İlk Derece Mahkemesi 2025/59 E. 2026/362 K.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/59 Esas - 2026/362 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2025/59 KARAR NO : 2026/362

DAVA : Tazminat (Maden Sahası Ruhsat Devrinden Kaynaklı Zarar İstemi) DAVA TARİHİ : 21/01/2025 KARAR TARİHİ : 17/04/2026 G. KARAR YAZIM TARİHİ : 13/05/2026 Mahkememizde açılan Tazminat (Maden Sahası Ruhsat Devrinden Kaynaklı Zarar İstemi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında imzalanan 28.01. 2015 tarihli ruhsat devir sözleşmesiyle;"Kütahya İli, Gediz İlçesi, Karaağaç Köyü mevkinde tesis edilmesi ve işletilmesi planlanan" "İR:85899"Numaralı"Yıldız Altın Gümüş Madeni Kapasite Arttırımı Cevher Zenginleştirme Tesisi Ve Kırma Eleme Tesisi Projesi İşine ait sözleşmede", yer alan ruhsattaki haklar ile menfatlerin tamamının her türlü takyidattan ari olarak müvekkili şirkete devrinin kararlaştırıldığını. Devir sürecinde davalının ruhsata ilişkin olarak, Kütahya Valiliği Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğünden temin edilen 03.05.2013 tarihli, 07.05.2013 tarihli ve 08.07.2015 tarihli "Çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir" kararlarını kendilerine sunduğunu. Ancak devirden sonra bu kararların, çevre kanunlarına ve ilgili düzenlemelere uygun olmadığı, sahada maden çıkartılabilmesi ve ruhsatın kullanılabilmesi için ...olumlu kararının alınması gerektiğinin anlaşılması üzerine ilgili Bakanlığa yapılan başvuru neticesinde 08.05.2019 tarihli ve 5508 sayılı verilen ...olumlu kararı, Kütahya İdare Mahkemesinde ilgililer tarafından iptali için açılan dava neticesinde, iptal edildiği, bu iptal kararın temyizi sonucunda, taleplerinin reddi nedeniyle 08.04.2020 tarihinde ...olumlu kararının iptalinin kesinleştiğini. Ancak ...olumlu kararı sonrasında, sürecin olumlu ilerlemesi gözetilerek, taraflar arasında Şubat 2019 tarihinde devir bedeline ilişkin protokol imzalandığı ve devir bedeline ilişkin borcun yenilerek 500.000,00 USD olarak kararlaştırıldığı ve 2019 yılı şubat ayından itibaren 20 taksit ile ödenmesi konusunda mutabakata varıldığını. Bu kapsamada 06.03.2019, 25.04.2019 ve 16.07. 2019 tarihlerinde olmak üzere toplam 75.000,00 USD ödemenin gerçekleştiğini. Ancak süreçte olumlu ...kararının iptali istemli davada idare mahkemesinin müvekkili aleyhinde karar verdiği ve sonuçta ruhsata konu sahanın kullanılamaz hale geldiğini. Bu nedenle müvekkil şirkete devredilen ruhsat kapsamında herhangi bir işlem yapılamayacağı ve sözleşmede beklenilen menfaatin gerçekleşmeyeceğinin anlaşıldığının, ancak tarafların bu durumun ortadan kalkacağına inançları nedeniyle 15.08.2020 tarihli rödovans devir sözleşmesi imzaladıklarını. Bu aşamadan sonra sözleşmeyle bu haklarının müvekkiline devredildiğinden, müvekkili tarafından tekrardan ...olumlu raporu alınabilmesi için proje hazırlanıp bakanlığa sunulduğunu, Bakanlığın 07.10.2023 tarihli kararı ile ...olumsuz kararı verdiğini, buna karşı Kütahya İdare Mahkemesi'nde iptal davası açıldığını, ancak davanın 10.10.2024 tarihinde reddine karar verildiğini. Oysaki davalının devir sözleşmeleri aşamalarında ruhsatın kullanılabilir olduğunu ve sahada faydanabileceğini belirttiği ve taahhüt ettiğini, ancak neticede ruhsatın kullanılamaz olduğunun anlaşıldığını. Bu aşmadan sonra müvekkilinin Üsküdar 17. Noterliği'nin 12.11.2024 tarihli ve 43217 yevmiye nolu ihtarnamesiyle; akdedilen tüm sözleşmelerden dönüldüğünü, sözleşmeler kapsamında ödenen ruhsat devir bedelinin yapılan masraf ve orandan zararının ödenmesini talep ettiklerini. Ancak ihtara herhangi bir cevap verilmediği gibi sahayı da teslim almaktan imtina ettiklerini, arabuluculuk da uzlaşma sağlanamadığını belirterek; davalının sözleşmedeki asli yükümlülüklerini yerine getirmemesi,sözleşme amacının gerçekleşmemesi için ...olumlu kararının alınmaması ve borcun ifasının imkansızlaşması nedeniyle, TBK'nın 136/2. Maddesi kapsamında sözleşmeden dönülerek, ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme çerçevesinde geri verilmesi ile davalının tahaattütü yerine getirmemesi nedeniyle uğranılan zararların davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiğini belirterek; 28.01.2015 tarihli ruhsat devir sözleşmesi, 22.01.2015 tarihli devir sözleşmesi ve 14.08.2020 tarihli rödovans devir sözleşmesiyle atfedilen tüm sözleşmelerden dönülerek, davalı tarafa ödenen 75.000,00 USD ruhsat devir bedelinin dönme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak müvekkilinin uğramış olduğu zararın tespiti ile şimdilik 10.000,00 TL bedelin dönme tarihinden itibaren işleyecek ticari avansı faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkilime ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 28.01.2015 tarihli ruhsat devir sözleşmesi ekinde yer alan 64793 ve 64871 numaralı ruhsatlar sözleşmeyle karşı tarafa devrinin kararlaştırıldığı ve , 19.08.2016 tarihinde Enerji Ve Tabi Kaynakları Bakanlığı tarafından düzenlenen belgelerden de anlaşılacağı üzere sorunsuz şekilde bu tarihte devir işleminin tamamlandığını. Bu tarihten itibaren söz konusu ruhsat sahalarında tüm yetki ve sorumluluğun davacıya ait olduğunu ve sahada müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını. Davacının söz konusu devirden sonra ruhsatları 13.09.2017 tarihinde birleştirip İR:85899 numaralı ruhsatı aldığını. Bu yeni ruhsat sahasına ...olumlu raporu için ilgili bakanlığa davacı tarafından başvurulduğunu. Daha sonra verilen 08.05.2019 tarihli ve 5508 numaralı olumlu raporun ilgililer tarafından iptali için mahkemeye başvurulması üzerine, Kütahya İdare Mahkemesince, ...olumlu raporunun, davacının kusurundan kaynaklı nedenlerle, yani söz konusu sahada çalışmalar esnasında siyanürün kullanılacak olması ve bunun içme sularına zarar verecek olması nedeniyle iptal edildiğini. Siyanür kullanma tercihinin davacı şirketinin inisiyatifinde olduğunu ve bu şekilde çalışılacağı için çevrenin korunması amacıyla çok katı kuralların gerektiğini, ancak davacının bu kuralları yerine getirmediğinden raporun iptal edildiğini ve bu iptal kararının kesinleştiğini. Bu durumda, söz konusu yeni ruhsat sahasında siyanür kullanılarak altın çıkarılması ve bunun için gerekli ...raporunun alınamamasında müvekkilinin herhangi bir kusuru olmadığını belirterek, ayrıca söz konusu ruhsat devrinin yapıldığı 2016 yılında çok sonraya kadar devir bedelinin tamamen ödenmediğini gibi, ödenen kısmın iadesi isteminin yerinde olmadığını. Ayrıca bu ödenmeyen ruhsat devir bedelinin tahsili amacıyla davacı aleyhinde başlatılan takibe karşı itiraz edildiği ve ... 11. Asliye Ticaret mahkemesinin 2021/83 sayılı dosyası ile yapılan itirazının iptalinin istendiğini. Ancak adı geçen Mahkemenin karar aşamasında, karşı tarafın sözleşmeden döndüğünü belirtmesi üzerine, dönme beyanını geçerli olup olmadığı yönünde araştırma ve inceleme yapılmadan ve de davanın açıldığı tarihteki şartları nazara almadan, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verdiğini, söz konusu kararında istinafta olduğunu ve henüz kesinleşmediğini belirterek, TBK 125. Maddesi kapsamında müvekkilinin borcunu ifa ettiği halde devir bedelini ödemeyen tarafın açılan davada haksız olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir. DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasında imzalanan 28.01.2015 tarihli ruhsat devir sözleşmesi, 22.01.2015 tarihli devir sözleşmesi ve 14.08.2020 tarihli rödovans devir sözleşmelerinden dönülerek, davalıya ödenen 75.000,00 USD ruhsat devir bedelinin iadesi ve de taahhüt edilen edimin yerine getirilmemesi nedeniyle uğranılan zararların tahsili istemine ilişkindir. Davacı vekili delil olarak; 22/01/2015 tarihli devir sözleşmesi ve 28/01/2015 tarihli ruhsat devir sözleşmesine, 16/02/2019 tarihli protokole, 16/03/2019, 25/04/2019 ve 16/07/2019 tarihli ödeme dekontlarına, 14/08/2020 tarihli rödavans devir sözleşmesine, 07/10/2023 tarihli ...olumsuz kararına, Üsküdar 17. Noterliğinin 12/11/2024 tarih ve 43217 yevmiye numaralı ihtarnamesine, ... 11.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/83 sayılı dosyasına, Prof. Dr. Hüseyin ÜLGEN tarafından hazırlanan 23/10/2023 tarihli hukuki mütalaa, müvekkili şirket defter kayıtlarını, yazışma örneklerine, tanık, bilirkişi, uzman görüşü, keşif, isticvap ve yemine, davalı vekili ise; Beşiktaş 1. Noterliğinin 15/05/2020 tarih ve 13015 yevmiye numaralı ihtarnamesine, Üsküdar 17. Noterliğinin 29/05/2020 tarihli 19157 yevmiye sayılı ihtarnamesine, taraflarca imzalanan 28/01/2015 tarihli sözleşme, 12/02/2019 tarihli ödeme protokolüne, Beyoğlu 7. Noterliğinin 04/09/2019 tarih ve 14122 yevmiye numaralı ihtarnamesine, taraflar arasında imzalanan 14/08/2020 tarihli sözleşmeye, ... 25. İcra Müdürlüğünün 2020/9759 sayılı dosyasına, ... 11. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyalarına, 28/01/2015 tarihli sözleşme ekinde yer alan 64793 yevmiye numaralı ve 64871 yevmiye numaralı ruhsatlara ilişkin kayıt ve bilgilere, temmuz 2017 tarihli maden sahası değerlendirme raporuna, 08/05/2019 tarihli 5508 sayılı çevresel etki değerlendirmesi olumlu kararına, taraflar ticari defter kayıtlarına, faturalara, tanık, bilirkişi incelemesi ve yemin deliline dayanmıştır. Taraflar arasında imzalanan 28.01.2015 tarihli ruhsat devir sözleşmesi ile "Kütahya İli, Gediz İlçesi, Karaağaç Köyü mevkinde tesis edilmesi ve işletilmesi planlanan" "İR:85899" Numaralı "Yıldız Altın Gümüş Madeni Kapasite Arttırımı Cevher Zenginleştirme Tesisi Ve Kırma Eleme Tesisi Projesi İşine" ait sözleşmede yer alan ruhsattaki haklar ile menfatlerin tamamının her türlü takyidattan ari olarak devrine ilişkin şartların düzenlendiği, Stratexin Ek A ayrıntılı olarak tanımlanan arazilerde (sahalarda) bulunan belirli bir maden işletme ruhsatının tek sahibi olduğu ve bu sözleşme ile ruhsattaki hak ve menfaatlerini tamamını bu sözleşmede düzenlenen şartlarda devretmeyi ve ...'nun da devralmayı kabul ettiği, 1. Madde (d) bendinde; ruhsatın, Türkiye deki maden mevzuatı ve tatbiki kabil tüm ıslah etme ve çevre kanunları, kuralları, yönetmelikleri, nizamları, hükümleri ve kararnamelerine uygun ve geçerli olduğunun taahhüt edildiği, 1 madde (g) bendinde; Stratex' in, ...'nun sahalara ilişkin olarak ruhsattan tamamen yararlanmasını engelleyebilecek herhangi bir durumunda haberdar olmadığını taahhüt ettiği. Stratexin ruhsat üzerinde ve ruhsatla ilgili tüm haklarını ve söz konusu ruhsatı, ...'nun seçeceği şekilde veya usulde sahalar ile ilgili olarak işletmesi amacıyla kayıtsız şartsız ve gayri kabi rücu olarak ...'ya devredeceğini, 3. maddesi 2. bendinde; ruhsatın ...'ya devrinin Türk Medeni Kanunu uyarınca maden tescilinde, tescilin tamamlandığı tarihin tamamlanma tarihi olarak esas alınacağının belirtildiği, 6.1.1. Maddesinde; sözleşmenin imzalanması ile ruhsatlar için sahada en fazla 2 yıl arama süresi olduğunu ve ...tarafından yürütülecek aramalar için 1.500.000,00USD arama bütçesi ayrılacağı, 6.1.2. Maddesinde; arama süresi sonunda Stratexin en az 50.000,00 bns (eşit sınırı 0.2 gram-t alınan) Jore standartlarında muhtemel veya ölçülmüş altın kaynağı (devir bedeli için asgari kaynak miktarı) belirlenmesi durumunda, Stratex'e 500.000,00USD devir bedelini ödeyeceği, 6.1.6. maddesinde; arama süresi içinde en az 50.000 bns altın kaynağı belirlendiği takdirde, arama süresi bitiminden itibaren en geç 3 ay içinde metalrujik testleri yaptırarak ...çalışmalarına başlanacağı, 7.1 maddesinde; davalının sözleşmenin tamamlanma tarihinden önce tüm çevresel veya her türlü nitelikteki diğer sorumlulukların tarafına ait olduğunu ve bu sorumlulukları devam ettireceğini beyan ve taahhüt ettiği, 12. maddesinin 1. bendinde; sözleşmenin sadece sahalar ve ruhsat ile sınırlı olduğunu, taraflardan herhangi birisinin sahip olduğu veya gelecekte sahip olacağı sahalara ve ruhsata bitişik olsun veya olmasın diğer sahalar madencilik hak ve hakları veya ruhsatları kapsamadığı, bunlar üzerinde geçerli olmadığı kararlaştırılmıştır.

Taraflar arasında Şubat 2019 tarihinde yapılan protokol de; 28/01/2015 tarihli sözleşmenin 6.1.2. Maddesinde kararlaştırılan devir bedelinin olan 500.000,00 USD borcun yenilenerek, 2019 yılı şubat ayından itibaren 20 taksit ile ödenmesi konusunda mutabakata varıldığını görülmüştür. Bu kapsamada 06.03.2019, 25.04.2019 ve 16.07.2019 tarihli ödeme dekontlarında bunun toplam 75.000,00 USD lik kısmının ödendiği, anlaşılmıştır. Yine 14/08/2020 tarihli rödovans devir sözleşmesi incelendiğinde; tarafların 28/01/2015 tarihli sözleşme gereğince Stratexin, rödovans haklarının ...'ya devretmek istemesi üzerine, iş bu sözleşmede ön görülen hüküm ve şartlarda, Stratexin rödavans haklarını, ...'nun bu sözleşmede ön görülen hükümlülüklerini yerine getirmesi halinde devredeceği ve 3. maddesinde devir bedelinin 300. 000,00 USD olduğu, ödeme şartlarının kararlaştırıldığı, görülmüştür. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Maden Ruhsat Sicil Dairesinin Mahkememize hitaplı 28/05/2025 tarihli yazısında; Kütahya ili Gediz ilçesi sınırları dahilinde bulunan ve 21/02/2011tarihinden itibaren 10yıl süreyle geçerli olmak üzere düzenlenen sicil:64793 sayılı IV (c) grubu (altın+nikel) işletme ruhsatının ...Madencilik Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. Uhdesinde iken, 19/08/2016 tarihi itibari ile 3213 sayılı maden kanununun 5. Maddesi uyarınca kanunda doğan tüm hak ve vecibileriyle ... Export Maden Sanayi Ve Ticaret A.Ş. Ye devredildiği, yine Uşak ili Banaz ilçesi sınırları dahilinde bulunan ve 24/12/2010 tarihinden 10 yıl süreyle geçerli olmak üzere düzenlenen sicil:64871 sayılı IV (c) grubu (altın) işletme ruhsatının ...Madencilik Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. uhdesinde bulunmakta iken 19/08/2016 tarihi itibari ile 3213 sayılı Maden Kanununun 5. maddesi uyarınca kanunda doğan tüm hak ve vecibileriyle ... Export Maden Sanayi Ve Ticaret A.Ş. ye devir edilen, sicil:64793 ve sicil:64871 sayılı işletme ruhsat sahalarının 13/09/2017 tarihli ve E.431223 sayılı Genel Müdürlüğün işlemi ile sicil:85899 (Er.:336 3313) sayılı V(c) grubu (altın+nikel, altın) işletme ruhsatı altında birleştirildiği ve ruhsatın 24/12/2020 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle geçerli olmak üzere süre uzatımı yapıldığı ve halen yürürlükte olduğu, bildirilmiştir. Davacının devir ettiği ruhsatlara ve bunlara ilişkin ...raporları incelendiğinde; Uşak ili Banaz ilcesi, Baltalı Köyü, Ruhsat Numarası:64871, Erişim Numarası: 2357078, Ruhsat grubu: IV. Grup, Yürürlüğe giriş Tarih:24.12.2010, Ruhsatın Bitim Tarihi:24.12.2020, Ruhsat alanı:259.86 hektar, İzin Verilen Maden Cinsi:Altın, İzin Verildiği Tarih:17.11.2014, İzin Alanı: 65.7 Hektar, Ruhsat sahibi: ...Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti., olduğu, 196 parsele ait tapu ile yapılmış muvafakatnameleri ve aplikasyon krokisi ile Kütahya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden “Altın Ocağı” için alınan 03.05.2013 tarih ve 2013/027 sayılı, 20,08 hektarlık ...Gerekli Değildir Kararı, yine Kütahya İl Özel İdaresi tarafından düzenlenmiş 16.09.2013 tarihli ve 8393 sayılı 20,80 hektarlık açık işletme konulu 2. Sınıf GSM kapsamında İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı, Kütahya İli, Gediz İlçesi, Karaağaç Köyü,Ruhsat Numarası:64793, Erişim Numarası: 1061765, Ruhsat Grubu: IV. Grup, Yürürlüğe giriş Tarih: 21.02.2011, Ruhsatın Bitim Tarihi: 21.02.2021, Ruhsat alanı: 1009.22 Hektar, İzin Verilen Maden Cinsi: Altın + Nikel, İzin Verildiği Tarih: 05.12.2014, İzin Alanı: 350.99 Hektar, Ruhsat Sahibi: ...Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti., olduğu, Kütahya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden alınan 07.05.2013 tarih ve 2013-25 sayılı, ...Gerekli Değildir Belgesinin mevcut olduğu. Yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Kütahya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 03.05.2013 Karar tarihli 2013/027 Karar No.lu ...GEREKLİ DEĞİLDİR Belgesinde; "17 Temmuz 2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 15. Maddesi (a) bendine göre “Altın Ocağı” projesi ile ilgili olarak inceleme değerlendirme yapılmış ve Proje Tanıtım Dosyasında çevresel etkilere karşı alınması öngörülen önlemler yeterli görülmüştür. Ayrıca ...Raporu hazırlanmasına gerek bulunmadığı tespit edilmiş olup, söz konusu projeye ... Yönetmeliğinin 17. Maddesi gereğince; Valiliğimizce “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının, yer aldığı görülmüştür. ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/83 Esas 2025/63 Karar sayılı dosyasında; davacı ...Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Tarafından davalı ... Export Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş. Aleyhinde 28/01/2015 tarihli sözleşmenin 6.1.2. Maddesinde belirtilen devir bedelinden ödenmeyen toplam 425.000,00 USD alacağın ve işlemiş faiziyle birlikte toplam 460.981,35 USD'nin tahsili amacıyla ... 25. İcra Dairesinin 2020/9759 sayılı dosyasında başlattığı ilamsız takipte itirazın iptali isteminde bulunulduğu mahkemenin 23/01/2025 tarihli kararı ile takip dayanağı alacağın kaynaklandığı sözleşmenin ... Export tarafından fesih edildiği ve ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/59 sayılı dosyasında sözleşmenin fesih nedeniyle ödenen bedelin iadesi istendiğinden bahisle davanın konusuz kaldığından esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği ve işbu kararın istinaf edildiği, henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır. Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kütahya İl ve Turizm Müdürlüğünün, Gediz Belediye Başkanlığının 2022 tarihli yazılarına karşılık, 17/10/2025 tarihli ve "Yıldız, Altın- Gümüş Madeni Kapasite Arttırımı Ve Kırma Eleme Tesisi", ... Export projesi ...olumsuz kararı konulu cevap yazısında; Kütahya ili Gediz ilçesi, Karaağaç köyü mevkinde ... Export Maden Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından İR:85899 ruhsat numaralı sahada gerçekleştirilmesi planlanan "Yıldız, Altın- Gümüş Madeni Kapasite Arttırımı Ve Kırma Eleme Tesisi" projesiyle ilgili olarak 2009-7 genelge kapsamında Bakanlığa sunulan ...raporu inceleme, değerlendirme komisyonu tarafından incelendiği ve ...sürecinde komisyon üyesi olan Gediz Belediye Başkanlığının "projenin su toplama havzasında olduğu ve su kaynaklarına zarar vereceği, bölgenin Turizm potansiyelini etkileyeceğini, tarım hayvancılık faaliyetlerini olumsuz etkileyeceği vb. Gerekçelerle projenin istenmediği şeklindeki görüşü ve Kültür ve Turizm İl Müdürlüğünün;" Kütahya Gediz Murat Dağı Termal Turizm Merkezi sınırları içerisinde kalan kısımlarda madencilik faaliyetlerinin yürütülmesini bölgede yürütülen turizm amaçlı faaliyetleri ve çalışmaları olumsuz etkileyeceği yönündeki olumsuz görüşleri ile birlikte Bakanlığa iletilen kurum görüşleri ve dilekçelerinin bütünü incelemesi sonucunda planlanan faaliyetin oluşturacağı olumsuz çevresel ve sosyal etkilerin değerlendirildiği bu nedenle söz konusu projenin ...yönetmeliği 14.maddesi gereğince Bakanlıklarınca"çevresel etki değerlendirilmesi olumsuz" kararının verildiği bildirilmiştir. Davacı ... Exportun, davalı ...Madenciliğe keşide ettiği Üsküdar 17. Noterliği’nin 12.11.2024 tarih 43217 yevmiye no.lu İHTARNAME’sinde; Taraflar arasında 28.01.2015 tarihinde Ruhsat Devir Sözleşmesi imzalandığı, 7.1 maddesine göre, ...tarafından tüm çevresel veya her tür ve nitelikteki diğer hususlardan, muhtemel olan veya olmayan tüm çevresel ve diğer yükümlülüklerden sorumlu olduğunu hüküm altına alındığı, Projeye ilişkin ...olumlu kararı olmadığı/alınamadığı için ruhsata konu sahada 2015-2019 yılları arasında herhangi bir iş ve işlem yapılamadığı,... Aralık 2019’da da Ruhsat Sahasına ilişkin ...olumlu kararının iptaline karar verildiğini, taraflarınca karara karşın kanun yollarına başvurulduğu, ancak ...olumlu kararının iptali onandığı ve sürecin kesinleştiğini , daha sonra müvekkil şirket tarafından ...olumlu kararı alınmak üzere Bakanlığa tekrar başvuru yapıldığı, Bakanlık tarafından 17.10.2023 tarihli kararı ile proje hakkında ...olumsuz kararı verildiği, işbu karara karşın Kütahya İdare Mahkemesinde iptal konulu dava ikame edilmişse de mahkeme 10.10.2024 tarihli 2024/34 Esas 2024/987 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiğini. Bu durumda ...tarafından Sözleşmenin 1.1.(b), 1.1.(d), 1.1.(g) ve 7.1. maddesi uyarınca sözleşme konusu ruhsatın kullanılabilir şekilde devrine ilişkin tüm sorumluluk üstlenilmesine rağmen, gelinen noktada Sözleşmenin imza tarihinden itibaren 9,5 yıldan fazla zaman geçmesine rağmen ...olumlu kararı alınamadığı, böylece Sözleşmenin amacını ve taraflarının asli yükümlülüğünü temsil eden ruhsatın kullanılmasının mümkün olmadığını ......6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 136. Maddesi uyarınca..... Taraflarınca bütün işlemler yapılmış olmasına rağmen ... olumlu kararı alınmamış olduğundan ve Müvekkil Şirket’in Ruhsatın devrine ilişkin herhangi bir menfaat sağlaması mümkün olmadığından, tüm hakları saklı kalmak şartıyla, 28.01.2015 tarihinde Ruhsat Devir Sözleşmesi’nden, 22.01.2015 tarihli Devir Sözleşmesi’nden, 14.08.2020 tarihli Rödovans Devir Sözleşmesi’nden döndüklerini,... fazlaya ilişkin hak ve alacaklarını saklı tutmak kaydı ile yine diğer yana ödenmiş olan 75.000,00USD’nin ticari faiziyle (3095 sayılı kanunun m. 4a) birlikte ve ruhsat devrine bağlı olarak bugüne dek Hazırlık Geliştirme Gideri ve sair hususlar için yapılan 3.800.000,00 USD'nin ticari faiziyle (3095 sayılı kanunun m. 4a) işbu İhtarnamenin tebliğinden itibaren yedi (7) gün içinde müvekkilinin aşağıda yer alan hesabına ödenmesinin", İhtar edildiği ve E-Tebligatın yolu ile 14.11.2024 tarihinde tebliğ edildiği, anlaşılmıştır.

Kütahya İdare Mahkemesi’nin 16.12.2019 tarih, 2019/348E., 2019/738 K. Sayılı kararında; 53 davacı (Köy Muhtarları, Yardımlaşma ve Dayanışma Dernekleri, Mühendisler ve Mimarlar Odaları, Baro Başkanlıkları ve Yöre sakinleri) tarafından, davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı aleyhinde, Kütahya ili, Gediz İlçesi, Karaağaç Köyü mevkii sınırlarında ... Export …A.Ş. tarafından yapılması planlanan “Yıldız-Altın Gümüş madeni kapasite arttırımı Cevher Zenginleştirme Tesisi ve Kırma-Eleme Tesisi” projesi için verilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 08.05.2019 tarihli ve 5508 sayılı“Çevresel Etki Değerlendirmesi (...) Olumlu kararının; mevzuata, uluslararası sözleşmelere aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istemine ilişkin olarak açıldığı ve yapılan yargılama neticesinde davanın kabulle sonuçlandığı ve neticede kesinleştiği, görülmüştür Yine Kütahya İdare Mahkemesi'nin 10.10.2024 tarih, 2024/34 E., 2024/987 K. sayılı kararını; Davacı ... Export Maden San. ve Tic. A.Ş. tarafından, davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı aleyhine açıldığı, davaya müdahil olarak 44 (Köy Muhtarları, belediye Başkanlıkları, Mühendisler ve Mimarlar Odaları, Baro Başkanlıkları ve yöre sakinleri) katılım olduğu, davada , Kütahya ili, Gediz İlçesi, Karaağaç Köyü’nde IR:85899 ruhsat numaralı Altın işletme sahası için ...olumsuz raporun iptali istendiği, davanın reddine karar verildiği ve kesinleştiği, anlaşılmıştır. Davada uyuşmazlık; taraflar arasındaki 64793 sayılı IV (c) grubu (altın+nikel) işletme ruhsatı ve 64871(altın) işletme ruhsatının, daha sonra birleştirilmesi neticesinde alınan İR:85899 ruhsat numaralı sahada gerçekleştirilmesi planlanan "Yıldız, Altın- Gümüş Madeni Kapasite Arttırımı Ve Kırma Eleme Tesisi" projesiyle ilgili olarak, maden ruhsat devrine ilişkin iş bu sözleşmelerde yer alan Çevresel Etki Değerlendirmesi (...) yükümlülüğünün hangi tarafa ait olduğu, sözleşmenin amacının ... olumlu kararı alınamaması nedeniyle gerçekleşip gerçekleşmediği, ...olumlu raporu alınamadığından işletime geçilememesi halinde, devir alanı davacını TBK nun 136. Maddesine dayalı olarak sözleşmeden dönme hakkını kullanarak, gerek ruhsat devri için ödenen bedelin iadesi ve gerekse de devir alınan sahada işletim için yapılan yatırım ve harcamalardan kaynaklı zararların davalıdan istenip, isteyemeyeceğine ilişkindir. Söz konusu uyuşmazlıkta uygulama yeri bulan 6098 sayılı TBK' nun 125. maddesinde;" Temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir. Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir. Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir.", yine aynı kanunu 136. Maddesinde; " Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır. Borçlu ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa, bundan doğan zararları gidermekle yükümlüdür." , düzenlemeleri yer almaktadır. Tarafların delileri toplandıktan sonra Mahkememizce resen atanan maden mühendisi ... .... .... .... .... .... ... ... Kirkil de oluşturulan heyetten alınan 15.12.2025 tarihli raporda;".....Maden Kanunu’nun 6. maddesine göre, ruhsat devri ile birlikte ruhsatın tüm hak ve yükümlülükleri devralana geçtiği, devir tarihinden sonra yapılacak projeler, yeni tesis kurulumları, atık sahaları veya işletm e çalışmaları devralanın teknik ve idari sorumluluğunda olduğunu ve bu kapsamda çevre mevzuatına ilişkin sorumluluk, devir tarihinden önceki faaliyetleri ile sınır olup, sonraki büyük ölçekli işletme projesine yansıyacağı yönünde bir mevzuat hüküm bulunmadığını, yine Maden Kanunu m.7 uyarınca, maden işletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için ...Olumlu kararı alınması, işletme izninin ön koşul olduğu, bir kez olumlu karar alınamadıysa, hazırlanan projedeki olumsuz etkileri ortadan kaldıracak şekilde köklü değişikliklerle revize edilip ve yeni bir ...başvurusunda bulunmak mümkündür. Bu nedenle davacının ruhsattan yararlanma hakkının imkansız hale geldiği söylemek mümkün olmamaktadır. ...Yükümlülüğü, Devir sonrasında gerçekleştirilen geniş ölçekli rezerv tespiti ve yeni işletme projesi, devredenin teknik sorumluluğu kapsamında olmadığı, bu nedenle ...Olumsuz kararının ortaya çıkması, devredenin teknik sorumluluğuna girmez, ...yükümlülüğü ruhsat sahibine aittir. Yine ..., madenin işletilmesi aşamasına yönelik, proje bazlı ve dinamik bir süreçtir. "...Gerekli Değildir" kararları, genellikle arama/ işletme safhasına veya belirli kapasitelerin altındaki faaliyetlere yöneliktir. Nihai ve kapsamlı bir işletme için, özellikle kapasite artırımı söz konusu olduğunda, yeni bir ...sürecinden geçmek ve "... Olumlu" kararı almak esastır. Bu süreçte, projenin teknik ve çevresel uygunluğu için Maden Kanunu ve ...Yönetmeliği uyarınca, ruhsat sahibi (devirden sonra ... Export) ...başvurusunu yapmak, gerekli rapor ve projeleri hazırlatmak ve sonuçlandırmakla yükümlüdür. Bu bir kamu hukuku yükümlülüğüdür. Taraflar, sözleşmeleriyle bu kamu hukuku yükümlülüğünün kimin uhdesinde olduğunu veya devir öncesine ilişkin riskleri kimin üstlendiğini düzenleyebilir. Bu davadaki temel uyuşmazlık noktası da budur. Davacı, sözleşmedeki bazı genel garanti hükümlerine (md. 1.1 ve 7.1) dayanarak bu yükümlülüğün ve riskin, davalıda kaldığını iddia etmektedir. Davalı ise; sözleşmenin devir sonrası faaliyetleri düzenleyen maddelerine (md. 5.1 ve 6.1.6) atıfta bulunarak sorumluluğun davacıya geçtiğini savunmaktadır. İdare Mahkemesi kararlarının gerekçesi incelendiğinde, ...'in olumsuz/iptal edilmesinin ana nedenlerinin; projenin teknik içeriği, siyanür kullanımına bağlı riskler, yer seçimi, yetersiz önlemler ve flora-fauna üzerindeki olası olumsuz etkilerdir. Objektif olarak bakıldığında; bu gerekçeler, ruhsatın devri sırasındaki genel durumundan ziyade, devirden sonra hazırlanan proje ve ...raporunun içeriği, tasarımı ve idarenin/ mahkemenin bu projeyi değerlendirmesiyle doğrudan ilişkilidir. Bu durumda, operasyonel süreci yürüten ve projeyi şekillendiren tarafın (... Export) fiili sorumluluğunu ön plana çıkarmaktadır. Devir tarihi olan 2015 yılı itibariyle davaya konu maden ruhsatı ile ilgili olarak sahada sınırlı sayıda sondaj çalışması yapılmış, öngörülen potansiyeli sınırlı bir muhtemel Kaynak (inferred resource) belirlendiği anlaşılmaktadır. Bu safhada, bu mevcut duruma göre çevresel uygunluk, yalnızca mevcut rezerv durumuna göre sınırlı şekilde değerlendirildiği ve bu kapsamda ...Gerekli Değildir kararı verildiği, anlaşılmaktadır. Bu koşullarda devreden şirketin yükümlülüğü, ruhsatın geçerli, takyidatsız ve mevzuata uygun olarak devredilmesidir. Devir Sonrası Rezerv Artışı ve Proje Ölçeğinin Değişimi Ruhsat devrinden sonraki dönemde (2016–2019), yapılan detaylı sondaj çalışmaları sonucu yaklaşık 149.000 ons Au eşdeğer rezerv tespit edilmiştir. Bu miktar, sözleşmede belirlenen 50.000 ons eşik miktarının üzerindedir. Bu ölçekte bir rezervin işletilmesi için açık ocak madenciliği, cevher zenginleştirme tesisi ve atık depolama barajı kurulması teknik olarak zorunludur. Dolayısıyla önceden verilmiş “...gerekli değildir” kararı, bu yeni proje kapsamında geçerliliğini yitirmiş ve yeni bir ...süreci başlatılmıştır. Bu sürecin sonucunda ...Olumsuz kararı verilmesi, devredenin teknik yükümlülüğü dışındaki gelişmelerden kaynaklanmaktadır. Böylece, taraflar arasındaki sözleşmede davacı ile davalı arasındaki ilişkinin maden ruhsatının devrine ve devre konu sahada asgari miktarda cevher tespit edilmesi halinde devir bedelinin muacceliyet kazanacağına ilişkin ve bununla sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki ilişkide; davacı ve davalı arasında sahanın işletilmesi konusunda bir ortaklığın söz konusu olmadığı, devirden sonraki aşamada sahanın davacı tarafça işletileceği, davalının buna dahlinin olmadığı, davacı tarafça nasıl işletileceğinin sözleşmelere konu edilmediği, işletme safhası için ...gerekmesi halinde bunu davacının alacağı hususlarının yer aldığı anlaşılmaktadır.Bu kapsamda , taraflar arasındaki sözleşmenin 64793 ve 64871 nolu maden ruhsatlarının devrine ilişkin olduğu, ...olumlu raporu alınamayan IR.85899 nolu ruhsata ilişkin olmadığı, IR.85899 nolu ruhsatın, devre konu iki ruhsatın daha sonra birleşimi ile ortaya çıktığı, davalının sözleşmelerde hem 64793 ve 64871 nolu ruhsatlar için hem de IR.85899 nolu ruhsat ... olumlu raporu taahhüdünün bulunmadığı, sözleşmelere göre ...olumlu raporunun davacının yükümlülüğünde olduğu, sözleşmeye konu 64793 ve 64871 nolu ruhsatların sözleşmeye uygun şekilde davalı tarafından davacıya devredildiği ve maden sahalarında sözleşmede kararlaştırılan asgari tutarın üstünde rezervin de saptandığı, böylece davacının ruhsat bedelini ödeme borcunun muaccel hale geldiği, bunun vadeye yayılmasının muacceliyeti etkilemediği, sadece ödeme vadesini belirlediği hususlarının tespiti karşısında davalının edimlerini yerine getirdiği, buna karşılık davacının da bedel ödeme borcunu yerine getirmesi gerektiği anlaşılmakla, sözleşmeye konu bedelin muaccel olması üzerine sözleşmeden dönme beyanına itibar edilip edilemeyeceği konusunda takdir ve değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu, Mahkemece davacının dönme beyanının haklı olduğu ve buna itibar edilebileceği kabul edildiği takdirde, dönme halinde verilenlerin aynen iadesi gerekeceğinden davalının davacıya 75.000,00 USD’yi iade etmesi, karşılığında davalının da davacıya maden ruhsatını devretmesi gerekeceği, bu halde davacının ayrıca menfi zararlarını da talep edebileceği, Mahkemece davacının dönme beyanının, davalının sözleşmeye uygun olarak edimini ifa etmesinden ve bunun üzerine davacının bedel ödeme borcunun muaccel olmasından sonra ileri sürülemeyeceği, bu halde ileri sürülmesinin haksız olduğu ve buna itibar edilemeyeceği kabul edildiği takdirde davacının, dava tarihine kadar ödemiş olduğu 75.000,00 USD’nin iadesini isteyemeyeceği gibi menfi zarar talebinde de bulunamayacağı, bakiye 425.000,00 USD borcunun da muaccel olduğu için ödemekle yükümlü kalmaya devam edeceği, belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, taraflar arasındaki ruhsat devir sözleşmesi, ödeme protokolü, rödevans sözleşmesi, davalıya ait iken davacıya devir edilen 64793 ve 64871 nolu maden işletme ruhsatları, bu ruhsatlara ilişkin "...olumlu kararı gerekli değildir" kararı, bu sahaların birleştirilmesi neticesinde davacının aldığı IR.85899 nolu maden işletme ruhsat ve bu sahaya ilişkin ...olumlusuz raporu, Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile MAPEG yazı içerikleri, Kütahya İdare Mahkemesi'nin 10.10.2024 tarih, 2024/34 E., 2024/987 K. sayılı kararı ile usul ve yasaya uygun hüküm vermeye elverişli bilirkişi heyeti raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının, davalıya ait 64793 ve 64871 nolu maden işletme ruhsatlarını 28.01. 2015 tarihli ruhsat devir sözleşmesiyle devir aldığı, sözleşmenin 1.maddesinde, devir alanın sahalara ilişkin olarak ruhsattan tamamen yararlanmasını engelleyebilecek herhangi bir durumunda haberdar olunmadığı, 7. maddesinde, sözleşmenin tamamlanma tarihinden önce tüm çevresel veya her türlü nitelikteki diğer sorumlulukların tarafına ait olduğunu ve bu sorumlulukları devam ettireceğini beyan ve taahhüt ettiğini, bu taahhütlerin iş bu devir konusu 64793 ve 64871 nolu ruhsatlara yönelik olduğu, daha sonra davacını devir aldığı ruhsatlara ilişkin sahaları birleştirerek ve büyüterek yeniden aldığı IR.85899 nolu ruhsatı kapsamadığı, yani davacın yeni ruhsatına ilişkin ... olumlu raporu taahhüdünün olmadığı, ilgili yasal düzenleme vede sözleşme hükümlerine göre yeni ruhsatın ...olumlu raporu alınması yükümlülüğü ve sorumluluğunun davacıda olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, davalının sözleşmeye konu 64793 ve 64871 nolu ruhsatları sözleşmeye uygun şekilde davacıya devir ettiği vede maden sahalarında sözleşmede kararlaştırılan asgari tutarın üstünde rezervin de saptandığı ve böylece davacının ruhsat bedelini ödeme borcunun muaccel hale geldiği, görülmüştür. Bu aşamada, davacının, yeni oluşturulan ruhsat sonrasında ...olumlu raporu alınacağının davalı tarafından taahhüt edildiği halde bu raporun alınamadığı ve sahanın amaca hizmet etmediğinden bahisle sözleşmenin ifasının imkansız hale geldiği gerekçesiyle, sözleşmeden dönme ile ödenenin iadesi ve mefi zarar talebinde bulunamayacağı anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu olumsuz durumda, davacının, davalıda devir aldığı ruhsatları aynen kullanmaya devam etmeyerek, ruhsat kapsamındaki sahaları birleştirerek büyütmesi ve yeni bir ruhsat almasında kaynaklandığı. Yine İdare Mahkemesi kararında da bu yeni ruhsat sahasına ...olumlu raporu verilmemesinin gerekçesi kabul edilen; ruhsat sahanın ve işletme projesinin, su toplama havzasında olması ve su kaynaklarına zarar vereceği, bölgede bulunan termal kaynaklara zarar vereceğinden turizmi olumsuz etkileyeceği, tarım hayvancılık faaliyetlerini olumsuz etkileyeceği durumlarının davacının yeni ruhsat ve işletme projesinden kaynaklı olduğu görülmüştür. Tüm bu nedenlerle davalının ... olumlu raporu taahhüdünün devir edilen ruhsatlara ilişkin olduğu, bu yeni ruhsatı kapsamadığı, devir sonrası faaliyetler ve durumda sözleşmenin devir sonrası faaliyetleri düzenleyen maddelerine 5.1 maddesi ile 6.1.6. Maddesi gereğince sorumluluğun davacıya geçtiği, bu kapsamda davacının sözleşmeden dönme ve ödenenin iadesi ile mefi zarar isteminde bulunamayacağı anlaşılmakla, aşağıdaki şekilde davanın reddi yönünde karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harcın, 45.793,32 TL peşin harçtan düşümü ile artan 45. 061,32TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, 3-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyaRınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 2.681.500,00 TL üzerinden takdir edilen 390.595,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar, tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.17/04/2026

"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."