibraz etmek üzere 2 haftalık kesin süre verilerek kesin sürenin sonuçları usulüne uygun olarak ihtar edilmiş ancak davacı taraf, dava konusu icra takibine dayanak ödemeye ait belgeyi dosyaya sunmamıştır. İspat, bir olayın veya hukuksal durumun varlığı veya yokluğu hakkında hâkimde kanaat uyandırmak için girişilen, ispat yükü üzerinde olan tarafın deliller vasıtasıyla yürüttüğü inandırma faaliyetidir. İddia ve savunmaya dayanak gösterilen ve mahkemenin karar vermesinde etkili olacak olgulardan hangisinin kim tarafından ispat edileceği hususu ispat yükü kavramıyla ilgilidir. İspat yükünün ne şekilde dağılacağına ilişkin genel kural 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 6. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre: “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguları ispatla yükümlüdür.” Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “İspat yükü” başlığını taşıyan 190. maddesinin 1. fıkrasında, ispat yükünün belirlenmesine ilişkin temel kural vurgulanmış; 2. fıkrada ise, karinelerin varlığı hâlinde ispat yükünün nasıl belirleneceği düzenlenmiştir. Buna göre “(1)İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” İspat yükü üzerine düşen taraf ancak ispata “elverişli” deliller ile iddiasının haklılığını kanıtlayabilir. Kanun koyucu HMK’nın 200. maddesinde belli miktarın üzerindeki uyuşmazlıklar yönünden bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukukî işlemlerin senetle ispatını zorunlu kılmış ve bu miktar dâhilinde kalan bir alacağın takdiri delillerle ispatına imkân vermemiştir. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28.09.2021 tarihli ve...E.,...K. sayılı kararında da değinilmiştir. İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Hâkimin kendisine ispat yükü düştüğünü bildirdiği taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır. ( İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi ... Esas... Karar) Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından her ne kadar dava dışı sigortalıya ödeme yapıldığı ileri sürülmüş ise de, davacının dosyaya sunduğu dekonttaki ödenen bedel ile dava dışı sigortalıya yapıldığı iddia edilen bedelin örtüşmediği, ayrıca dekontta dava dışı sigortalının kimlik bilgisinin bulunmadığı, ayrıca davalının ödeme savunmasına dayanak teşkil eden dekontların incelenmesinde, davalının yaptığı ödeme miktarının, davacı tarafından ileri sürülen hasar bedelini karşıladığı anlaşılmakla davacının sübut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; Davacının davasının REDDİNE, Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu karar harcının peşin yatırılan 615,40-TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 116,60-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.734,42- TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda MİKTAR İTİBAR İLE KESİN OLMAK üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 18/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır