İlk Derece Mahkemesi 2025/548 E. 2026/381 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2025/548 KARAR NO :2026/381

DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:19/08/2025 KARAR TARİHİ:24/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Sigorta A.Ş.'nin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye’nin önde gelen şirketlerinden biri olduğunu, müvekkili tarafından ... San. ve Dış Tic. A.Ş.'ye ait kumaş emtiasının taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi, Nakliyat Emtia Abonman Poliçesi ile teminat altına alındığını, müvekkili şirket sigortalısının Çin'de mukim "..." isimli firmadan ... numaralı fatura ile kumaş emtiası satın aldığını, söz konusu emtianın "..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklenerek ... numaralı konşimento tahtında Şangay/Çin Limanı'ndan Gemlik Limanı'na taşındığını, emtiaların Gemlik Limanı'nda tahliye edildiğini, emtianın tahliye edilmesi akabinde yapılan tartım işleminde ağırlık artışı tespit edildiğini ve konteynerin açıldığını, emtianın ıslandığının tespit edildiğini, bunun üzerine hasara ilişkin tutanak tutulduğunu ve söz konusu hasarla ilgili olarak ekspertiz incelemesi gerçekleştirildiğini, meydana gelen hasarla ilgili eksper raporu alındığını, eksper raporunda ...-5 numaralı konteynerin alt üç sırasında bulunan kumaş toplarının ıslak olduğu ile konteyner ahşap zemininde çamurlu su olduğu ve özellikle alt iki sıradaki kumaş toplarının aşırı su aldığı ve bu sebeple varış limanında yapılan tartım işlemi sırasında konteyner ağırlığında 3 ton fazlalık tespit edildiğinin belirlendiğini, 2 ayrı top kumaşın ambalajı açılarak kumaş ve ambalajdan parça alınıp gümüş nitrat testi yapıldığını ve pozitif reaksiyon alınarak ıslaklığın deniz suyundan kaynaklandığının tespit edildiğini, 1 numaralı davalının ... numaralı konşimento tahtında taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada TTK m. 1191 gereğince "fiili taşıyan" olarak hareket ettiğini, bu nedenle hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen kumaş emtiasının taşıma sırasında hasar görmesi sebebiyle davalının taşıyan sıfatıyla oluşan zarardan sorumlu olduğunu, 2 numaralı davalının ise ... numaralı ve 30.11.2023 tarihli navlun faturasını bizzat kendi adına düzenlediğini ve navlun bedelini de bizzat tahsil ettiğini, bu nedenle somut olaya konu taşımada "akdi taşıyan" olarak hareket ettiği ve hasar üzerinde sorumlu olduğunu, müvekkilinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin ettiğini, 6102 sayılı TTK 1472. maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduunu ve "kanuni halef" sıfatını kazandığını, bununla birlikte ibraname ile de TBK m.183 gereğince de "akdi halef" sıfatına haiz olduğunu, taşıyanın hem kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermediğini, hem de hasarın eşyanın kendi hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiğini, dolayısıyla TTK madde 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğu bulunduğunu belirterek .... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyası sayılı dosyasına borçlu/davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren borçlu/davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı def'i ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, taşımanın 2023 yılında yapıldığını, konşimentoyu düzenleyen tarafın ... ... (...) Lımıted olduğunu, konşimentonun Shanghaı (Şangay)'da düzenlendiğini, konşimentonun arka sayfasındaki hükme göre taşıyana karşı açılacak davaların Çin Cumhuriyeti Mahkemeleri’nde açılması ve ihtilaflara Çin Cumhuriyeti Kanunları uygulanması gerektiğini, yetkili mahkemenin Çin Cumhuriyeti Mahkemeleri olduğunu, uygulanacak hukukun da Çin Cumhuriyeti Hukuku olduğunu, hasarın fark edildiği tarihin 28.11.2023 olduğunun dosyada yer alan belgeler ile sabit olduğunu, müvekkili şirkete gönderilen ihtarnamenin 27.12.2023 tarihli olduğunu, ispat yükünün yer değiştirdiğini, iddia edilen hasarın taşıyanın sorumluluk alanında meydana geldiğinin davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, taşımanın FCL şeklinde yapıldığını, konşimento üzerinde yer alan "Shipper's Load, Stow, Count and Cntr(s) sealed by Shipper" ifadesi bulunduğunu, konteyner içi istifleme ve sayım ile mühürlemenin yükleten tarafından yapıldığını, ambalajlama ve konteyner içine istiflemenin nasıl yapıldığının müvekkili tarafından bilinmediğini, müvekkili sorumluluğunda olmadığını, varlığı iddia edilen hasardan müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, hasarı kabul anlamında olmamak üzere taşımaya konu yükün taşımaya uygun şekilde ambalajlanarak gönderilmesi gerektiğini, yükleteni tarafından usulüne uygun şekilde ambalajlanmış olsaydı davaya konu hasarın meydana gelmeyeceğini, ambalaj yetersizliğinden doğan hasarlardan taşıyanın sorumlu tutulamayacağını, bu sebeple davanın reddi gerektiğini, davacının sunduğu sigorta poliçesinin emtia poliçesi olduğunu, abonman sigorta poliçesinin de ibrazı gerektiğini, davacının sigortalısına yaptığı ödemenin ex-gratia ödemesi olduğundan rucü hakkı doğurmayacağını, hasarı ve sorumluluğu kabul anlamında olmamak üzere sorumluluk varsa bile sınırlı olduğunu, TTK’da ve ilgili konşimentoda taşıyana bahşedilmiş sorumluluk sınırlamaları çerçevesinde sorumlu tutulabileceğini belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı yana yükletilmesine, davacı taraf aleyhine İİK. 67/2 uyarınca %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizde açılan işbu davanın, Mahkememiz 2025/... Esas sayılı dosyasının 16/10/2025 tarihli duruşma ara kararı gereğince tefrik edilerek açıldığı anlaşılmıştır. Dava, Çin'de mukim "..." isimli firmadan ... numaralı fatura ile satın alınan kumaş emtiasının ... numaralı konşimento tahtında Şangay/Çin Limanı'ndan Gemlik Limanı'na yapılan taşımada emtianın hasarlandığından bahisle Emtia Nakliyat Abonman Poliçesi sigortası kapsamında yapılan ödemenin davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 12/02/2026 havale tarihli raporda özetle; incelenen dava dışı sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş.’ye ait 2023 ve 2024 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve dava dışı sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin 2023 ve 2024 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı dava dışı sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ... Sigorta A.Ş.’nin taşıma esnasında hasara uğrayan emtialar için ... Bankası A.Ş. aracılığı ile 07/02/2024 tarihinde sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş.’ye 212.249,30 TL tutarında EFT göndererek hasar tazminat bedelini ödediği, dava dışı sigortalı şirketin gelen EFT’yi ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dava dışı sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş. tarafından tahsil edilen sigorta bedelinin satıcı ...’e gönderilmediği, dava dışı sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin taşıma esnasında hasara uğrayan emtia (alış) bedeli olan 22.731,36 USD’yi dava dışı ...’e ödediği, yapmış olduğu ödemeyi 15/12/2023 tarihinde 904 yevmiye madde numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dava dışı sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin ticari defter kayıtlarında hasara ilişkin mahsuplaşma ya da ikame mal kaydının bulunmadığı sonuç ve kanaatlerine varılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 14/05/2026 havale tarihli raporda özetle; tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, sigorta sözleşmesinin geçerli olduğu ve geçerli bir sigorta sözleşmesi uyarınca ödeme yapılmış olduğu, TTK. m. 1185 f. 1 hükmü uyarınca teslimde veya 3 gün içerisinde geçerli bir hasar ihbarının yapılmadığı, 1185 f. 2 hükmünde eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmamış olması nedeniyle geçerli bir hasar ihbarı ve incelemenin bulunmadığı, bu durumda emtia hasarının deniz aşamasında meydana geldiğini ispat etme külfetinin davacıya ait olduğu, emtianın ıslandığı, hasarın ıslanma sonucu meydana geldiği, ıslanmanın deniz suyu olduğu, dosyadaki mevcut deliller doğrultusunda konteyner içindeki yükün taşıyanın muhafazası altında iken zarar gördüğünün ispat edildiği, meydana gelen zarardan davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalıların sorumlu tutulabileceği miktarın 203.025,79 TL olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Davacı tarafından dava iki davalıya yönelik olarak açılmış olup, Davalı ... Int. Forw. (...) Ltd.'ye izafeten ... ... Loj. A.