İlk Derece Mahkemesi 2025/4 E. 2026/557 K.

T.C. İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/4 Esas KARAR NO :2026/557

DAVA:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:02/01/2025 KARAR TARİHİ:01/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; üvekkil ... ile Davalı ... arasında 08.09.2021 tarihli '' ..., davalılarca makinenin özelliklerinin; ... Marka Şanzuman Rezistans Fan ve Dumlu, 180'lik Yan besleme 37 KW Motorlu Çift çevirme,132 KW VE 37 KW 2 Adet Sürücü (2.el sürücü) 132 KW ve 37 KW Motor sıfır,10 Bölge Komple pano ve sürücüleri, 120'lik Agromel 110 KW Motor(500 KG Volant) Reaktif Panosu 2.EL 400 KW,SU KULESİ 12 KALON Büyük(2.El) 2 Tonluk Silo Sıfır. 1 adet 300X5000 Helezon Sıfır olacağı ve üretip 08.10.2021 tarihinde müvekkile teslim etmeyi taahhüt etmiştir.'' şeklinde hükümler ihtiva eden bir sözleşme imzalandığı, iş bu sözleşme gereğince davalı ... taahütlerini yerine getirmeyince ortak be beraber çalışan ... (...) ile 05.02.2022 tarihli ikinci bir sözleşme yapıldığı, bu sözleşmeye içeriğine göre: "... ile ... Makine arasında yapılan 150 makine sözleşmesine ait makinelere ve arıtma makinesi şu ana kadar alınan para ve çek ödemeleri (605.000,00 Tl ) olup bu bedel toplam makine tamamlanıp değeri ((710.000,00 TL ) OLARAK, (605.000,00 TL DÜŞÜRÜLEREK KALAN (105.000,00 TL) Masrafını ... Makina tarafından verilmiş olup Makina Satışa Sunulacak olup satış yeni bedeli üzerinden elde edilecek net kar ... ... MAKİNA TARAFINDAN %50 %50 PAYLAŞILACAK Makinaların satışı her iki taraf görüşü alınarak satılacağı, ... yapmış olduğu (605.000,00 TL) ödeme ...'e tutanak karşılığı ve Banka havalesi ile geri ödeme yapılacak, önceki yapılan sözleşme geçersiz sayılacağı, müvekkilin, ticari ilişkiden kaynaklı, 900,000,00 TL bedelli makine sözleşmesinden doğan alacağının tahsili için tarafımızca borçlu / davalı şirkete ....Noterliği nezdinde 02.05.2024 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek sözleşme konusu granür tesisinin teslimi, aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği, bu ahvalde 900.000,00 TL'nin faiziyle beraber ödenmesi gereği ihtar edildiği, ancak borçlu/davalı taraf ilgili miktarı müvekkile ödemediği, davalının borcunu ödememesi üzerine tarafımızca .... İcra Müdürlüğü 2024/.... sayılı dosya kapsamında takip başlatıldığı, davalı - borçlu ödeme emrinin tebliğinden sonra takibe, borca haksız bir şekilde itiraz etmiş ve talip durduğu, yukarıda arz ve izah edilen nedenler ve re'sen nazara alınacak sair nedenlerle; borçlunun yaptığı hukuka aykırı ve haksız itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesine, borçlunun kötüniyeti sabit olduğundan takip konusu alacağın % 20’ından az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Makinelerin ... 'dan alınmak üzere sözleşme-ler yapıldığı açıktır. ... sözleşmelerin tarafı olmadığı, bu sebeple Husumet yokluğu nedeni ile ... yönünden davanın reddini talep ettiği, davacı iddialarında haksız olduğu, sözleşme konusu Makine süresi içerisinde bitirildiği, ancak, davacı makineleri teslim almaktan kaçındığı, buna sebep olarak da, ortaklarından "... ..." İle ticari faaliyetlerini sonladırmaları ve kurulum yapılacak fabrikanın hazır olmamasını ve ödeme yapma kabiliyetinin kalmadığını belirtildiği, buna istinaden mevcut sözleşme iptal edildiği, ancak daha sonra ; davacının talebi ile sıfır yeni bir makine yapılmak üzere sözleşme addedildiği, söz konusu yeni makine yapılmış ve davacıya kullanıma hazır halde teslim edildiği, buna ilişkin yükleme - teslim fotoğrafları mevcut olduğu, davacı, makineleri teslim almış kendi bünyesinde bulundurduğu, eldeki dava kötü niyetli açıldığı açık olup, makinelerin teslimi sonrası, yıllarca davacıya eksik kalan ödeme bakiyesi için ulaşılmaya çalışılmasına rağmen hiçbir şekilde geri dönüş alınamadığı, davacı, işbu makine bedelinden arta kalan 85.000,00 TL bakiyenin ödemesini yapmadığı, tüm bunlara rağmen kötü niyetli davacı, tarafımıza ihtar keşide ettiği, ve tarafımızca ihtara cevap verilerek, bakiye alacağı da bir kez daha talep edildiği, makine teslimi yapılmadığı hususu doğru olmadığı, aşağıda belirteceğimiz ve yargılama sırasında hazır bulunduracağımız tanıklarımız bizzat teslime ve sonrasında, davacının fabrikasında makinelerin kurulu olduğuna dair şahitlik yapacağı, yukarıda izah edilen ve resen görülecek sebepler nezdinde, öncelikle davanın usulden reddine, davacı davasında haksız olması sebebi ile davanın esastan reddine, takibin tüm sonuçları ile iptaline, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafına yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, eser/satım sözleşmesine aykırılık sebebiyle sözleşmeden dönme ve sözleşme uyarınca ödenen bedelin iadesi amacıyla davalılar aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir. Dosyamıza getirtilen ... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 1.008.906,16-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizin 08/10/2025 tarihli duruşmasında alınan Tanık ...'in alınan beyanında özetle; "Ben davalıları aynı sektörde olmam sebebiyle tanırım. Davacı ... beyi davalı ... beyi dükkanında tanıdım. Taraflar plastik geri dönüşüm granür makinesiyle ilgili alım sözleşmesi yapılırken denk geldim. Evveliyatında da ... Beyi plastik geri dönüşüm işinden tanırım. Ben dava konusu makinenin davacıya teslimi için davalının Bayrampaşadaki iş yerinde tıra yüklenirken bende oradaydım. Yükleme esnasında yüklenen makineyi gördüm. ... Marka ... Resistans niteliğindeki makineydi. Ancak pano üzerinde ufak tefek eksiklikler vardı. Tam olarak eksikliklerin ne olduğu aklımda değil. dedi. Davacı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu; Teslim tarihini tam olarak hatırlamıyorum. Ancak covidin son zamanlarıydı diye hatırlıyorum. Benim bahsettiğim makine taraflar arasındaki ilk sözleşmede kararlaştırılan makinedir, yani ana makinedir. Dedi. Davalı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu: Ben sadece ... beyi tanıyorum. ... beyin ortağı olup olmadığını bilmiyorum. ... ... tanımıyorum. ... ... davacının ortağı olup olmadığını bilmiyorum dedi. Gereği üzerine tanıktan soruldu: Yükleme esnasında davacı ... Bey'de oradaydı. Yükleme işleminde herhangi bir itirazı olup olmadığı gibi özel şeyleri bilmiyorum dedi." şeklinde beyanda bulunulmuştur. Mahkememizin 08/10/2025 tarihli duruşmasında alınan Tanık ...tanık beyanında özetle; "Ben davalıların elektrik ve resistans işlemini yaptığım için makineleri bilirim. Ben bahsetmiş olduğunuz dava konusu makinelerin parçalarıyla bağlantılarını yapıp davalıya teslim ettim. Kabin kurulumunda sorun çıkmıştı. Bende ödeme almadığım için önce yapmadım. Sonra davalı bana karşı taraftan ödeme alacakları ödeme alınca benim de ödememin yapılacağını söyledi. Bunun üzerine ben kabin kurulumunu da yaparak davalıya teslim ettim. Bildiğim kadarıyla davacı taraf bu makinenin resistansın kabinini davalıdan almadılar. Ana makinenin davacıya teslim için yüklendiği esnada bende davalının Bayrampaşadaki iş yerindeydim. Çünkü zaten ana makinenin yükleme esnasındaki sökülme işlemlerini bizzat ben yaptım. Davacı ... Beyi tanımadığım için yükleme esnasında orada olup olmadığını bilmiyorum. Sonrasında teslime ilişkin işlemler hakkında bir bilgim yoktur dedi. Davacı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu: Teslim için yükleme yapılan tarihi hatırlamıyorum. Ana makine çalışır vaziyette yükleme yapıldı. Makine o şekliyle de çalışır. Daha sonra benim bağlantıyı tamamlayıp davalıya teslim ettiğim, davacının teslim alıp almadığını bilmediğim kısım ise yalnızca resistansın kabiniydi. Bu kapak gibi bir parçadır. Resistans ısıtma yaparken bu parça ise soğutma yapmaktadır." şeklinde beyanda bulunulmuştur. Mahkememizin 08/10/2025 tarihli duruşmasında alınan Tanık ... tanık beyanında özetle; "Ben Metalurji ve Malzeme Yüksek Mühendisiyim. Geri dönüşüm işiyle uğraşıyorum. İşim kapsamında davalılardan makine almıştım. Dava konusu bana okumuş olduğunuz makine bir plastik geri dönüşüm makinesidir. Makine, ..., motor, milkovandan oluşur. Yan elemanlar ise araba satışlarında bahsedildiği, bir arabanın dolusu veya boşu gibi düşünülünce soğutma mekanizması, süzgeç ve fanlar gibi elemanlardır. Bu yan elemanlar olmadan da makine işlevini görür ancak makinenin daha konforlu çalışması için yan elemanlarda tercih edilebilir. Makinenin çalışmaya uygun vaziyette hazır olduğunu ben gördüm. Benim satın alma aşamamda da makinenin yan elemanları bakımından bazı gecikmeler olurdu. Bunlar sektörel gecikmelerdir. Karşılıklı tolere edilirdi. Bu olayda da böyle bir şey yaşandığını düşünüyorum. İki taraf arasında bahsetmiş olduğunuz makinenin ve yan elemanlarının üretimi ve alınması konusunda anlaşma yapıldığını, anlaşma uyarınca davacının davalıya ödeme yaptığını biliyorum. Ancak sözleşme içeriğine vakıf değilim. Ben aynı sektörde çalıştığım için sektördeki diğer insanlardan davacının bu makineyi satışa sunduğunu duydum. Ancak ben böyle bir ilan görmedim. Davacıya bu hususu sorduğumda makineyi satmıyorum diye cevap verdi. Davacı bana aldığı makineyle ilgili herhangi bir aksaklıktan bahsetmedi dedi." şeklinde beyanda bulunulmuştur. İddia, savunma, toplanan deliller ve tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmesi için dosyanın 1 makine mühendisi, 1 nitelikli hesap uzmanı ve 1 mali müşavirden oluşacak bilirkişi heyetine tevdi ile; taraflar arasında eser/satım sözleşmesi uyarınca davalı tarafça davacı için makine üretilip makinenin davacıya teslim edilip edilmediği, davacı tarafça makine bedeli olarak davalıya ödendiği iddia edilen bedelin iadesinin yasal koşullarının oluşup oluşmadığı, bu kapsamda davalılar aleyhine yapılan icra takibinin yerinde olup olmadığının tüm dosya kapsamı özellikle makinelerin teslimi bakımından davalı tarafça sunulmuş olan cevap dilekçesi ve eklerinin de değerlendirilmek suretiyle tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 30/04/2026 tarihli raporunda özetle; "SONUÇ VE KANAAT: Yukarıda yapılan tüm bu alıntı ve açıklamalar ışığında; Mali İnceleme Sonucunda; Taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre; 1.sözleşme 08.09.2021 tarihli 600.000 TL ye davacıya satış ile alakalı olduğu, 2.sözleşme (1.nin devamı) 05.02.2022 tarihli ; ,"... ile ... Makine arasında yapılan 150 makine sözleşmesine ait makinelere ve arıtma makinesi şu ana kadar alınan para ve çek ödemeleri (605.000,00 Tl ) olup bu bedel toplam makine tamamlanıp değeri ((710.000,00 TL ) OLARAK, (605.000,00 TL DÜŞÜRÜLEREK KALAN (105.000,00 TL) Masrafını ... Makina tarafından verilmiş olup Makina Satışa Sunulacak olup satış yeni bedeli üzerinden elde edilecek net kar ... ... MAKİNA TARAFINDAN %50 %50 PAYLAŞILACAK Makinaların satışı her iki taraf görüşü alınarak satılacaktır. (makinalar geri alınarak) (yeniden sözleşme kurulduğu) ... yapmış olduğu (605.000,00 TL) ,ödeme ... 'e tutanak karşılığı ve Banka havalesi ile geri ödeme yapılacak, önceki yapılan sözleşme geçersiz sayılacaktır. o Ödemelerin tespiti aşamasında;” ... yapmış olduğu (605.000,00 TL)” iade edileceği belirtilmiş ise de 30.000 TL nin hesaben gönderildiği, fakat davacı tarafından 20.000 TL iadenin iadesi yapılıp DİP bakiye olarak 10.000 TL davalı tarafından ödeme yapıldığı hesap edildiği tespit edilmiştir. 3.sözleşme 28.02.2022 tarihli makine sözleşmesi ibareli ve aşağıdaki hükümleri içeren yeni bir sözleşme yapmıştır. "150'lik 570 mil kovan süzgeç yok kafadan 1022 ... 170'lik Akan besleme 422 ... 190x170 Akıtma 522 ... 37 kw motor takılacak her ikisine de Pano yeni yapılacak ... 2 el kullanılacak Ana motor 132 Kw Apreme Yeni tip yüksek olacak 250x5000 250x6000 2 adet hetezon yapılacak ... önü havuz yapılacak 150 calori su soğutma yapılacak dağıtım ponusu mevcut 400kw verilecek Yukarıdaki makineler (900.000,00 TL) bedelle yapılacak olup (600.000,00 TL ) önceki sözleşmeden geçen para üzerine (300.000,00 TL ) ödenecek. Makine 05.04.2022 tarihinde teslim edilecek” o Makine 05.04.2022 tarihinde teslim edilecek olan makine hakkında teslime dair emare (teslime dair belge, bilgi, yazışma olmadığı) tespit edilememiştir. o 3. Sözleşmeden kalan ve taraflarca kabul edilen davacı -... 600.000 TL ödenen tutar olduğu, 80.000 TL hesaben ödenen ve 200.000 TL de çekli ödeme yapıldığı toplam ödeme olarak da 880.000 TL ödenmiş olduğu tespit edilmiştir. Özet hesaplama; o 3. Sözleşmeden kalan ve taraflarca kabul edilen davacı -... 600.000 TL ödenen tutar olduğu, 80.000 TL hesaben ödenen ve 200.000 TL de çekli ödeme yapıldığı toplam ödeme olarak da 880.000 TL ödenmiş olduğu tespit edilmiştir. o 2.sözleşmeden Ödemelerin tespiti aşamasında;” ... yapmış olduğu (605.000,00 TL)” iade edileceği belirtilmiş ise de 30.000 TL nin hesaben gönderildiği, fakat davacı tarafından 20.000 TL iadenin iadesi yapılıp DİP bakiye olarak 10.000 TL davalı tarafından ödeme yapıldığı hesap edildiği tespit edilmiştir. Davacının ödediği 880.000 TL – davalının ödediği 10.000 TL = 870.000 TL olduğu davacı lehine tutar olduğu, Borçlar Mevzuatı Yönünden; • Davacının sözleşmeden döndüğü ve 14.05.2024 muacceliyet tarihi dikkate alındığında alacağın zaman aşımına uğramadığı, Eser sözleşmesinde teslim olgusunu ispat yükünün HMK m. 190 ve Yargıtay’ın yerleşik içtihadı uyarınca davalı yüklenicilere ait olduğu, Davalıların sundukları deliller (atölye fotoğrafları, WhatsApp yazışması, tanık beyanları) bir arada değerlendirildiğinde, 28.02.2022 tarihli sözleşmeye konu 150’lik ...’nin davacıya bütünlükle ve sözleşmeye uygun olarak teslim edildiği ispatlanamadığı, • Dönme iradesi 14.05.2024 tarihinde davalılara ulaşmakla, sözleşme o tarih itibariyle geriye etkili biçimde sona erdiği, • Sözleşmeden dönmenin doğal hukuki sonucu olarak, TBK m. 125/3 gereğince taraflar karşılıklı ifa yükümlülüğünden kurtulmuş olup davacının ödediği bedel iade alacağına ve davacının davalılardan iade yoluyla talep edebileceği net alacak 870.000,00-TL olduğu, • 870.000,00 TL asıl alacağa 112.247,88 TL avans faizinin işlediği ve fakat davacı tarafından toplam 108.906,16 TL faiz talep edildiği, taleple bağlılık ilkesi uyarınca takdirin mahkemenize ait olduğu, • Sözleşmeden dönüldüğü için gecikme cezası / gecikme tazminatı gibi müspet zararların talep edilemeyeceği," şeklinde görüş bildirilmiştir. Uyuşmazlık, eser/satım sözleşmesi uyarınca davalı taraflarca davacı için makine üretilip makinenin davacıya teslim edilip edilmediği, davacı tarafça makine bedeli olarak davalıya ödendiği iddia edilen bedelin iadesinin yasal koşullarının oluşup oluşmadığı, bu kapsamda davalılar aleyhine yapılan icra takibinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; taraflar arasında eser ve satım sözleşmesinin niteliklerini barındıran dava konusu karma sözleşme uyarınca eserin yapıldığı ve teslim edildiği olgusunu ispat yükü HMK m. 190 uyarınca davalı yüklenicilere ait olup, dosya kapsamındaki atölye fotoğrafları, WhatsApp yazışması, tanık beyanları ve yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde, 28.02.2022 tarihli sözleşmeye konu 150’lik ...’nin davacıya sözleşmeye uygun olarak teslim edildiği hususunun davalı yükleniciler tarafından ispatlanamadığı bu itibarla, davacının sözleşmeden dönme hakkının bulunduğu, dönme iradesi 14.05.2024 tarihinde davalılara ulaşmakla, sözleşmenin bu tarih itibariyle geriye etkili biçimde sona erdiği, dolayısı ile davacının sözleşme uyarınca ödediği bedelin iadesini talep edebileceği anlaşılmıştır. TBK m. 125/3 gereğince taraflar karşılıklı ifa yükümlülüğünden kurtulmuş olup davacının ödediği bedel iade alacağı miktarını oluşturmaktadır. Davacının toplam 880.000,00 TL ödediği, 10.000,00 TL davalı tarafça iade edildiği dolayısı ile davacının davalılardan iade yoluyla talep edebileceği net miktarın 870.000,00-TL olduğu, davacı tarafça yapılan icra takibinin bu miktar yönünden yerinde olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile davalı tarafından .... İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı icra takibine yapılan itirazın 870.000,00-TL asıl alacak ve 108.906,16-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 978.906,16-TL üzerinden aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, kabul edilen miktar bakımından alacağın likit olduğu gözetilerek alacağın %20'si oranında hesap olunan 195.781,25-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davalılar tarafından .... İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı icra takibine yapılan itirazın 870.000,00-TL asıl alacak ve 108.906,16-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 978.906,16-TL üzerinden aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Alacağın %20'si oranında hesap olunan 195.781,25-TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 3-Alınması gerekli 66.869,07-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 12.185,07-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 54.684,00-TL eksik harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 427,60-TL başvurma harcı ile yargılama aşamasında yapılan 27.275,00-TL olmak üzere toplam 27.702,60-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 26.871,52-TL yargılama gideri ve peşin yatan harç gideri 12.185,07-TL'nin toplamı olan 39.056,59-TL yargılama giderinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, 6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 152.835,92-TL vekalet ücretinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine, 7-Davalılar vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine, 8-3.800,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/07/2026

Katip ...

Hakim ...