Ş.'ye açılan davanın tefrik edilerek, yargılamanın bu dosya üzerinden devam edilmiştir. Dava, nakliyat emtea taşıma sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına ödeme yapan davacı sigortacının rücuen tazminat istemine ilişkindir. Türkiye’de bulunan sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş. tarafından Çin’de bulunan ... isimli firmadan 29.08.2023 tarihli fatura kapsamında 70 Balya / 9.883,20 Metre – Kumaş (Brüt: 1.648,50 kg) emtiası satın alınmıştır. Dava dışı sigortalıya ait kumaş emtiası, 22.09.2023 yükleme tarihli Sangay-Çin/Gemlik Bursa seferine ilişkin ...-5 nolu emtia nakliyat sigorta poliçesi ile taşıması sırasında oluşabilecek rizikolara karşı ICC (A) – All Risks klozu kapsamında geniş teminat altına alınmıştır. Uyuşmazlık konusu istem, dava dışı sigortalı ... Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş. tarafından Çin’den ithal edilen ... no.lu konteyner muhteviyatı 70 Balya/9.883,20 Metre (Brüt: 1.648,50 kg) Kumaş emteasının bir kısmının, davalı ... ... LOJİSTİK A.Ş. tarafından organize edilen nakliye planı kapsamında deniz suyu ile ıslanması neticesinde hasarlanmasından, davalının sorumlu iddiasına dayanmaktadır. Davalı cevap dilekçesinde, konşimentodaki yetki klozuna dayanılarak Çin Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle milletlerarası yetki itirazında bulunmuştur. Dosyada Türkiye acentesinin navlun faturası düzenleyerek taşımaya aracılık ettiği anlaşıldığından konişmentodaki yetki şartı geçersiz olup TTK m.105/2 gereğince mahkememiz yetkili olduğundan ileri sürülen yetki itirazının reddine karar verilmiştir. TTK. 1188 maddesi uyarınca eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Uyuşmazlığa konu olayda, emtianın 28/11/2023 tarihinde teslim ile hasarın tespit edildiği dikkate alındığında, davaya konu icra takibinin 20/05/2024 tarihi itibarı ile başlatıldığı ve TTK 1188 maddesinde öngörülen 1 yıllık sürenin dolmadığı değerlendirilerek davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğundan zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir. Dava dışı sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin incelenen ticari defterlerinde, Dava dışı sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin hasara uğrayan mallardan kaynaklı olarak dava dışı ...’e herhangi bir borcunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Dava dışı ... tarafından düzenlenen 29/08/2023 tarihli ... numaralı 22.731,36-USD tutarlı faturanın dava dışı sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş. ünvanına düzenlenmiş olduğu, dava dışı sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin tarafına düzenlenen faturayı 27/11/2023 tarihinde ticari defterlerinde kayıt altına aldığı tespit edilmiştir. Dava dışı sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş. tarafından banka aracılığı ile dava dışı ...’e 15/12/2023 tarihinde 22.731,36-USD tutarında havale gönderilerek davaya konu taşınan emtiaya ilişkin fatura bedelini dava dışı ...’e ödediği, yapmış olduğu ödemeyi ticari defterlerinde kayıt altına aldığı tespit edilmiştir. Davacı ... Sigorta A.Ş.’nin taşıma esnasında hasara uğrayan mallar için ... Bankası A.Ş. aracılığı ile 07/02/2024 tarihinde sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş.’ye 212.249,30-TL tutarında EFT göndererek hasar tazminat bedelini ödediği, dava dışı sigortalı şirketin gelen EFT’yi ticari defterlerinde kayıt altına aldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla dava dışı sigortalı ... San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin TTK. Hükümleri uyarınca tuttuğu ve kayıt altına almış olduğu ticari defterlerinde, taşıma esnasında hasara uğrayan emtia (alış) bedelini dava dışı ...’e ödediği, hasara ilişkin mahsuplaşma yada ikame mal kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir. Dosyadaki ekspertiz raporuna göre, yükteki ıslanmanın kaynağının, kumaşlardaki ıslak alanlara yapılan gümüş nitrat testi sonucunda deniz suyundan kaynaklandığı ve söz konusu hasarın, nakliye sırasında konteynerin kapaklarının altından içeriye deniz suyu girmesi sonucu gerçekleştiği tespit edilmiştir. Hasar sebebi taşımanın denizyolu ayağında konteyner içerisine giren deniz suyu sebebiyle tabanda bulunan kumaş toplarının ıslanmasıdır. Bu durum, ... nolu konteynerin elverişsiz olduğu neticesini doğurmaktadır. Zira taşımanın gerçekleştirilmesi için sağlanan konteynerin hasarsız ve yüke elverişli olması hususu, konteynerleri tedarik eden davalı taşıyanın sorumluluğundadır. Yükleme ve istifin yükleten tarafından yapılmış olması davalı taşıyanın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Dava dışı sigortalı ... Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş. tarafından Çin’de yerleşik ... firmasından 29.08.2023 tarihli fatura kapsamında toplam 9.883,20 metre / 70 top “%100 pamuk dokuma ağartılmış kumaş” emtiasının satın alındığı, söz konusu emtianın YMLU 883404-5 numaralı 40’ kapalı konteyner içerisine, polipropilen torbalar içerisinde ve paletsiz olarak istiflendiği, konteynerin 21.09.2023 tarihinde Shanghai Limanı’ndan gemiye yüklenerek aktarmalı şekilde Gemlik Limanı’na sevk edildiği, 28.11.2023 tarihinde Gemlik Borusan Limanı’nda yapılan tahliye ve tartım sırasında konteyner ağırlığında anormal artış tespit edilmesi üzerine konteynerin açıldığı, yapılan kontrolde konteynerin alttan su aldığının, ahşap zemin üzerinde çamurlu su biriktiğinin ve alt sıralarda yer alan kumaş toplarının ıslak olduğunun belirlendiği görülmüştür. Hasarın 33 top / 4.741,10 metre kumaşı etkilediği, üst sıralardaki ürünlerin kuru olduğunun belirlendiği, hasara konu kumaşların mamul nitelikte olması nedeniyle, sigortalı tarafından yıkama–kurutma işlemi uygulanarak kurtarma yoluna gidildiği, ancak bu işlemler sonrası %15 oranında fire oluştuğu, fireye konu kısımların üretimde kullanılamadığı ve ayrıca yapılan yıkama–kurutma işlemleri için üçüncü firmalardan hizmet alındığı anlaşılmıştır. Yıkama ve kurutma işlemleri sonrasında pamuk esaslı kumaşlarda kalıcı leke ve lif zayıflamasına bağlı kesim kayıplarının oluşması teknik olarak öngörülebilir olup, tespit edilen %15 fire oranı tekstil üretim pratiği ve hasarın niteliği ile uyumlu ve makul olduğu değerlendirilmiştir. Bilirkişilerce yapılan değerlendirmede ise hasar miktarının 203.025,79 TL olarak tespit edilmiştir. Dava dışı sigortalının emtia üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunduğu, geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanılarak ödeme yapıldığı Davacı sigortacının TTK 1472 maddesi uyarınca “kanuni halef” sıfatıyla ve ibraname ile de TBK m.183 gereğince de "akdi halef" sıfatıyla davada aktif husumet ehliyeti bulunduğu tespit edilmiştir. İhtilaf konusu olayda, TTK. 1185/1 maddesi uyarınca teslim sırasında veya üç gün içerisinde yapılmış geçerli bir hasar ihbarı bulunmadığı, ayrıca TTK. 1185/2 kapsamında tarafların katılımıyla yapılmış resmi bir inceleme de mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. dolayısıyla emtia hasarının deniz taşıması sırasında meydana geldiğini ispat külfeti davacıya geçmiştir. Ancak yukarıda da belirtildiği üzere hasarın deniz taşıması esnasında gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu sebeplerle hasarın oluş sebebinin emtianın deniz suyuna maruz kaldığı, hasarın deniz taşıması esnasında, emtianın ambalaj yetersizliği olmadığı, hasarın davalı fiili taşıyanın zilyetliğinde iken meydana gelmiş olduğu tespit edildiğinden, konteyner içindeki yükün taşıyanın muhafazası altında iken zarar gördüğü davalının meydana gelen zarardan sorumlu olduğundan aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın iptali ile takibin 203.025,83 TL asıl alacak bakımından devamına, -Taktiren %20 oranı üzerinden hesap edilen 40.605,16 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Karar harcı olan 13.868,69 TL'den peşin alınan 2.452,05 TL'nin mahsubu ile bakiye 11.416,64 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (3.154,95 TL ilk harç, 2.615,00 TL posta ücreti ve 38.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 43.769,95 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı vekili için takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 6-İşbu dosyanın Mahkememizin 2025/... Esas sayılı dosyasından tefrik edilerek işbu esasa kaydının yapıldığı ve arabuluculuk ücreti hakkında Mahkememizin 2025/... Esas sayılı dosyası üzerinden karar verildiği anlaşılmakla yeniden karar verilmesine yer olmadığına, 7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır